Herman Brusselmans: 'Opus Dei heeft het gedaan!'

Het kon Jef Geeraerts geen fuck schelen wat ik over hem schreef, mede omdat hij mij maar een onbetekenend literair tafelspringertje vond dat voor de rest niet veel voorstelde

'Het kon Jef Geeraerts geen fuck schelen wat ik over hem schreef, mede omdat hij mij maar een onbetekenend literair tafelspringertje vond dat voor de rest niet veel voorstelde'

In mijn roman uit 1999, ‘Uitgeverij Guggenheimer’, heeft het hoofdpersonage, de megalomane gek Guggenheimer (hij heeft geen voornaam), een uitgeverij opgericht en hij wil dat de schrijvers uit zijn stal het roer in de Vlaamse literatuur overnemen. Dat moet onder meer bereikt worden door de topschrijvers van andere uitgeverijen uit te schakelen. Met name de kanonnen Hugo Claus, Monika van Paemel en Jef Geeraerts moeten eraan geloven. In het geval van Jef Geeraerts dringen Guggenheimer en zijn bodyguard Jules binnen in de villa van de schrijver in Drongen. Jules heeft zich vermomd door een berenpak aan te trekken, en eerst randt hij de vrouw van Geeraerts aan, waarna hij als een woeste grizzly de werkkamer van Geeraerts binnenstormt en de verbijsterde auteur ombrengt. Allemaal bullshit natuurlijk, en ik amuseer mij al langer dan drie decennia met het verzinnen van dat soort absurde scènes, maar de vrouw van Jef Geeraerts, de fraaie Eleonore, kon er niet mee lachen.

Sinds 1999 tot aan haar dood heeft ze geen woord meer tegen mij gezegd, en iedere keer als ik Jef en Eleonore ontmoette, draaide ze haar hoofd weg, ze weigerde om mij een kus te geven, en als ze me al bekeek, was het met ogen waaruit dolken in mijn richting werden gekatapulteerd. Ik vond het fantastisch dat een vrouw zo opkwam voor haar vent, want in mijn huishouden was dat ook zo: als iemand iets verkeerds over mij zei, had die voor de rest van z’n dagen de boter gegeten bij m’n eigen vrouw Tania De Metsenaere. Jef zelf heeft me nooit aangesproken over het Jules-incident, ik ben er zeker van dat ten eerste hij m’n boeken niet las, en ten tweede het hem geen fuck kon schelen wat ik over hem schreef, mede omdat hij mij maar een onbetekenend literair tafelspringertje vond dat voor de rest niet veel voorstelde.

Overigens was er ook vóór 1999 al eens een Geeraerts-incident geweest. Jef zat toen nog bij uitgeverij Manteau (voor hij overstapte naar mijn uitgeverij, Prometheus) en op de Boekenbeurs had hij, omdat hij zo’n belangrijk en veelverkopend auteur was, een eigen standje, waarachter hij pontificaal en meestal gekleed in een door Eleonore uitgekozen leren broek en paars hemd, stond te signeren. Recht tegenover de stand waar Tom Lanoye en ik zaten te signeren. Tom en ik waren in die tijd nog behoorlijk onnozele en recalcitrante jonge honden, en in onze ogen was Geeraerts een ouwe zak die z’n beste tijd al lang gehad had. Dat was niet zo, want Jef stond opnieuw volop in de belangstelling, nu met z’n politieromans. Dat waren goed geschreven en prima onderbouwde whodunitverhalen, en meestal kwam je pas op de laatste pagina te weten wie de dader was, wat de boeken extra spannend maakte. Dus Jef stond die keer weer eens z’n nieuwe thriller te signeren dat het een aard had. Ik had de roman zelf ook al gelezen en ik wist derhalve wie de dader van de moord was: een lid van de ultrakatholieke maffiaorganisatie Opus Dei. Ik zei tegen Tom dat de nieuwe Geeraerts bijzonder spannend was en dat Opus Dei het gedaan had. Toen kwam Tom op het lumineuze idee om de vele in de rij aanschuivende kopers van de nieuwe Geeraerts, die natuurlijk pas bij het lezen van de laatste bladzijde wilden weten wie de dader was, alvast op de hoogte te brengen, en wij begonnen tegen deze benieuwde lezers te schreeuwen: ‘Opus Dei heeft het gedaan! Opus Dei heeft het gedaan!’

Nou, daar konden Jef en Eleonore niet mee lachen. Het is al lullig dat lezers van een thriller vooraf weten hoe de ontknoping in elkaar zit, maar extra lullig was dat deze openbaring werd gedaan door twee schrijvertjes van niks, de ene een langharige lelijkaard en de andere een janet met een kuif, en Eleonore kwam ons met overslaande stem verzekeren dat we onze bek moesten houden of dat er anders wat zou zwaaien. Dus toen hielden we onze bek maar, want Eleonore was zo’n prachtige, overheersende verschijning dat je meteen gevolg gaf aan haar wensen. Later werden Tom en ik redelijk goeie vrienden van Jef, tot in 1999 Guggenheimer op de proppen kwam en de vriendschap tussen de Geeraertsen en mij hoe dan ook een serieuze deuk kreeg.

Doch in alle ernst kan ik op tafel gooien dat Jef Geeraerts behoort tot de top vijf van de beste Vlaamse schrijvers van z’n generatie, ik denk zelfs tot de top drie, samen met Hugo Claus en Walter van den Broeck. Zowel z’n autobiografisch werk als z’n fictieve oeuvre getuigt van een grote durf, een enorme gedrevenheid en een voortjakkerende stilistiek, en ik kan Jef het compliment geven dat voor mij het grootste compliment is dat je ooit aan een schrijver kan geven: de boeken van Jef Geeraerts zijn rock-’n-roll.

Na het overlijden van Eleonore is Jef nooit meer dezelfde geweest. Hij kwam nog wel eens naar de Boekenbeurs, en naar de etentjes van Prometheus, maar hij was een kaars die van het uitdoven haar enige bestaanszekerheid had gemaakt. Fysiek en in z’n hoofd ging het minder en minder, en na het vreemde, noem het angstaanjagende, maar zeer interessante interview in Humo dacht ik, en met mij allicht vele anderen: lang zal het niet meer duren. Een week later ging hij van ons heen. Alweer een monument dat weg is. Het is het lot van alle vlees en bloed. Zal Jef Geeraerts over twintig jaar nog gelezen of herlezen worden? Alleszins door mij. Hij was een literair karakter dat niet zomaar aan de bomen groeit. Ik wens hem rust en vrede, en laten we, voor de gein, hopen dat in de hemel alle engelen schreeuwen: ‘Opus Dei heeft het gedaan! Opus Dei heeft het gedaan!’’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234