ter illustratie Beeld Mondadori Portfolio via Getty Im
ter illustratieBeeld Mondadori Portfolio via Getty Im

Vaccinatie

Het combineren van Pfizer en AstraZeneca kan leiden tot meer bijwerkingen (maar heeft ook voordelen)

Uit Brits onderzoek blijkt dat het combineren van de vaccins van Pfizer en AstraZeneca ervoor kan zorgen dat mensen vaker bijwerkingen ervaren. Of dat betekent dat het niet verstandig is vaccins van verschillende fabrikanten door elkaar te gebruiken is volgens experts nog niet te zeggen.

Wanneer de coronavaccins van Pfizer en AstraZeneca met elkaar worden gecombineerd, treden bijwerkingen als hoofdpijn, koorts of misselijkheid iets vaker op. Dat blijkt uit de voorlopige resultaten van een Brits onderzoek met 461 deelnemers, gepubliceerd in het medische tijdschrift The Lancet.

Om te zien of vaccins van verschillende fabrikanten kunnen worden gecombineerd, kreeg een deel van de proefpersonen eerst een prik van Pfizer en na vier weken een prik van AstraZeneca, of andersom. Andere deelnemers kregen twee vaccins van dezelfde fabrikant. Aan alle proefpersonen werd gevraagd of zij last hadden van veel voorkomende bijwerkingen als koorts of spierpijn. Na de tweede prik meldden proefpersonen die twee verschillende vaccins hadden gekregen vaker dan anderen dat dit inderdaad het geval was. Geen van de deelnemers had zoveel last van bijwerkingen dat behandeling in het ziekenhuis nodig was.

Hoe het komt dat de bijwerkingen vaker op lijken te treden is nog lastig te zeggen, vertelt hoogleraar vaccinologie Anke Huckriede van de Rijksunversiteit Groningen. ‘Ik vind het wel opvallend. Maar we wisten het ook gewoon nog niet, want een combinatie van deze twee vaccins was nog nooit getest in de mens.’

Sterke immuunreactie

Dat wordt onderzocht of vaccins door elkaar heen gebruikt kunnen worden, heeft verschillende redenen. In de eerste plaats zou het de logistiek van de vaccinatieprogramma’s wereldwijd vergemakkelijken. Als de vaccins ook goed werken wanneer zij worden gecombineerd, kunnen geplande leveringen die onverhoopt niet doorgaan immers gemakkelijk worden vervangen door leveringen van een andere fabrikant.

Bovendien bleek uit dierproeven dat twee verschillende vaccins gezamenlijk een sterkere immuunreactie zouden kunnen opwekken, vertelt Huckriede. Als dit ook geldt voor mensen, zou het kunnen betekenen dat de proefpersonen die twee verschillende prikken kregen meer antilichamen aanmaken, en daardoor bijvoorbeeld beter beschermd blijken tegen virusvarianten.

Of dat ook echt zo is, is alleen nog niet te zeggen op basis van dit onderzoek. Huckriede: ‘Op dit moment hebben we alleen nog informatie over de bijwerkingen. Vervolgens gaan de onderzoekers kijken naar de imuunresponsen. Maar de studie is hoe dan ook te klein om ook echt iets te zeggen over de bescherming tegen het virus. Voor een beschermingsproef heb je al snel ongeveer 20.000 tot 30.000 mensen nodig.’

AstraZenica voor zestigminners

Als het combineren van vaccins veilig blijkt, kleeft daar nog een derde voordeel aan. Het zou betekenen dat mensen onder de zestig die werden geprikt met AstraZeneca, voordat het gebruik van dat vaccin voor die leeftijdscategorie wegens zeer zeldzame bijwerkingen werd stopgezet, een tweede prik kunnen krijgen van een ander merk.

Hoogleraar Huckriede zou het te vroeg vinden om op basis van deze eerste onderzoeksresultaten te concluderen dat vaccins veilig gecombineerd kunnen worden. ‘Ik zou nu eerst even afwachten’, zegt ze. ‘Maar ik denk dat de Gezondheidsraad ook heel uitvoerig naar deze studie zal kijken.’

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234