Het heilige boontje in St. Vincent: 'Als ik muziek schrijf, word ik een asceet: geen alcohol, geen drugs, geen seks'

Als gitariste bij The Polyphonic Spree en Sufjan Stevens kon ze jarenlang in de schaduw observeren en plannen smeden. Sinds ze in 2007 solo debuteerde met ‘Marry Me’, maakt ze er graag een totaalspektakel van. Ze is St. Vincent, echte naam Annie Clark. 35 jaar oud, geboren in Oklahoma, getogen in Dallas, gezogen naar New York.

Twee dingen zorgden ervoor dat ze de laatste jaren een steeds groter publiek ging aanspreken: haar samenwerking met David Byrne voor ‘Love This Giant’ uit 2014 (het was David Byrne die haar vroeg en niet andersom), en haar veelbesproken, intussen op de klippen gelopen relatie met topmodel Cara Delevingne.

Voor de interviews over haar vijfde plaat, ‘Masseduction’, moet ik naar Londen. Een herenhuis aan de rand van Camden Town, waar ik in het gezelschap van enkele mensen van de platenfirma moet wachten, en een aparte sfeer waarneem. ‘Are you ready for this?’ vraagt de promojongen na een tiental minuten. Ik knik. Zijn ‘Are you sure?’ en het besmuikte lachje dat hij erop laat volgen, verraden alles en niks.

Plots staat er een prachtige gestalte voor me (denk Lisa Bonet twintig jaar geleden, en een halve meter groter). Ze draagt een kleed in jeansstof, en een kap over haar hoofd. Gigantische plateaulaarzen maken haar nog groter dan ze al is. Ze zegt niks, maar doet teken dat ik haar moet volgen. Terug de straat op, drie panden verder, door een houten deur naar binnen. In een grote kale ruimte staat een kubus, drie meter bij drie. Ik moet weer door een deur, meer een luik dit keer. Ik plooi me dubbel, de kubus in. En daar zit Annie Clark, achter een klein tafeltje, in deze volledig roze geverfde en uitgelichte doos. Ze draagt een zwart latex topje en met een plastic glimlach nodigt ze me uit om te gaan zitten. Dat doe ik. Zeggen dat ik mij ongemakkelijk voel, is het understatement van het jaar. Een echt gesprek kan hier niet van komen, Annie Clark heeft een performance in gedachten. Omdat ik daar geen zin in heb, vertel ik haar de waarheid (’t is de allerlaatste keer, beloofd!). Dat ik pas gescheiden ben, en dat ik het interview niet bijzonder grondig heb kunnen voorbereiden omdat ik de afgelopen nachten op sofa’s en in logeerkamers van vrienden heb doorgebracht. Annie valt uit haar rol.

Annie Clark «O, wat erg voor je. En bedankt om toch helemaal naar hier te komen. Kinderen?»

HUMO Tweeling.

Clark «Mijn ouders zijn gescheiden toen ik 3 was. Het spijt me dat ik het moet zeggen, maar ik herinner me dat nog heel helder. Heb ik ervan afgezien? Moeilijk te zeggen. Achteraf gezien is het wellicht een zegen geweest, voor mij én voor mijn zussen. Als mijn ouders waren blijven vechten, zou dat vast een veel vernietigender effect hebben gehad. Nee, ze moesten uit elkaar, goeie zaak. En kinderen kunnen wel wat verdragen. Een tweeling, zeg je? Die redden zich wel. You could probably just toss ’em by the side of the road and they’d be fine.»

HUMO Je hebt zelf geen kinderen?

Clark «Nee.»

HUMO Jij hebt de afgelopen twee dagen in deze roze kamer gezeten?

Clark (lachje) «Ja.»

HUMO Wat doet dat met een mens?

Clark «Ik vind de muziek die opstaat leuk (iets, euh, ambientachtigs, red.). Heb ik zelf gemaakt, speciaal voor deze gelegenheid. Niet gemakkelijk, hoor: ik dacht dat ik er gek van zou worden, wat ik ook zou kiezen. Maar er zit nét genoeg afwisseling in. Ik voel me alsof ik ronddobber op een rivier van sterren. Het enige echt moeilijke is het evenwicht vinden tussen wat ik hier doe, en wie ik zou zijn mocht ik jou op straat ontmoeten. De balans tussen een mellow gesprek en de propagandamachine die een plaat probeert te verkopen. De filters die een mens gebruikt om door het leven te gaan. Vandaar dit concept met dozen. Eigenlijk zijn het filters: je gaat een eerste deur door en weet dat jou iets verkocht zal worden. Achter de volgende deur tref je de maker van het product aan. Maar de maker van het product is niet gelijk aan het product zelf, dus is er een masker nodig, een vermomming.

»Laten we wel wezen: wat wij hier zitten te doen, is absurd. We ontmoeten elkaar voor het eerst en we gaan twintig minuten met elkaar praten. Daar zou toch een zekere intimiteit van moeten komen, maar na twintig minuten ga jij weer weg, heb ik van alles verteld, en weet ik totaal niks over jou.»

HUMO Nou.

Clark (lacht) «Aan de overzijde van de absurditeit tref je soms iets aan wat erg echt is.»

HUMO Al meer dan twintig jaar interview ik performers, maar nog nooit heeft iemand van een interview een performance gemaakt.

Clark «Terwijl het dat toch is. Artiesten maken foto’s, video’s, bedenken een choreografie voor de concerten, bedenken een marketingplan... Maar interviews laten ze gewoon gebeuren.»

HUMO Is dit volledig jouw idee?

Clark «It is. Ik heb overigens iets voorbereid wat ik nog niet heb gebruikt. (Wijst naar een klein speakertje in de hoek van de kamer) Vooraf opgenomen antwoorden op standaardvragen. Ik heb in het verleden vaak te maken gehad met slecht geïnformeerde journalisten. Het antwoord op het merendeel van hun vragen kon je terugvinden op Wikipedia. Dus dacht ik: ik neem die antwoorden gewoon op voorhand op, kan ik mijn stem sparen en ze gewoon afspelen als iemand ernaar vraagt. Vind je het erg als ik er een paar laat horen?»

HUMO Ga je gang.

Annie Clark bladert door haar iPhone, waarmee ze het speakertje bedient, en drukt op play: een machinale mannenstem neemt het woord. ‘De naam St. Vincent komt uit de Nick Cave-song ‘There She Goes My Beautiful World’, waarin St. Vincent de naam is van het ziekenhuis waar Dylan Thomas dronken aan zijn einde komt.’ (Clark spoelt verder.) ‘Gitaar spelen in The Polyphonic Spree was een bijzonder verrijkende ervaring die…’ (Clark stuurt via haar telefoon geluidseffecten aan die de stem onverstaanbaar maken.)

HUMO Kun je even doorspoelen naar het antwoord op de Nirvana-vraag?

Clark «Ah, damn, die ben ik vergeten op te nemen. Goeie tip (op 10 april 2014 zong St. Vincent met de overgebleven Nirvana-leden ‘Lithium’ tijdens de inhuldiging van Nirvana in de Rock and Roll Hall of Fame, red.). Mag ik je in plaats daarvan het David Byrne-antwoord laten horen?»

Clark duwt op play, een machinale vrouwenstem dit keer: ‘David Byrne is a national treasure…’ Het vervolg gaat weer verloren in geluidseffecten.

Clark «Wat heb ik nog? Hier, een boodschappenlijstje. Kan ik ook door die speaker sturen. Horen? (lacht) Never mind. Sorry. Heb je nog een luchtige vraag?»

HUMO De luchtigste: wat is je favoriete kleur?

Clark «Een moeilijke! Hmm…»

HUMO Roze?

Clark (lacht) «Nee, rood. Ook de favoriete kleur van Bon Scott trouwens, de eerste zanger van AC/DC. Fan-tas-tische stem.»

HUMO Ik ken ’m.

Clark «Heb je zijn standbeeld al gezien in het Australische Fremantle?»

HUMO Ik heb zelfs bloemen op zijn graf gelegd.

Clark «Echt? Wauw! Weet je wat ik onlangs voor het eerst heb gezien? His dick (althans, dat is wat ik versta, wellicht omdat Clark zo abrupt van onderwerp verandert, red.).»

HUMO Euh, waar heb je die gezien?

Clark «Op tv. Geweldig verhaal. Over de rise and fall van The Dandy Warhols en The Brian Jonestown Massacre

Mijn frank valt: ze heeft het over ‘Dig!’, één van de betere muziekdocumentaires ooit gemaakt.

HUMO Mijn excuses, ik had je verkeerd begrepen, ik dacht dat je de penis van Bon Scott had gezien.

Clark (lacht) «Wat een leuk onderwerp, laten we het daarover hebben! Weet jij of er van Bon Scott ook zo’n penisafgietsel bestaat zoals van Jimi Hendrix en Jim Morrison en al die sixtiescoryfeeën?»

HUMO Geen flauw idee.

Clark «En hoe deden ze dat eigenlijk, zo’n afgietsel maken? Ik bedoel, puur praktisch: sloegen ze een babbeltje terwijl het gips in gereedheid werd gebracht? Moest de artiest zelf voor de erectie zorgen? Hoelang moest dat gips errond blijven? Ik stel me voor dat dat koud is: dan verschrompelt je lid toch helemaal! Maar wellicht hadden ze daar in de sixties wel een wondermiddeltje voor. Lsd of zo (lacht).»

'Als ik muziek maak, werk ik op instinct: alle remmen los.'

HUMO Ooit geprobeerd, lsd?

Clark «Nee. In mijn jeugd ben ik er nooit mee in aanraking gekomen, en ik vind dat ik er nu te oud voor ben. Ik heb het gevoel dat er op lsd een leeftijdslimiet staat. Een beetje zoals op ‘On the Road’ van Jack Kerouac: dat moet je op jonge leeftijd lezen, en niet, zoals ik, pas als je de 30 voorbij bent. Op je 16de zie je misschien nog wat romantiek in die zelfverheerlijking van Kerouac, op latere leeftijd kijk je daar los doorheen. ‘On the Road’ is just… rubbish. Bored me to death.»

HUMO Ooit een drug geprobeerd die je op het lijf geschreven leek?

Clark «Nee, maar ik heb er ook niet veel geprobeerd. Ik ben opgegroeid in middenklasse-buitenwijken, waar er niet per definitie drugs aanwezig waren op elk feestje. Als ik cocaïne had gewild, had ik ernaar op zoek moeten gaan. En zo hard interesseerde het mij nu ook weer niet.»

HUMO En later, toen je een rockster werd?

Clark «Ik ga niet beweren dat ik geheelonthouder ben. Ik heb mijn hedonistische periodes, maar in tijden dat ik moet werken en creëren, word ik een asceet. Monastic fantastic! Geen alcohol, geen drugs, zelfs geen seks. Ik heb in mijn leven aardig wat last gehad van paniekaanvallen, en er was een periode dat ik aan, euh… zelfmedicatie deed. De song ‘Pills’ op de nieuwe plaat gaat erover. Maar mijn geluk is dat er altijd iets was wat ik liever deed dan drugs: muziek maken.»

HUMO Ben je weleens bang van de dingen die je maakt?

Clark «Bij voorkeur! Als ik muziek maak, werk ik op instinct. Je laat alles los, je gooit het eruit. En het is best beangstigend als je erbij stilstaat dat de mensen dat te horen zullen krijgen. Dus de boodschap is: er niet bij stilstaan (lacht). Want het is echt de enige manier: ik wil géén controle over het creatieve proces. Zodra je ergens níét bang voor bent: weg ermee. Angst is de beste graadmeter, het betekent dat je groeit als artiest.»

Aan de deur van de doos gaat de bel. Laatste vraag.

HUMO Als de muziek eenmaal klaar is, heb je de teugels wel graag in handen. Dat is duidelijk wat je hier probeert, en dat is wat je op het podium doet. Hoe voelde je je toen er overal paparazzifoto’s van jou en Cara Delevingne verschenen? Plots stond je in joggingbroek in alle boekjes.

Clark «Ik heb die kiekjes gezien, en het enige wat ik me afvroeg, was: hebben deze foto’s echt iemands leven verrijkt? Je ziet twee mensen iets vreselijk banaals doen: over straat wandelen. Maar het wordt gepresenteerd als iets wereldschokkends. (Haalt de schouders op) ’t Is een symptoom van het onevenwicht in onze maatschappij. Als we beter voor elkaar zouden zorgen, zouden we niet zo geïnteresseerd zijn in de fantasie-levens van anderen. Mensen zouden vervuld zijn van hun eigen levens.»

De bel gaat een tweede keer. Interview gedaan.

‘Masseduction’ van St. Vincent verschijnt op 13 oktober bij Loma Vista.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234