Hendrik Van de Velde, de Belgische ambassadeur in Irak en Jordanië en in 'CATHéRINE'

‘U moet niet denken dat ik hier voortdurend in de vuurlinie werk,’ zegt Hendrik Van de Velde, de Belgische ambassadeur in Irak en Jordanië, over een krakende telefoonlijn.

'Naar Bagdad reis ik met een gepantserde wagen, helm en kogelwerende vest'

HUMO Ambassadeur zijn in Irak en Jordanië: vast een rustig baantje, meneer Van de Velde?



Hendrik Van de Velde (lacht) «Niet echt, nee. De twee landen verschillen vooral heel erg. In Jordanië is er stabiliteit, in Irak is een overgangsregering aan de macht. Bagdad blijft één van de onveiligste steden ter wereld. En je zal het altijd zien: de meeste van mijn reizen leiden naar Bagdad, omdat daar nu eenmaal de regering zit en alle grote beslissingen worden genomen. Dat zijn telkens zware ondernemingen – denk: gepantserde wagen, helm, kogelwerende vest. Maar bang ben ik nooit, nee. We hebben een veiligheidsfirma onder de arm genomen. (Laconiek) Ik denk dat ik mijn werk goed doe, en ik ga ervan uit dat zij dat ook doen.»

HUMO U bent met Cathérine Moerkerke tot op twee kilometer van het front met IS geweest.

Van de Velde «Eigenlijk had ik mevrouw Moerkerke en haar ploeg graag meegenomen naar Bagdad, maar dat bleek logistiek niet haalbaar. En dus zijn we naar het noorden getrokken. Vanuit Erbil zijn we nog veertig kilometer verder gereden, tot we het front konden zien. Dat was een heel ingrijpende ervaring. Aan de overkant, aan de kant van IS, zagen we de verwoeste dorpen. Voor mij werd daar heel erg tastbaar wat het betekent om aan de goeie dan wel de slechte kant van het front te staan.»

HUMO Het is ook in dat gebied dat Belgische F16’s operaties uitgevoerd hebben tegen IS – in juli keren ze terug.

Van de Velde «Daar zijn de Koerden die rond Erbil dagelijks tegen Daesh vechten (Van de Velde heeft het consequent over Daesh in plaats van IS, red.) blij mee. En bij de vluchtelingen is er een héél grote dankbaarheid: wat België daar met de internationale coalitie doet, stelt hen in staat om op termijn weer naar huis te gaan.»

HUMO U bent met Moerkerke ook in Zaatari geweest, het grootste vluchtelingenkamp in de regio – eigenlijk is het een ministad.

Van de Velde «Ons bezoek aan het front en dat aan het vluchtelingenkamp waren eigenlijk twee kanten van dezelfde munt. Het is één oorlog: eerst zagen we het front, vervolgens de gevolgen van het front, vijfhonderd kilometer verder.»

'We doen, ondanks het heersende beeld, veel. Er zijn intussen al meer dan een miljoen vluchtelingen naar Europa kunnen komen'

HUMO Wordt u daar dan niet gezien als de vertegenwoordiger van het Europa dat vluchtelingen liever niet massaal ziet komen?

Van de Velde «Ik kreeg er vooral particuliere vragen. Niet: ‘Waarom vangt Europa geen vier miljoen vluchtelingen op?’ Wel: ‘Hoe kan ik naar België komen?’

»We doen, ondanks het heersende beeld, veel. Er zijn intussen al meer dan een miljoen vluchtelingen naar Europa kunnen komen. En alléén naar Europa, hè. De buurlanden doen erg hun best – heel veel vluchtelingen worden opgevangen in Libanon, Jordanië en Turkije – maar daarnaast is er alleen nog Europa. Niet Saoedie-Arabië, niet de andere Golfstaten, niet de Maghreblanden, of zelfs landen in Azië. De vraag wat zij doen, zou ook weleens gesteld mogen worden in België.

»Het is waar dat we aanvankelijk verrast waren door de vluchtelingenstroom, en dat dat tot verschrikkelijke toestanden heeft geleid. Maar intussen worden vluchtelingen veel beter opgevangen, en zet Europa op de Middellandse Zee alle mogelijke middelen in om rampen te vermijden. Opnieuw: alleen Europa.»

HUMO Wat voelt u als u temidden van een massa mensen staat die één ding gemeen hebben: ze hebben allemaal een leven achtergelaten om ergens anders een geheel nieuw te beginnen?

Van de Velde «Als diplomaat kijk ik daar op een analytische manier naar, en zoek ik mee naar een politiek antwoord op de kwestie die zich stelt: miljoenen mensen willen naar Europa komen. Maar wanneer ik met mensen praat, ben ik in de eerste plaats zelf ook een mens. Dan begrijp ik perfect waarom mensen alles achterlaten en kiezen voor een ongewisse toekomst elders.»

HUMO Als diplomaat kan u nooit uw hoogstpersoonlijke mening uitspreken. Wringt dat nooit?

Van de Velde «Gek, dat intrigeerde mevrouw Moerkerke ook al. Terwijl ik dat helemaal niet als problematisch aanvoel. Het is natuurlijk niet zo dat ik zelfs met de kleinste beslissing 100 procent akkoord ga. Maar ik ben de ambassadeur van België, een democratiche rechtstaat met een legitiem verkozen coalitieregering: het is niet dat ik diplomaat ben voor een land dat ondemocratische beslissingen neemt die tegen de mensenrechten indruisen, en die me gewetensnood zouden bezorgen.»

HUMO Voelt het, tot slot, niet absurd om met uw gezin temidden van de grootste mondiale brandhaard te wonen?

Van de Velde «Net daarom heb ik voor deze job gekozen! Ik kan mij oprecht geen betere baan inbeelden. Mijn dagelijks leven verloopt trouwens betrekkelijk normaal: mijn vrouw woont hier ook graag, mijn kinderen gaan hier naar een internationale school en zijn heel gelukkig. En natuurlijk confronteert mijn werk me met ellende, maar dat is net waar ik voor gekozen heb: mijn eigen kleine steentje bijdragen aan een betere wereld. Want in weerwil van wat vaak beweerd wordt, is de natiestaat wél nog altijd de meest bepalende factor op het mondiale speelveld. Als diplomaat voor een land heb je dus nog altijd de grootste impact – en die wil ik graag blijven uitoefenen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234