null Beeld

Het ABC van 3D-printen

Vroeger was het beter, daar hoeft u ons niet van te overtuigen. Niettemin houdt Humo er stevig de pas in op weg naar de toekomst, met onderweg hier en daar een tussenstop. Bij Wilfried Vancraen, bijvoorbeeld, oprichter en CEO van Materialise, één van de Belgische pioniers in 3D-printen. Samen met Humo blikt hij terug op 25 jaar 3D-printen én in één beweging ook vooruit.

Hanne Van Tendeloo

Er is al veel inkt gevloeid over 3D-printen. De berichtgeving valt doorgaans op te delen in drie categorieën. De eerste categorie doet denken aan sciencefiction. Dat zijn de artikels die ons een toekomst schilderen waarin producten niet langer massaal van een loopband rollen, maar uit een printer worden getoverd – de food replicator waarmee captain Jean-Luc Picard altijd z’n thee bestelde in ‘Star Trek’, is nooit ver weg. Categorie twee: de medische jubelverhalen, waarin men bericht over ge-3D-printe kunstgebitten, knieën en schedels, maar ook al hardop droomt van printbare menselijke cellen, botten, dan wel een volledige mens. In categorie drie zitten de berichten over hoe 3D-printen het leven van elk van ons nu al op een huis-tuin-en-keukenmanier verandert – denk: ‘Onze journalist print zijn eigen vaas in het FabLab om de hoek.’ Allemaal zeer amusant en interessant, maar hoe zit het met de realiteit van additive manufacturing vandaag? Kunnen we al een nieuwe nier printen of blijkt dat intussen een onhaalbare kaart (en durft niemand ons dat te vertellen)? Waar ligt de waarheid? Je zult het altijd zien: die heeft zich ergens in het midden verschanst.

'Met onze technologie konden chirurgen een 3D-print maken van het hartje van een twee weken oude baby, om op dat 3D-model de operatie tot in de puntjes voor te bereiden'

Voor die nuchtere kijk op 3DP hoeven we geen lichtjaren ver te reizen. België is maar een zakdoek groot, maar op die zakdoek huizen wel verrassend veel bedrijven die meedraaien in de Premier League van de 3DP. Eén daarvan is Materialise, opgericht door Wilfried Vancraen in 1990 – het jaar dat de twee Duitslanden weer één werden, Sinéad O’Connor uit den treure zong dat niks te vergelijken viel met haar ex, en u en ik nog niet eens op het internet zaten. Bijna 25 jaar later heeft het Leuvense bedrijf een notering op de Nasdaq-beurs en gonst het er van de, euh, bedrijvigheid. Je vindt er 3D-printers in elke hoek. Zelfs in de cafetaria, waar je in elk ander bedrijf een snoepautomaat zou verwachten, staat een printer te zoemen.

De printers variëren qua formaat van ‘snoepautomaat’ tot ‘mammoet’. Bij die laatste komt het geprinte object langzaam tevoorschijn uit een bad gevuld met vloeibare epoxy – de scifi loert hier inderdaad om de hoek. De ene printer staat niet nader bepaalde industriële prototypes te printen; de andere steunzolen die straks de unieke loopstijl van een sporter zullen optimaliseren; nog een andere op maat gemaakte heupimplantaten.

HUMO Logisch dat in een 3DP-bedrijf zoveel printers te vinden zijn. Maar dat er straks in elke huiskamer een 3D-printer knusjes naast de 2D-printer komt te staan, dat is een toekomstplaatje waarin u nooit hebt geloofd.

Wilfried Vancraen «Meer nog: telkens als ik er de kans toe kreeg, heb ik die verhalen ontkracht. De revolutie waarvoor de 2D-printer in onze huiskamers heeft gezorgd, valt niet zomaar te kopiëren naar 3DP. Om te beginnen print elk type 3D-printer nog altijd met één bepaald materiaal, of het nu keramiek is, plastic of metaal. Als jij je erbij neerlegt dat alles in je huis voortaan uit hetzelfde materiaal bestaat, dan zou je inderdaad alles zelf kunnen printen in je eigen huiskamer. Maar dat wil natuurlijk niemand. Alleen de hobbyisten die nu in hun tuinhuis een freesbank hebben staan, zullen die straks wellicht vervangen door een 3D-printer. Maar dan hebben we het over een zeer kleine minderheid. Wel geloof ik dat je op termijn in elke stad en in elk dorp 3D-printers zult vinden, zoals je ze nu al in elke hoorapparatenwinkel vindt. Dat kan op den duur doorgroeien naar winkels die pakweg wisselstukken voor je stofzuiger printen. Maar bij jou thuis printen? Ik zie het niet gebeuren.

»Ik loop ook al jaren aan iedereen te verkondigen dat er geschikte en ongeschikte 3DP-applicaties zijn. Daarvoor gebruik ik al sinds jaar en dag het knikker-tennisbal-voetbalmodel. Rond 2000 hadden de geschikte 3DP-applicaties de grootte van een knikker: hoorapparaten, dentale toepassingen, juwelen... Vandaag worden die producten met succes met 3DP-technieken vervaardigd. In 2010 zijn we aan de volgende grootteorde beland: nu slagen we erin applicaties zo groot als een tennisbal economisch rendabel te produceren. Ik denk dan aan heupen, knieën, polsen – met andere woorden: de hele orthopedische sector – en bijvoorbeeld ook componenten uit de lucht- en ruimtevaart. Tegen 2020 verwacht ik dat we in de grootteorde van de voetbal aanbeland zullen zijn. Eerst zullen het de high-endproducten zijn die met 3DP gemaakt worden, zoals onderdelen van satellieten – die mogen veel kosten – maar stilaan zal die evolutie opschuiven naar andere, goedkopere toepassingen, zoals in de vliegtuigindustrie.»

HUMO Ik las dat er ook al hele huizen worden ge-3D-print. Dat is de grootteorde van de voetbal ver voorbij.

Vancraen «De techniek om huizen te 3D-printen met grote spuitkoppen bestaat inderdaad. Het wordt hier en daar ook toegepast, maar het gebeurt niet op grote schaal, omdat het economisch nog niet interessant is. Dat is nog verre toekomstmuziek, maar ik ben er zeker niet tégen dat er al over wordt bericht. Integendeel: het is een eerste stap. Om ooit op economische schaal huizen te kunnen printen is het noodzakelijk om nu te experimenteren en te demonstreren. En dat geldt voor nog wel meer nieuwe 3DP-applicaties.

»Kijk, ik ben de eerste om toe te geven dat de verwachtingen van 3DP lange tijd overtrokken waren, dat het allemaal té positief werd voorgesteld. In sommige sectoren zal 3DP een enorme impact hebben. Dan heb ik het met name over de medische wereld en de luchtvaart. Toch zijn er ook daarbinnen nog grote verschillen. Mijn aanvoelen is dat tot 80 procent van de orthopedische producten over tien jaar ge-3D-print wordt – die sector zal de 3DP massaal overnemen. Maar in de luchtvaartindustrie zie ik het niet gebeuren dat de romp van een vliegtuig ooit ge-3D-print wordt. Het is verstandiger om daarvoor klassieke methodes en aluminium platen te blijven gebruiken. Van die sector zal 3DP misschien slechts 30 procent gaan uitmaken. In andere sectoren zal het mogelijk nog minder zijn. Neem nu deze tafel. Vier poten en een plat vlak: de kans dat je dat ooit op een economisch succesvolle manier kan 3D-printen, is zeer klein.»

HUMO Voor 3DP geldt: hoe complexer het product, des te interessanter.

Vancraen «Precies.»

HUMO Vandaar dat 40 procent van de omzet van Materialise vandaag uit de medische sector komt? Er is niets zo complex en zo uniek als een menselijk lichaam.

Vancraen «Als ik al ooit getwijfeld heb tussen twee studiekeuzes, dan was het wel tussen geneeskunde en de ingenieursstudie. Uiteindelijk vond ik mezelf niet zo geschikt als dokter – het psychologische aspect van die job paste niet bij me – maar de interesse is altijd gebleven. Vanaf het begin hebben we bij Materialise geloofd dat 3DP uitermate geschikt is voor gebruik op mensenmaat.»

undefined

null Beeld

undefined

De aha-erlebnis

Leuven, eind jaren 80. Vancraen werkte in die tijd als mechanisch ingenieur bij het Wetenschappelijk en Technisch Centrum van de Metaalverwerkende Nijverheid, nu Sirris.

Vancraen «De eerste keer dat ik over 3DP las, was in een artikel over de lancering van de allereerste 3D-printer. Mijn frank is toen niet direct gevallen, maar niet veel later stond ik oog in oog met zo’n machine in een onderzoeksinstituut in Bremen. Daar had ik wél een aha-erlebnis: ‘Dit betekent een gigantische stap voorwaarts in het productieproces.’ Tot dan toe had ik me vooral beziggehouden met onderzoeken hoe we draai- en freesmachines konden aansluiten op een computer. Een huzarenwerk, omdat je elke machine op een andere computer moest aansluiten, die op zijn beurt bestuurd werd door nog een andere computer. Het werkte allemaal niet optimaal. Nu was daar opeens die 3DP-techniek: die was gemáákt om door een computer te worden aangestuurd. En dan was er nog een tweede grote voordeel: tot dan toe moest je materiaal wegnemen om iets te maken. Dat bracht een hoop afval met zich mee. 3DP werkt precies omgekeerd: het bouwt een product laagje per laagje op. Veel economischer en ecologischer, dus. Een derde grote voordeel was dat je met 3DP plots vormen kon creëren die met de klassieke methodes onmogelijk waren, zoals de schedel van een mens.

»Na Bremen ben ik stante pede naar mijn baas gestapt: ‘Hier moeten we iets mee doen.’ Maar hij had er het budget niet voor. Om een lang verhaal kort te maken: ik heb het dan maar zelf gedaan. In 1990 is Materialise opgericht. Het grappige is: die eerste 3D-printer staat hier nog steeds, en hij doet het nog ook. In mijn ogen het beste bewijs dat ik het in ’89 bij het juiste eind had.»

HUMO Werd u destijds vaak voor fantast versleten? Door uw vrouw, bijvoorbeeld? Het verhaal gaat dat zij, de dag dat jullie Materialise opstartten, zelfs geen geld meer had om brood te kopen. Al jullie spaargeld hadden jullie in 3D-printen gestopt.

Vancraen «Gelukkig is ze landbouwingenieur, hebben we allebei een MBA en zijn we dus thuis in dezelfde wereld. Ik zie ons nog aan de keukentafel zitten, samen de eerste stukken aan het opschuren die uit de 3D-printer waren gekomen. Ze stond helemaal achter mijn idee. Alleen de naam Materialise heeft ze nooit mooi gevonden (lacht). Dat van dat brood is echt gebeurd: op een bepaald moment hebben zij en ik onze rekeningen helemaal leeggehaald om Materialise op te richten. Maar honger hebben we nooit geleden. Bij de start hadden we al bestellingen binnen van Alcatel en Agfa, voor wie we prototypes mochten maken – al vlug was duidelijk dat die nieuwe 3DP-technieken uitermate geschikt waren om snel industriële prototypes te produceren, die voordien vaak uit klei waren gemaakt. Een plan B is er nooit geweest, maar dat hoefde ook niet.»

HUMO Wat voor talent moet een mens eigenlijk hebben om al z’n geld in te zetten op zo’n nieuwe technologie en er vervolgens ook een succes van te maken? De gave om in de toekomst te kijken?

Vancraen (wuift de vraag weg) «Neenee. Mijn brein gaat gewoon vanzelf op zoek naar hoe je technologie kan toepassen om het leven beter te maken. Toen ik aan de universiteit zat, kwam de Commodore 64 net op de markt. Voor mijn thesis heb ik toen uitgezocht hoe je zo’n Commodore kon gebruiken om een knieprothese aan te sturen, maar net zo goed gebruikte ik die bij onze Chiroquiz: ik vormde de joystickpoort om tot aparte drukknoppen, zodat de computer liet zien wie er als eerste had afgedrukt.

»Die praktische benadering heb ik nog steeds. Ze maakt Materialise anders dan de andere grote 3DP-spelers. De meesten zetten in op het maken van 3D-printers, wij op het vinden van toepassingen. We staan hier vaak versteld als er weer iemand met een nieuwe 3D-printer op de proppen komt, zonder te weten waarvoor die eigenlijk kan dienen. Zo werken wij niet. We hebben nooit veel aandacht besteed aan de machineontwikkeling, wel aan de ontwikkeling van software. Zo vonden we niet alleen een antwoord op onze eigen vraag – wat te doen met de 3D-printer uit de VS die we hadden gekocht – maar speelden we ook in op de nood van pakweg Ford in Amerika, Toyota in Japan of BMW in Europa. Die hadden allemaal wel heil gezien in die spectaculaire 3D-printers, maar ze kregen de machines die ze gekocht hadden niet aan de praat. Na twee jaar leverde Materialise al software aan grote bedrijven in de hele wereld.

undefined

null Beeld

»Vandaag ligt onze interesse nog altijd bij de toepassingen. Wij claimen niet dat we op de markt zijn gekomen met de 3D-printer waarmee het hart van die twee weken oude baby is geprint, wél dat Materialise als eerste een antwoord vond op de vraag van hartchirurgen om van een kloppend hart iets statisch te maken. Met onze technologie konden ze een 3D-print maken van het hartje van die baby, om op dat 3D-model vervolgens de precaire hartoperatie tot in de puntjes voor te bereiden. Vroeger moesten ze eerst de patiënt openen en het hart stoppen, om dan pas te zien hoe ze het konden repareren. Nu hoeft dat niet meer.»

undefined

undefined

undefined


Met oren en voeten

HUMO Loopt u zo door het leven, altijd speurend naar zaken die beter kunnen?

Vancraen «Ja. Ik zie overal kansen voor verbetering. Neem nu de gecustomizede schoenzolen waarmee we dit jaar naar de markt zijn gegaan. Daar is een traject van twintig jaar aan voorafgegaan. Alles begon met mijn eigen kinderen, toen die midden jaren 90 steunzolen nodig hadden. Ik zag met welke vreselijk verouderde methodes ze die zolen maakten: ze zetten je voet in een soort mousse en duwen die dan naar beneden. Maar wat levert dat op? Een afdruk van een doorgezakte voet, meer niet. En dan is het nog niet eens een exacte kopie. Zo’n afdruk toont op geen enkele manier hoe je voet zich afrolt tijdens het stappen. Vandaag maken ze nog altijd 99 procent van de steunzolen op die manier, terwijl ik toen al dacht: ‘Dat kan beter.’ Na veel onderzoek en afgeschoten ideeën zijn we in zee gegaan met RS Scan, een bedrijf dat al over de kennis beschikte om voeten en gangpatronen dynamisch op te meten, bijvoorbeeld voor de atleten van het Belgische Olympische team. Op basis van die informatie fabriceerden ze daarna manueel de juiste schoenzolen. Door hun kennis samen te leggen met onze 3DP-technologie kunnen we nu schoenzolen maken die de hele voet in rekening nemen én die wetenschappelijk veel correcter zijn. De schoenen waarmee de Britse loopster Paula Radcliffe onlangs haar comeback maakte – na ook een paar noodzakelijke operaties, welteverstaan – zijn het eerste grote succes van onze customized schoenzolen. Op dit moment zijn we bezig om voor allerlei sporten – lopen, fietsen, golfen – een aangepaste methodologie op punt te stellen. Het gaat dus veel verder dan gewoon een ge-3D-printe schoenzool. Het zijn schoenzolen die écht een probleem oplossen, die een toegevoegde waarde hebben. Daar is het me altijd om te doen.

»Het hoeft natuurlijk niet altijd twintig jaar te duren. Soms gaat het veel sneller. Neem nu de hoorapparaten. Fabrikanten van hoorapparaten wilden al jaren hun apparaatjes 3D-printen in plaats van ze manueel met afgiettechnieken te maken, simpelweg omdat ze in Europa al een tijdlang onvoldoende technici vonden om die afgietsels te maken. In ’99 heeft Materialise in drie maanden tijd bewezen dat we dat maakproces konden automatiseren met 3DP. Met die nieuwe techniek duurde het nog amper drie minuten om zo’n apparaat te maken. Een jaar later begonnen we ons product te testen en drie jaar later kwam 30 procent van de hoorapparaten al uit een 3D-printer. Sinds 2010 worden alle hoorapparaten in de westerse wereld ge-3D-print. En 3DP heeft het hoorapparaat niet alleen goedkoper gemaakt; het is ook gewoon beter. Vroeger was het pijnlijk om zo’n apparaat een hele dag in je oor te houden; nu is het zo optimaal ontworpen en gepositioneerd dat veel mensen het zelfs vergeten uit te doen als ze gaan slapen.»

HUMO Lopen sommige 3DP-projecten ook met een sisser af?

Vancraen «Absoluut. Sommige probeersels lukken, andere niet. In het begin ging de hele 3DP-sector ervan uit dat de technologie vooral geschikt was om prototypes te printen. Met Materialise zijn we hen daarin gevolgd. De volgende logische stap was om ook de matrijzen of mallen te printen, waarmee veel prototypes werden gemaakt. We hebben toen zelfs geïnvesteerd in een matrijzenmakerij in Engeland. Die investering is op niets uitgedraaid, toen we tot de conclusie kwamen dat het veel interessanter is om meteen de eindproducten te printen. We zaten fout, net zoals de rest van de sector. Vandaag weten we: de succesvolle toepassingen van 3DP zijn producten zoals hoorapparaten en implantaten, die geen matrijzen nodig hebben.»


DE MEDISCHE HORDELOOP

De verzameling 3DP-objecten in de gangen van Materialise illustreert perfect wat er nu al kan, van de simpelste geprinte iPhone-hoes tot de meest ingenieuze designlamp. Allemaal mooie hebbedingen, maar je voelt aan alles dat de grootste 3DP-omwentelingen in de medische wereld te gebeuren staan. Ook hier overheerst bij Vancraen de nuchterheid: de printbare mens is nog niet voor morgen.

Vancraen (begint zijn uitleg met een diepe zucht) «Je moet begrijpen: mensen bellen ons op met verwachtingen waar we simpelweg niet aan kunnen voldoen. Dan hebben ze in de krant gelezen dat we over vijf jaar in staat zullen zijn om iemand een nieuw been te geven dankzij 3DP – dat stond vorig jaar letterlijk in een artikel in De Tijd. Sorry, maar ook over vijf jaar zijn we nog lang niet toe aan benen vervangen. Het is heel belangrijk dat de media daar juist over berichten.

»Eén van de gevolgen is dat we voorbijgaan aan belangrijker zaken. Ze hadden het in dat artikel ook over soldaten die in Afghanistan of Irak een schedelreparatie krijgen met 3DP. Allemaal goed en wel – we zijn inderdaad perfect in staat stukken schedel te printen – maar het probleem bij die soldaten is veel méér dan gewoon een nieuw schedeldak. Het leven van die mensen is kapotgeschoten. Ze hebben serieuze neurologische problemen, ze kunnen niet meer normaal denken. Bovendien: dat stukje schedel vervangen gebeurt niet op het vuile, onhygiënische slagveld, maar pas een jaar later, nadat de patiënt eerst een hele resem behandelingen heeft ondergaan om hem te stabiliseren. We moeten zulke verhalen uit de sciencefictionsfeer trekken en naar de realiteit terugbrengen.»

undefined


Been gered

HUMO Op een bepaald moment vloeiden de medische ontwikkelingen over van uw professionele naar uw privéleven, toen uw zoon botkanker bleek te hebben.

Vancraen «Vandaag gaat het goed met hem. Dat hij botkanker heeft overwonnen, is voor alle duidelijkheid te danken aan de chemotherapie. Maar niemand wil natuurlijk dat zijn kind een been kwijtraakt, zoals in het verleden nog vaak het geval was bij botkanker. Voor mij gold hetzelfde als voor elke ouder: als je kind kanker heeft, dan val je in een zwart gat. Ik ben daaruit geklommen door me in allerijl te verdiepen in de materie van bottumoren en op zoek te gaan naar hoe 3DP zijn been kon redden. Om de tumor weg te krijgen moesten de dokters maar liefst 19 centimeter van zijn dijbeen verwijderen, tot vlak tegen de groeischijf. Met 3DP-technologie hebben we toen guides gemaakt voor de chirurgen – dat zijn hulpstukken die geprint worden op basis van persoonlijke scans – zodat ze tot op een millimeter van de groeischijf konden opereren. In amper een paar maanden tijd hebben we ook het design van de bestaande botimplantaten verbeterd en er een aantal foutjes uitgehaald. Vandaag zit dat botimplantaat nog steeds in zijn been en hopelijk blijft het er nog heel lang zitten.»

undefined

null Beeld

HUMO Wat is de volgende medische horde die 3DP zal nemen?

Vancraen «Ideaal zou natuurlijk zijn dat je geen plastic of metaal meer in een mensenlichaam hoeft aan te brengen, maar dat het zichzelf kan herstellen. We zitten nu op het punt dat je stukken ziek bot kan vervangen door bot uit een botbank. Zeker bij kinderen levert die techniek vandaag al goede resultaten op. Zo hebben we het voorbije jaar nog een kind van 5 met botkanker geholpen met een ge-3D-print vervangstuk uit een botbank.

»Vandaag zijn ook de zogenaamde scaffold-technieken in volle ontwikkeling: er wordt een structuur geprint en in het lichaam ingeplant, waarop dan lichaamseigen cellen kunnen groeien. Die techniek is vandaag al in beperkte mate toepasbaar. Een volgende stap is dat je die geprinte scaffold uit materiaal maakt dat bioresorbable is. Dat is materiaal dat zichzelf op termijn afbreekt in het lichaam. Nog een volgende stap is dat je die scaffold print met levende cellen. En nog een stap verder is dat je op die scaffold nog andere structuren aanbrengt en zo tot volledig geprinte organen komt. Dat zijn maar liefst vier grote stappen, waarvan we de eerste amper hebben genomen. Is vervangorganen printen uitgesloten? Nee. Gaan we daarnaartoe? Zeker. Maar het heeft geen zin om te doen alsof we al in de buurt zijn, laat staan dat het vandaag al mogelijk is.»

HUMO Staat genoteerd. Maar toch: wat chirurgen al kunnen dankzij 3DP, is behoorlijk baanbrekend. Ik denk dan aan de 9-jarige Joos uit Brasschaat, die na een zware breuk z’n ene arm nog amper kon gebruiken. Met 3DP-technieken slaagde de orthopedisch chirurg erin Joos’ arm weer als voorheen te krijgen. Zelfs breuken van twintig jaar oud kunnen met die nieuwe technieken hersteld worden.

Vancraen «Daar zijn we ongelofelijk trots op. Onze clinical engineers, die rechtstreeks in contact staan met de chirurgen, krijgen soms bloemen van hen. Dat is de omgekeerde wereld – meestal moeten de bedrijven op de knieën gaan voor de chirurgen. Eerder dan als een commerciële leverancier zien ze ons als een partner om bepaalde problemen op te lossen.

»Een ander mooi voorbeeld is de baby met de dichtklappende luchtpijp. Nadat hij een ge-3D-print hulpstukje in biologisch afbreekbaar materiaal ingeplant had gekregen, kon hij weer zelfstandig ademen. Over een paar jaar, als zijn luchtpijp stevig genoeg is, verdwijnt dat hulpstukje vanzelf. Die chirurg is daar heel fier op. Telkens als ik hem zie, toont hij me op z’n iPhone een video van dat kindje, dat nu een gewoon leven leidt.

»Nog een andere topchirurgische 3DP-applicatie is de gelaatstransplantatie. Ik sta in bewondering voor wat die chirurgen doen: ze moeten elk zenuwtje, elk bloedvaatje van dat nieuwe gezicht weer aankoppelen. Wat wij doen, is de onderliggende structuur leveren, die het gezicht z’n vorm moet geven.»

HUMO Maar het gaat verder dan alleen die structuur.

Vancraen «Het gaat veel verder, ja. Met 3DP helpen we niet alleen om te bepalen welke slechte stukken moeten worden weggenomen bij de patiënt, maar ook om de juiste stukken weg te snijden bij de donor, zodat het nieuwe gezicht perfect zal passen. Dat is heel belangrijk voor een snel en volledig herstel. We leveren ook de 3D-modellen waarop die operatie wordt geoefend, zoals daarnet bij die baby met de hartafwijking. Komt er een donor binnen, dan moet het team razendsnel in actie kunnen schieten, dus oefenen ze gemiddeld een jaar lang op zo’n gezichtstransplantatie.»

HUMO Wat met alle ethische vragen die erbij komen kijken? Printbare organen zijn misschien niet voor morgen, maar nu al nadenken over waar de grens moet liggen, is misschien niet zo’n gek idee.

Vancraen «Dat is helemaal nog niet aan de orde. Ik vergelijk het met het idee dat robots ooit onze wereld zouden overnemen. Op dit moment kan een robot hooguit je huis stofzuigen. De meeste mensen zijn zelfs verre van tevreden over het werk dat die stofzuigrobotjes leveren en zouden maar wat graag een slimmere robot willen.

»Er zijn andere ethische vragen die veel prangender zijn. Met name: het heeft geen zin om gewoon zo veel mogelijk stukken te printen. Zo genereren we alleen maar meer brol. Akkoord, 3DP is bijzonder waardevol. Het is onze manier van denken volop aan het veranderen en zet ons op weg naar allerlei nieuwigheden. Maar – en dat onderschatten velen – vóór je iets kunt printen, is er een waanzinnige hoeveelheid studie nodig. Kijk naar het kostenplaatje: slechts 10 procent van de kosten gaat naar het eigenlijke printen, 90 procent gaat naar het voortraject. Doorloop je dat voortraject niet, dan ben je niet in staat om met een 3D-printer tot een betere oplossing te komen – zo simpel is het. Op medisch vlak zie ik daar zelfs een gevaar.»

HUMO Uw vrees is dat ziekenhuizen zelf een 3D-printer in huis halen, in plaats van een beroep te doen op jullie expertise.

Vancraen «Dat is zeker een tendens. Dan moet je je afvragen: ‘Kunnen dokters niet beter met hun patiënten bezig zijn in plaats van met hun printer?’ Soms gaan zelfs verpleegsters ermee aan de slag. Als ze over de goede tools, printers en materialen beschikken, hebben bepaalde ziekenhuizen zeker de competenties om zelf hun 3D-modellen te maken. Soms moet het ook razendsnel gaan en dan is het zelfs aangewezen dat het printen in het ziekenhuis gebeurt. Maar er is een verschil tussen een ziekenhuis dat z’n eigen 3D-modellen print om operaties voor te bereiden, en een ziekenhuis dat z’n eigen implantaten print. Als bedrijf moeten we ons houden aan een zeer strikte regulering, maar ziekenhuizen hoeven dat niet te doen. Je begrijpt mijn bezorgdheid.»

undefined

null Beeld


Zeepbel in 3D

HUMO Iets helemaal anders, ten slotte: sinds de zomer van 2014 staat Materialise genoteerd op de Nasdaq, maar de aandelenkoers gaat voorlopig in dalende lijn, net zoals bij de andere 3DP-bedrijven. Sommigen hebben het over een gebarsten 3DP-bubbel.

Vancraen «Er is een hype geweest, dat is zeker. Bepaalde beurswaarderingen waren gigantisch – daar kon onmogelijk aan worden voldaan. Met Materialise zijn we minder hoog gestart en ook minder gedaald dan onze concurrenten. Maar bubbel of niet, het neemt niet weg dat 3DP op lange termijn een impact zal hebben die even groot is als die van het internet. Vergeet niet: de impact daarvan op korte termijn werd ook ooit overschat.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234