null Beeld

Het glazen plafond van Steven Wilson: 'Ja, ik vind mezelf een groot artiest'

Steven Wilson is een rare snuiter. Als je hem de hand schudt, kun je je bijna niet voorstellen dat achter dat spichtige, über-Britse mannetje een heuse pop- annex rockster schuilt. Maar dan trekt hij zijn mond open en lukt het plotseling wél. Sterker, je kunt je ook direct een beeld vormen van het imago van Steven onder muzikanten en fans – een leider, een drilsergeant, een know-it-all. Zeker omdat hij ook nog eens met het meest geaffecteerde – and cocky – Britse accent ever praat.

'Ja, ik vind mezelf een groot artiest. Ik treed op voor gemiddeld 2.000 mensen per show: dan doe je íéts goed, hè'

Maar waar zou ú Steven Wilson eigenlijk van moeten kennen? Een goede vraag. In bepaalde kringen heeft hij dezelfde status als Thom Yorke, of – misschien een beter voorbeeld – Roger Waters. Dat komt door de groep die hij in de jaren 80 oprichtte: Porcupine Tree, dat begon ergens halfweg de arty metal van Paradise Lost en de progrock van de late Pink Floyd, maar uitgroeide tot een fenomeen op eigen titel. Wilson was de frontman, en één van de meest virtuoze muzikanten in de almaar uitdijende line-up. Het was ook hij die het in 2008 welletjes vond.

Sindsdien is hij soloartiest en trekt hij nog steeds volle zalen. Zo is in september de Royal Albert Hall alweer uitverkocht voor een serie shows, en als hij volgend jaar op tour trekt, dan zijn het zalen van het formaat Ancienne Belgique die volstromen. En toch kan hij zonder moeite anoniem over straat. Zijn platenmaatschappij speelt daar met de release van ‘To the Bone’, zijn vijfde soloplaat, handig op in, met omschrijvingen als ‘de meest succesvolle artiest van Engeland waar je nog nooit van hebt gehoord’ en ‘’s werelds grootste undergroundband’. Maar wat vindt Snappy Steven daar zelf van?

undefined

Steven Wilson «Well, it’s the bloody truth, ain’t it? Serieus: kijk naar mijn exposure, mijn streamingcijfers, mijn platenverkoop – want mind you: er zijn nog steeds mensen die platen kopen en velen daarvan bevinden zich onder mijn fans. Dus ja, ik vind mezelf een grote artiest, en ik ga ook niet vals bescheiden zijn – ik treed op voor gemiddeld 2.000 mensen per show. Bijna altijd uitverkocht. Dan doe je iets goed, hè? Maar op de covers van magazines, laat staan op een site als Pitchfork, kom je mij niet tegen.»

HUMO Ik vind het wel apart om jou al meteen op cijfers te horen hameren. Terwijl ik jou zie als iemand die de muziek altijd laat voorgaan op het commerciële succes. Je hebt tenslotte ook Porcupine Tree afgesloten.

Wilson «Ja, dat had nog makkelijk jaren kunnen duren. En het had ook wel meer geld in het laatje kunnen brengen. Maar dat boek was dicht, over, klaar. Je wilt niet weten hoeveel mailtjes en persoonlijke verzoeken ik krijg om die groep weer op te lappen. De fans waren er nog niet klaar mee, maar daar zijn het ook fans voor – die willen meer. Ik vind het bijvoorbeeld ook nog steeds vrij klote dat er na ‘Let it Be’ geen platen van The Beatles meer zijn gekomen. Maar net als bij Macca en Lennon was de koek voor mij op. En dan stop ik ermee. Ooit komt het er misschien weer van, maar dan moet ik zélf honger hebben. Dat is ook waarom ik geen scrupules heb om over the numbers te praten. Want ik weet van mezelf dat het artistiek júíst zit. Ik erger me aan artiesten die daar lastig over doen, ook al weten ze zelf donders goed dat hun kunst gewoon top of the bill is. So why so miserable?»

HUMO Ik heb zomaar het idee dat je Radiohead bedoelt.

Wilson «En ik heb zomaar het idee dat jij het bij het juiste eind hebt (lachje). Inderdaad, ik frons mijn wenkbrauwen als ik Radiohead bezig hoor over de business. Ik ben óók een geëngageerd mens, maar tegelijk moet mijn winkel blijven draaien. Waarom zou dat strijdig zijn? Ik vond het wel amusant om te zien hoe ze, toen ze onlangs naar Israël trokken, zich in alle bochten moesten wringen om dat te ‘verklaren’. Tja. Ga er heen of niet. En sta achter je acties. Maar kom niet aanzetten met… wat was het, de zwager van de drummer (doelt op de vrouw van gitarist Jonny Greenwood, die Palestijns is, red.)? Dat vind ik je publiek onderschatten.»

HUMO Er klinkt wel wat nijd door in je stem als het over Radiohead gaat. Ook al zijn er best raakvlakken, zeker met Porcupine Tree.

Wilson «Ja, dat is zo. I plead guilty. Let wel: ik ben een grote fan, hè? Wat een geweldige groep, en alle platen zijn op zichzelf interessant. Zo benader ik ook mijn kunst. Tegelijk bedienen zij de mainstream handiger dan ik dat in het verleden heb gedaan. En dan kom je op de covers van die magazines terecht waar ik het al eerder over had. En ik ga niet kinderachtig doen – ik vind dat ik die covers soms óók verdiend had. Ik vind ‘Stupid Dream’ (Porcupine Tree-plaat uit ’99, red.) net zo vooruitstrevend als ‘OK Computer’. Ach, we hebben twee jaar de wereld rondgetoerd met die plaat, so I shouldn’t whine like a little girl, right?»

HUMO Laten we het over je nieuwe hebben. De meest poppy plaat die je al maakte, vind ik. Je staat ook gestileerd en pontificaal op de cover. Heeft dat te maken met het voorgaande?

Wilson «Ja. Mijn manager merkte op: ‘Steven, waarom profileer je jezelf nu niet eens als een echte frontman, een soloartiest?’ En hij had gelijk. Het past ook bij de plaat, die niet voor niks ‘To the Bone’ heet. Terwijl ik vroeger het arrangement van een song expres moeilijk of complex maakte, heb ik het nu bewust simpeler gehouden. Dat houdt vooral in dat ik niet de drang voelde om nog eens drie rijen keyboards achter een baslijn te zetten. Het maakt deze plaat live ook makkelijker uit te voeren dan ooit.»

HUMO Ik zou nog wel een verschil durven op te merken…

Wilson «Ah, nu ga ik ervoor zitten!»

HUMO Je stem. Die staat meer op het voorplan dan vroeger.

Wilson «Klopt als een bus. Ook op dat vlak heb ik niet per se meer zelfvertrouwen dan voordien, maar wel meer sturm-und-drang om me te laten horen. Het zijn in essentie ook popliedjes op deze plaat.»

HUMO Ze doet me denken aan het werk van Peter Gabriel in de jaren 80.

Wilson «Dankjewel. Dat was één van de inspiraties. Een plaat als ‘So’ vind ik nog steeds een half mirakel. Dat je engagement, vooruitstrevende muzikale ideeën en popmuziek zo kunt blenden: geweldig.»

HUMO Songs als ‘Pariah’ en ‘The Same Asylum as Before’ doen me ook denken aan ‘Is This the Life We Really Want’, de meest recente plaat van Roger Waters, één van je jeugdhelden.

Wilson «Geweldige plaat, hè? The Roge is helemaal terug. Mooie productie ook van Nigel Godrich. Sterker, ik voelde me een beetje verslagen toen ik die plaat hoorde. Ik merkte dat zijn ideeën en de mijne erg overeenkwamen. Tot ik onze platen nog eens naast elkaar legde, en het verschil toch wel wezenlijk bleek: mijn plaat snijdt dieper op persoonlijk gebied.»

HUMO Dat is een straffe uitspraak.

Wilson «Toch is het zo, mijn beste. Roger doet wat hij goed kan: een spiegel voor de verrotte wereld om hem heen zijn. Dat doet hij meesterlijk, het is echt om kippenvel van te krijgen. Ik ben in mijn eigen huiskamer gebleven, so to speak. We hadden het net over de titel: die betekent niet alleen ‘terugkeren naar de kern’. Het gaat ook over onze wereld – over al die bullshit waarin we ons wentelen: iPhones, Facebook, Spotify, noem maar op. Don’t get me wrong: ik hou van die dingen. Ik ben er dus niet tégen. Maar ik probeer in mijn leven wel bewuste keuzes te maken. Denk nou eens ná over waar je je wapens voor gebruikt, wat je met al die dingen doet. Dat is waar ‘To the Bone’ over gaat. En dat zit ook achter het meer ‘poppy’ geluid – al die ballast die ik soms meetorste, die is niet nodig gebleken. Het zal wel met ouder worden of zo te maken hebben, maar het is wat het is: ook ik doe aan less is more.»

HUMO Je haalt constant grote voorbeelden aan als je het over jouw muziek hebt. Zie je jezelf nu echt als een ‘grote artiest’ die te onbekend is?

Wilson «Dat zijn eigenlijk twee vragen. De eerste: ja, ik zie mezelf wel als iemand die meespeelt met de grote jongens. Of er niet voor onder hoeft te doen, in elk geval. Maar verder leid ik wel mijn eigen circus, en dat is echt genoeg. Dus ik vind mezelf niet te onbekend: geen zorgen, mate.»

‘To the Bone’ is uit bij Caroline.

null Beeld
Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234