Ordetroepen schieten met traangas op demonstranten die een snelweg blokkeren in Saint Paul.Beeld EPA

Black Lives Matter

Het dubbele gezicht van de demonstraties in de VS: ‘Zodra de avond valt, slaat de sfeer om’

Dag en nacht maken een wereld van verschil in de protesten tegen politiegeweld in de VS, zegt Yohuru Williams, historicus aan de St. Thomas universiteit in Saint Paul – de tweelingstad van Minneapolis. Hij is gespecialiseerd in de burgerrechtenbeweging.

– Hoe is de sfeer nu in Saint Paul?

Yohuru Williams «De atmosfeer is heel gespannen. Vooral de eerste dagen van rellen waren beangstigend. We konden hier in Saint Paul de rook uit Minneapolis zien opstijgen. Opvallend is vooral dat de sfeer overdag compleet anders is dan ’s avonds.»

– Hoe zien de protesten er overdag dan uit?

Williams «Die demonstraties verlopen heel vreedzaam. Er lopen allerlei soorten mensen van verschillende culturele, religieuze en etnische achtergrond in mee: zwart en wit, christenen en moslims, en bijvoorbeeld veel families met kinderen. In dat opzicht doen ze een beetje denken aan de protesten in de jaren 50 en 60 tegen segregatie en raciale ongelijkheid in de Verenigde Staten. En net als toen zit er een gedecentraliseerde beweging achter. De protesten worden georganiseerd door lokale leiders, interstatelijke en nationale organisaties. Maar het overkoepelende dominante label is toch vooral ‘Black Lives Matter’.
»Net als de burgerrechtenorganisatie in de jaren 60 deed, proberen activisten nu uniformiteit in hun boodschap te krijgen en een soort verbondenheid tussen demonstraties in de verschillende steden tot stand te brengen. Vooraanstaande activisten reizen naar verschillende steden; zo was Jesse Jackson vorige week in Minneapolis. Tijdens die protesten overdag gaan de gesprekken over gerechtigheid voor George Floyd en over hoe er moet worden omgegaan met politiegeweld.»

Yohuru Williams, historicus aan de St. Thomas universiteit in Saint Paul, tweelingstad van Minneapolis.

– Wat verandert er ’s avonds? 

Williams «De toon en retoriek zijn ’s avonds agressiever. Het zijn vooral jonge mannen die dan nog op straat te zien zijn. Niemand kent ze hier. Het lijkt er op dat deze mensen helemaal niets te maken hebben met organisaties als Black Lives Matter of de National Action Network en dat ze vooral proberen de situatie te laten escaleren. Op video’s is te zien hoe ze ramen stukslaan en brandstichten. En dan is er nog het element van de plunderingen. Wie er ook achter deze rellen zitten, met de gebeurtenissen rondom George Floyd lijkt het weinig te maken te hebben. Want niemand die strijdt voor gelijke toegang tot onderwijs, gezondheidszorg en voedsel zal oproepen om apotheken en supermarkten af te branden.
»Niet alleen de politie maar ook activisten zelf hebben daarom opgeroepen om ’s avonds thuis te blijven zodat de relschoppers die alleen maar chaos en verwoesting willen veroorzaken makkelijker opgepakt kunnen worden.»

– U was in 2014 bij de protesten in Ferguson in Missouri naar aanleiding van de zwarte tiener Michael Brown die door politiekogels om het leven was gekomen. Ziet u overeenkomsten met de huidige demonstraties?

Williams «Ferguson was denk ik uniek. Activisten ter plekke waren vastbesloten om op straat te blijven tot ze echt structurele veranderingen zouden zien. Het is nu nog te vroeg om vast te stellen of we in Minneapolis eenzelfde langdurige betrokkenheid gaan zien. Maar ik zie wel duidelijk dat er lessen getrokken zijn uit Ferguson. De politici hier hebben nu duidelijk andere keuzes gemaakt dan destijds. Zo is het denk ik ongekend dat de politiechef en de burgemeester van Minneapolis het ontslag hebben gevraagd van de politieagent die Floyd heeft gedood. Verder hebben ze er hier aanvankelijk voor gekozen om geen zware politiemacht op de been te brengen toen de protesten begonnen. De nadruk lag vooral op het deëscaleren van de situatie. Ook hebben de burgemeesters van Minneapolis en Saint Paul beiden hun zorgen geuit over het gedrag van de politie. Als je mensen uit de Afro-Amerikaanse of uit de Somalische gemeenschap spreekt, hebben velen helaas te maken gehad met de geweldscultuur binnen de politie hier. Dus als er iets gebeurt zoals de dood van Floyd, brengt dat bij heel veel mensen herinneringen aan andere incidenten naar boven.»

– Hoe gaat dit eindigen, denkt u?

Williams «Dat is lastig te voorspellen. De protesten komen op een moment dat we te maken hebben met historisch hoge werkloosheid, een wereldwijde pandemie en de aanwezigheid van heel veel frustratie en boosheid. Die woede gaat niet alleen over politiegeweld, maar ook over de onmenselijke omstandigheden en armoede waarin veel mensen in de Verenigde Staten leven. Ik denk dat we nu de verborgen onderbuik zien van raciale en economische ongelijkheid in het land. En we zien een president die totaal niet in staat lijkt om iets van empathie te tonen voor de mensen die in zulke slechte omstandigheden moeten leven. Als ik dan toch een voorspelling moet doen: ik vermoed dat het geweld komende dagen wel gaat afnemen, maar dat er nog een heel lange weg te gaan is voordat er weer wat vertrouwen is opgebouwd.»

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234