Heleen Debruyne: 'Op zoek naar seksuele zeden'

Mijn telefoon trilt van de woede van teleurgestelde vrouwen. Een vriendin zegt te hebben gehuild: een jaar na het losbarsten van #MeToo is de van seksueel wangedrag beschuldigde, maar nooit veroordeelde Brett Kavanaugh aangesteld als rechter aan het Amerikaanse Hooggerechtshof.

Tegelijk wordt de alarmklok in andere regionen van mijn socialemediaprofielen geluid: #MeToo is een nieuw mccarthyisme, het stinkt in het Westen naar nieuw puritanisme!

‘Als nog één man zegt dat we ook eens moeten bedenken hoe het voelt om vals beschuldigd te worden, ga ik gillen,’ briest een vriendin.

‘Als er vroeger in de metro níét in mijn kont werd geknepen, dacht ik dat ik lelijke kleren aanhad,’ zegt professor Anne Morelli in een debat over de kwestie, waarin ze stellig beweert dat we afstevenen op een schrikbewind zoals onder Robespierre. Een jonge studente filosofie reageert geëmotioneerd: het is toch duidelijk dat geen enkele vrouw zomaar in de kont geknepen wil worden, of niet dan? Ik mompel aarzelend iets over hoe we na de dood van God vergeten zijn nieuwe seksuele mores te bedenken. Na een jaar publiek debat over grensoverschrijdend gedrag is de verwarring nauwelijks nog te overzien. Tijd om de essentie te zoeken tussen de puinhopen die ik overal rond me zie.

De mediagenieke zaken waarin een paar hooggeplaatste mannen en een enkele vrouw worden beschuldigd – Harvey Weinstein, Jan Fabre, Brett Kavanaugh, Avital Ronell – waren nodig om millennia oude problemen van seksueel wangedrag en machtsmisbruik bloot te leggen voor een groot publiek. Maar ik vrees dat die affaires onze blik op de zaken ook vertroebelen.

Een zaak als die van Kavanaugh doet mannen vrezen dat boze wraakgodinnen elke man die in zijn tienerjaren ooit een misstap heeft begaan, op de brandstapel willen gooien. Met zwetende handjes proberen ze zich te herinneren of ze ooit eens ergens een grens zijn overgegaan. Maar de meeste mensen die nare ervaringen hebben met seks en grenzen, willen geen wraak. Ze wensen vooral dat het misbruik nooit was gebeurd.

De op alle krantenpagina’s uitgesmeerde vraag of Kavanaugh al dan niet schuldig is, leidt ons af van het echte probleem. Het wangedrag waarvan hij wordt beschuldigd, vinden velen banaal, omdat het banaal ís. Elke dag wordt wel ergens een aangeschoten tiener door een andere, waarschijnlijk even aangeschoten tiener tot seksuele handelingen gedwongen. Wordt een jongen door zijn coach gedwongen vernederende dingen te doen die hij niet begrijpt. Durft een vrouw zonder vast inkomen haar seksueel agressieve echtgenoot niet te verlaten. Doet een leidinggevende zijn of haar ondergeschikte intimiderende voorstellen. Beschaamd en verward doen de slachtoffers zelden aangifte. Als ze dat wel doen, blijven de gevolgen vaak uit.

De vraag die centraal zou moeten staan, wordt overstemd door sensationele zaken, door rookgordijnen en stromannen. Hoe is grensoverschrijdend gedrag zo banaal geworden? En vooral: wat kunnen we daaraan doen, zonder onze duur bevochten seksuele vrijheden te moeten inleveren? Of misschien moet ik me erbij neerleggen dat nieuwe mores minder maakbaar zijn dan ik vorig jaar nog hoopte.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234