Het beste van Jiskefet

Altijd een blij weerzien met commissaris Tampert, de lullo's ('Heb je nog geneukt?'), Oboema de witte neger, de Wiedergutmachungsschnitzel en de Man Met Jeuk Aan Zijn Naad: bij Acht, de koning der digitale zenders, zijn ze op het buitengewoon sympathieke idee gekomen om één werkweek lang iedere avond een best of uit te zenden van de heerlijk anarchistische en bij tijden ronduit geniale Nederlandse televisiereeks 'Jiskefet' (1990-2005).

Sterker: vanaf 7 november krijgt u iedere zondagavond een aflevering van 'Debiteuren/Crediteuren' geserveerd, de legendarische 'Jiskefet'-sketches over het trio kantoortijgers Jos (Herman Koch), Edgar (Kees Prins) en Storm (Michiel Romeyn), die het midden de jaren negentig voor mekaar kregen dat half Nederland elkaar iedere ochtend begroette met een vrolijk 'Goeiesmorgens!'

Kees Prins «'Jiskefet' was aanvankelijk eerder een avant-gardeprogramma met een beperkte groep fans, maar 'Debiteuren/Crediteuren' bleek tot onze verrassing bij een vrij groot publiek aan te slaan. Het rare aan die reeks was wel dat de kantoorgrappen slécht moesten zijn om goed te zijn - één keer hebben we eens goeie grappen proberen te vertellen, en toen lachte het studiopubliek gewoon niet.

»Het voordeel daarvan was dat je in principe nooit de mist in kon gaan: als je even niet meer wist wat je moest vertellen, verkocht je gewoon de meest stupide grap die je op dat moment te binnen schoot, en hup, je kon weer verder.»


HUMO 't Is dinsdag: morgen komt Zaagmans langs om de week doormidden te zagen.

Prins (lacht) «Dat kaliber, ja. Overigens waren de grappen soms wel écht te slecht. Dan knipten we ze er later uit.»


HUMO Was 'Jiskefet', 'vuilnisbak' in het Fries, de eerste programmatitel die jullie bedachten, of hebben er meer mogelijke titels gecirculeerd?

Prins «We hebben nog even overwogen om het programma 'Den Ruygen Hoek' te noemen, naar een echt bestaand pompstation langs de A4 van Amsterdam naar Delft. Maar toen onze Friese regisseur Pieter Verhoeff het op een keer over een jiskefet had dat nodig geleegd moest worden, wisten we onmiddellijk: dát is een goed woord. Het roept vragen op, en dat was precies onze bedoeling met 'Jiskefet'.

»De meeste humor volgt een vast patroon: een voorzetje van de ene wordt binnengeknikt door de andere, en iedereen in de zaal of voor de buis begrijpt: 'Dit is het moment waarop ik in actie moet schieten. Láchen nu!' Wij wilden mensen vooral verbazen en verrassen, en zo nodig ook onder hun kont schoppen, zoals Wim T. Schippers dat vóór ons gedaan had in zijn programma's.

»In het begin lukte dat nog niet helemaal zoals we het voor ogen hadden, maar de VPRO gaf ons de kans om langzaam te groeien. Wat tegenwoordig wellicht niet meer mogelijk zou zijn - met al die zogeheten netmanagers zou een programma als 'Jiskefet' heel zeker het scherm niet meer halen.»


HUMO Jullie vertrouwden dan ook nog eens voor een groot deel op improvisatie.

Prins «Klopt. Bij 'Debiteuren/Crediteuren' bijvoorbeeld schreven we van tevoren wel in grote lijnen op wat de volgorde van gebeurtenissen was - 'Jos vertelt een slechte grap. Edgar meldt dat hij de tuin winterklaar heeft gemaakt. Juffrouw Jannie komt met de koffie en is depressief' - maar de dialoog werd verder volledig geïmproviseerd. Daardoor kwam de humor wat meer onverwachts dan wanneer je alles tevoren zou hebben uitgeschreven.

»'Debiteuren' vind ik overigens nog altijd één van de beste dingen die we gemaakt hebben, al liggen de iets 'kunstzinniger' items me uiteindelijk nog dichter aan het hart. Die scène bijvoorbeeld waarin Michiel vruchteloos een brommer aan de praat probeert te krijgen en ik ondertussen minutenlang tegen een muur sta aan te zeiken: dat soort humor vind ik eigenlijk hoogstaander, omdat je niet precies weet waaróm je moet lachen.»

AchtJiskefet
Het beste van Jiskefet (vervolg)

HUMO Doorheen de jaren hebben jullie onder meer Amsterdamse patsers, kakkerige studenten en iets te gisse reclamejongens geparodieerd. Hoe is het die bevolkingsgroepen sindsdien vergaan?

Prins «In feite is er in vijftien jaar niks veranderd, wat volgens mij één van de voornaamste redenen is waarom onze sketches nog altijd veel op YouTube worden bekeken - 't is allemaal nog even herkenbaar. Alleen zijn de reclameboys nog meer Engelstalig jargon gaan gebruiken.

»Je ziet het tegenwoordig in zowat alle bedrijfstakken: zelfs een vuilnisman mag zich tegenwoordig een executive waste disposal manager noemen. Een Siej Iej Oow, nog zoiets: weet jij wat dat eigenlijk inhoudt? Is dat een bestuursvoorzitter? Een directeur? En als dat het geval is, waarom zeggen we dan allemaal ineens Siej Iej Oow? Ík zou het niet weten.»


HUMO Dit nog: 'Mijn club', de smartlapparodie die jij ooit in de hoedanigheid van volkszanger Melvin zong, schijnt nu uitgegroeid te zijn tot een soort tweede clublied van Ajax. Bizar.

Prins «Ja, de werkelijkheid heeft de parodie daar ingehaald.

»De populairste vertolker van voetballiederen was destijds André Hazes, en het populairste voetballied 'We Are the Champions' van Queen, dus ik vroeg Vincent van Warmerdam om een compositie te schrijven die het midden hield tussen die twee. Daar heb ik dan een tekst opgezet die à la Hazes nét niet helemaal klopte.

»Ik had bijvoorbeeld zo'n regel: 'Het kan dooien, het kan vriezen / We kunnen winnen of verliezen'. Om het toch maar te laten rijmen had ik de uitdrukking 'het kan vriezen, het kan dooien' omgedraaid, zie je.

»Nou, dat lied schalt tegenwoordig dus na elke thuiswedstrijd van Ajax door het stadion, inclusief de Champions League-wedstrijden (lacht). En iedereen zingt het bloedserieus mee!

»Ik heb het ook al enkele keren op de middenstip staan zingen, voor een vol stadion, en ook op de begrafenis van Bobby Haarms, de legendarische conditietrainer van Ajax - 't was zijn lievelingslied. Eerlijk waar: ik heb er toen zelf tranen van in de ogen gekregen. Ajax-supporter, hè?»

Bekijk een fragment:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234