null Beeld

Het jaar van Carles Puigdemont: 'Ik heb aan de rechter gevraagd of hij Bart De Wever en Jan Peumans ook in de gevangenis zou laten gooien'

Al decennialang ontfermt advocaat Paul Bekaert zich over de verworpenen der aarde. Talrijke Koerden, Basken en Tsjetsjenen klopten al aan bij de West-Vlaamse advocaat en mensenrechtenactivist, maar met de Catalaanse minister-president Carles Puigdemont sloeg Paul Bekaert dit jaar een grote vis aan de haak. De Tieltenaar werd heel even wereldnieuws.

Paul Bekaert «Ik ben al 43 jaar advocaat: dat mijn carrière door één telefoontje van enkele minuten nog zo’n wending zou nemen, had ik niet meer verwacht. Puigdemont belde niet zelf, het was iemand uit zijn entourage: ‘U weet wellicht waarom wij bellen?’ Waarop ik: ‘Ik heb een lichtbruin vermoeden, ja.’ (lacht) Ik heb niet lang getwijfeld, ik zeg doorgaans ja. Denk je dat chirurgen weigeren om zieke mensen te opereren? Het is onze job om mensen in nood bij te staan.»

HUMO Maar het verbaasde u niet dat ze belden?

Bekaert «Nee, totaal niet. Mijn naam circuleerde al enige tijd in de pers. Vergeet niet dat ik al een tiental zaken gepleit heb voor Basken: in Spanje kreeg dat elke keer veel media-aandacht.»

HUMO U staat er sindsdien bekend als een terroristen-advocaat.

Bekaert «Ik heb even goed Tsjetsjenen, Koerden en Palestijnen bijgestaan. Maar ik heb ervaren dat de Spaanse media hysterisch zijn als het over hun minderheden gaat.»

HUMO In eigen land staat u te boek als een linkse Vlaams-nationalist.

Bekaert «Geert van Istendael heeft ooit gezegd dat ik de énige was (lacht). Maar voor de duidelijkheid: ik ben geen nationalist, laat staan een Vlaams-nationalist. Als mensenrechtenadvocaat sta ik mensen bij die vervolgd worden voor hun opinie: zo kom je automatisch terecht bij mensen uit volksminderheden. Het is me om de vervolging te doen, niet om het nationalisme.»

undefined

'Ik heb Carles Puigdemont leren kennen als een zeer geciviliseerd en koelbloedig man, een staatsman'

HUMO Hoe past Carles Puigdemont eigenlijk in bovenstaand rijtje van Tsjetsjenen, Palestijnen en Koerden?

Bekaert «Ik beschouw de Catalanen als een minderheid in Spanje. En Puigdemont wordt vervolgd wegens zijn mening en politieke actie. Nochtans kan een minister volgens zowel de Spaanse als de Belgische grondwet niet strafrechtelijk worden vervolgd voor de mening die hij uit in het kader van zijn ambt.

»Kijk, als jij vindt dat een wet ongrondwettelijk is, dan kan je naar het Grondwettelijk Hof stappen: dat schorst wetten aan de lopende band. Ook de Raad van State schroeft elke dag beslissingen van ministers terug. Ik kan aannemen dat bepaalde mensen het referendum en de onafhankelijkheidsverklaring betwistbaar vinden, maar dat is geen reden om ministers achter de tralies te gooien. De Spanjaarden hebben op basis van artikel 155 van de grondwet de Catalaanse regering en het parlement afgezet én ze hebben hun politieke opposanten ook nog eens opgesloten. Ik vind dat beangstigend.»

HUMO Carles Puigdemont wordt onder meer beschuldigd van rebellie. Is de man een rebel volgens u?

Bekaert «Nee. Ik heb Carles Puigdemont leren kennen als een zeer geciviliseerd en koelbloedig man. Een staatsman: hij straalt waardigheid en charisma uit. Hij is ook heel erg gedreven, en een goed strateeg.»

HUMO En rechts-conservatief. U staat bekend als progressief en links.

Bekaert «Dat klopt, maar voor mij draait deze zaak niet rond Catalonië: het gaat over de democratie. Iemand als Jean-Claude Juncker wil maar niet gezegd hebben dat de aanhouding van ministers een bedenkelijke praktijk is: eigenlijk maakt het hem medeplichtig. Blijkbaar is de vrede binnen de Europese Volkspartij – een allegaartje van rechtse en extreemrechtse partijen die elkaar alleen opzoeken omdat ze zo de grootste zijn – hem meer waard dan de democratie. Ik heb veel steunbetuigingen gekregen, uit linkse én rechtse hoek. Behalve de christendemocraten zijn alle democraten verontrust. Stel je maar ’ns voor dat hetzelfde in Turkije was gebeurd.»

HUMO Zijn de Spaanse en Turkse rechtsstaat vergelijkbaar?

Bekaert «Spanje ís een rechtsstaat. Er zijn vrije verkiezingen en de machten zijn gescheiden. Maar dat belet niet dat een democratische staat op bepaalde ogenblikken de mensenrechten kan schenden. In elk land van de EU worden fundamentele rechten geschonden, ook in België. Nu moet ik wel zeggen dat men wellicht te scheutig is geweest met verwijzingen naar Franco en het fascisme. Daar sta ik niet achter. Maar ik kan toch met enige expertise zeggen dat Spanje met twee maten meet. Er zijn heel wat dingen die Basken niet mogen en alle andere Spanjaarden wel. Twee keer heb ik een uitlevering aan Spanje kunnen voorkomen doordat de Belgische rechtbank oordeelde dat de mensenrechten in het gedrang waren.»

HUMO Spanje vraagt intussen niet meer om de uitlevering van Puigdemont: u bent uw ereloon waard geweest.

Bekaert «Ik kan u met enige trots zeggen dat het aanhoudingsmandaat een dag na mijn pleidooi is ingetrokken. (Laconiek) Ik durf een oorzakelijk verband te vermoeden.»

HUMO Was het een moeilijke zaak?

Bekaert «Bwah, eigenlijk niet. Meestal gaat de rechter automatisch in op zo’n vraag tot uitlevering, omdat men uitgaat van een groot vertrouwen in elkaars rechtssysteem. Maar ik heb de raadkamer gevraagd om een denkoefening te maken en de Spaanse feiten in de verbeelding in België te laten plaatsvinden. Dat zou dus betekenen dat het Belgische gerecht Geert Bourgeois en Jan Peumans in de gevangenis laat gooien nadat Vlaanderen een referendum heeft georganiseerd en een meerderheid voor onafhankelijkheid heeft gestemd. En dan ook nog Ben Weyts, Liesbeth Homans en Bart De Wever. Dat is ondenkbaar. Men heeft het aanhoudingsmandaat gebruikt voor politieke doeleinden: dan móét het geweigerd worden. Het was dus eigenlijk heel gemakkelijk.»

HUMO Bent u trots?

Bekaert «Uiteraard. Ik voel me een beetje de redder van de democratie (lacht). Enfin, dat is misschien veel gezegd.»

HUMO Hebt u Puigdemont vaak ontmoet?

Bekaert «We mailden veel, belden dagelijks en hebben mekaar op geregelde tijdstippen ontmoet. Wist u dat we zelfs naar de opera zijn geweest? In de opera van Gent speelde toevallig ‘Le duc d’Albe’, over de hertog van Alva (lacht). De directeur had ons uitgenodigd. Toen ik de uitnodiging naar de president mailde, reageerde hij meteen: ‘C’est génial! Avec plaisir!’ Hij kende het verhaal natuurlijk, maar hij heeft ervan genoten. Het was ook heel symbolisch: het deed me wat denken aan ‘De stomme van Portici’, dat het vuur aan de lont van de Belgische revolutie stak (lacht). Dat was een zeer symbolische aanwezigheid.

»De Spaanse ambassadeur was ook uitgenodigd, maar die heeft zijn kat gestuurd.»

HUMO Een Spaanse historica schreef in El Pais dat Puigdemont niet toevallig voor een ballingschap in Vlaanderen heeft gekozen: ze omschrijft ons als de erfdragers van anti-Spaanse sentimenten. Dat heeft met de Spaanse bezetting te maken: Vlaams-nationalisten houden die traditie in ere.

Bekaert (lacht) «Natuurlijk: ik heb in El Pais ook het verhaal van Egmont en Horne verteld, de twee graven die door de hertog van Alva zijn onthoofd in Brussel. Ze zijn het symbool geworden van de strijd tegen de Spanjaarden. Ze hebben een standbeeld gekregen op een boogscheut van het Justitiepaleis. De Basken die ik verdedigde, gingen daar regelmatig bloemen neerleggen. Ach ja, dat is de romantiek, zeker?»

HUMO Wat wenst u zichzelf toe voor 2018, meester?

Bekaert «Veel energie om de advocatuur te beoefenen. Het is een mooie job en hij wordt met de jaren alleen maar mooier. Ik hoef niet alleen mediatieke zaken, hoor.

»Iedereen vraagt mij nu: ‘Die reclame is mooi meegenomen, zeker?’ Ik kan dat niet ontkennen, maar vergeet niet dat ik al jaren artikelen publiceer over mensenrechten. Die kregen niet altijd veel weerklank. Ik ben blij dat ik nu eindelijk met het onderwerp uit de marginaliteit kan treden en een breder forum krijg.»

HUMO Alle verstotenen der aarde mogen zich bij u melden?

Bekaert «O, nee: van zulke politieke processen doe ik er hoogstens één per jaar, de rest van de tijd vul ik met familie- en strafrecht. Ik kan niet elke dag de democratie redden: dat is maar een klein deel van mijn werk. Maar wel een belangrijk: geschiedenis, politiek en recht komen er samen. Dat zijn toevallig drie dingen die mij bovenmatig interesseren.»

HUMO U wordt volgend jaar 70: zou u zichzelf stilaan geen rust gunnen?

Bekaert «Stoppen met de advocatuur? Nee, ik voel me nog kwiek genoeg. Ik stop als ik geen cliënten of energie meer heb, maar dat is nog lang niet het geval.

»Bovendien wil ik mijn expertise verzilveren: het is een goed moment. Maar ik ga er bovenal van genieten.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234