Henning Mankell - De gekwelde man

Henning Mankell ziet twee opties voor een auteur die een door hem bedacht personage wereldwijd populair ziet worden. Ofwel slaagt hij erin emotioneel afstand te nemen, en dan is het advies: uitmelken die handel. Ofwel gaat hij ronduit van zijn creatie vervreemden. Mankell valt in de tweede categorie, en dat is meteen waarom hij tien jaar heeft gewacht om nog eens een Kurt Wallander-roman uit zijn pen te ranselen.

En tevens waarom, nu die er eindelijk is, hij overal rondbazuint dat het echt-écht de laatste is. Geen kans op woordbreuk: na 'De gekwelde man' (De Geus) kan de grumpy old man uit Ystad onmogelijk nog aan een nieuwe case beginnen, daar laat Mankell in de laatste alinea's geen twijfel over bestaan. Meer verklappen zou zonde zijn, maar diehards houden beter een zakdoek in de buurt.

De gekwelde man uit de titel is Håkan von Enke, een marineofficier op rust die de plot binnenwandelt als de kersverse schoonvader van Linda Wallander. Als hij op een dag niet terugkeert van zijn ochtendwandeling, is dat het begin van één langgerekte kaalslag: valse zekerheden en etterende familiegeheimen moeten er in een hels tempo aan geloven. Vanuit de coulissen stijgt de penetrante walm op van onverteerd verleden: de Koude Oorlog blijkt nog steeds niet afgelopen, en zijn tentakels scheuren de wereldkaart onverwijld doormidden.

Mankell haalt inspiratie uit de geschiedenisboeken die ook de basis vormen van zijn later dit jaar debuterende toneelstuk 'Politik': een reeks incidenten met Warschaupact-onderzeeërs in de Zweedse territoriale wateren, die rond '83 voor het grootste schandaal uit de naoorlogse geschiedenis van het land zorgden. Het Watergate van Scandinavië of, zo u wil.

Ondertussen stapt Wallander, sowieso al geen vrolijke björn, extra gebukt door de ruim zeshonderd pagina's: aan de vooravond van zijn pensioen ziet de oude baas steeds grotere happen uit zijn geheugen weggevreten. Het levert hem een aandoenlijke onbeholpenheid op, maar vervelender is dat Mankell aan hetzelfde probleem leek te lijden. Het hele boek door morst hij hints en valse smoking guns die hij later verzuimt op te rapen. Losse eindjes die in een tenenkrullend ontoereikende epiloog slordig aan elkaar worden geknoopt.

't Is geen onverdeeld afscheid in mineur geworden - 'De gekwelde man' is vooral psychologisch sterk - maar het gouden horloge is een nikkel armbandje geworden. Het komt voor in de beste bedrijven.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234