Het laatste grote interview met Jan Wauters: 'Ik ben niet op de wereld om iets te betekenen'

Het is altijd weer een plezier om Jan Wauters (69) te horen: die stem, die op radiogolven lijkt te dansen, dat zoekende praten van hem, dat woelwater van woorden. Uit nostalgie naar de wielermiddagen en voetbalavonden van weleer verzochten wij om een interview.

Binnenkort reist gewezen radiomaker Jan Wauters (69) weer naar Zuid-Afrika, om er met zijn vrouw de Belgische winter en andere naargeestigheid te ontvluchten. Nog één keer duikt hij op in ‘Studio 1’, het voetbalprogramma van Frank Raes, en dan zien of horen we hem een halfjaar niet meer.

Het is altijd weer een plezier om Wauters (69) te horen: die stem, die op radiogolven lijkt te dansen, dat zoekende praten van hem, dat woelwater van woorden. Maar op tv duurt zijn beurt nooit langer dan een minuut. Uit nostalgie naar de wielermiddagen en voetbalavonden van weleer verzochten wij om een interview. We kregen tweeënhalf uur: een traktatie!

HUMO Welke sportprestaties of evenementen hebben u de voorbije maanden geraakt?

Jan Wauters «In goede of in kwade zin?»

HUMO U mag kiezen.

Wauters «Ik heb me geërgerd aan onze politici op de Olympische Spelen. Die eeuwige Anciaux met zijn rollende ogen en sentimentalistische praat! Zelfs de premier zat er met een Belgisch vlaggetje te zwaaien. Alsof hij niks beters te doen had! ‘Leterme, bezin u en werk in stilte voort,’ denk ik dan.

»Het allermooiste wat ik in Peking heb gezien, was de bocht van Tia Hellebaut. Die aanloop van dat op het eerste gezicht houterige, iets te lange lichaam, dat zich vervolgens harmonieus over die lat krult – dat vind ik pure schoonheid.

»Het bewieroken van Kim Gevaert en haar bevallige vriendinnen vond ik overdreven. Het is mooi wat ze hebben gepresteerd, maar ze hebben geluk gehad dat anderen het stokje hebben laten vallen. Wereldtop zijn ze niet. Dat is Gevaert ook nooit geweest.»

HUMO ‘Eindelijk,’ zal Ivan Sonck zuchten, ‘een medestander’.

Wauters «Soncks commentaar op Gevaert is altijd zo gortdroog dat het op misprijzen lijkt, maar dat is het niet. Hij schat haar belang gewoon correct in. Ik heb respect voor Gevaert, maar aan de overschatting doe ik niet mee.

»Die afscheidsceremonie op de Memorial! Te glitterig, te bombastisch, te sentimenteel. De gebroeders Wauters die iets over de Nobelprijs zingen: misschien ontroert het de massa, maar ik vind het nep en dus ergerlijk. Net als die automobiel waarmee ze het stadion werd ingereden, die speaker (Carl Huybrechts, red.), dat hele circus eromheen.»

HUMO Wat vond u van de jonge Rode Duivels in Peking?

Wauters «Ik vond hun prestaties toch wat overroepen. Ze hebben één heel goeie wedstrijd gespeeld, tegen Italië, en dat was het. Tegen Brazilië léék het niet onaardig, tot het tempo de hoogte in ging. Toen moesten ze lossen.

»Maar er zát wel iets in die jonge ploeg. Niet meer die lethargie van het Belgische voetbal van de voorbije jaren, maar een soort winning mood.

»Dat zag je nog meer bij Standard in de wedstrijden tegen Liverpool en Everton. Erg sterk, en dat tot drie keer toe. Bölöni kende ik als een wat zorgeloze, om niet te zeggen vuile Roemeense voetballer, maar dat blijkt een heer te zijn, een man die er stáát en zijn zin durft te doen. Ik vrees alleen dat hij na Fellaini dit seizoen ook nog eens Defour en vooral Mbokani zou kunnen kwijtspelen. En dan wordt het moeilijker voor hem.

»Het belang van een trainer wordt vaak te hoog ingeschat. Michel Preud’homme is in Gent ingehaald als de Verlosser, hoog op het schild geheven, zoals de jaren voordien ook Leekens en Sollied euforisch waren ontvangen, maar de mirakelman is hij tot nog toe niet gebleken. Nu gun ik Preud’homme wel het voordeel van de twijfel: bij Standard heeft hij ook tijd nodig gehad om zijn ploeg te kneden.»

HUMO Is AA Gent-voorzitter Ivan De Witte – die toch wel erg vaak gebakken lucht verkoopt – een bron van ergernis voor u?

Wauters «Ik heb toch mijn twijfels bij dat soort people’s managers in het voetbal. De Witte is een beminnelijk man, maar hij en zijn zeer cleane acoliet Louwagie passen niet echt in het ruwe voetbalwereldje. Het lijken fatsoenlijke mensen, dus hebben ze een pré bij veel journalisten. Maar als je goed naar ze luistert, blijkt dat ze vooral een waas ophangen die mooier is dan de werkelijkheid. Ze denken – en dat had Leekens ook – dat ze slimmer zijn dan wij, maar dat is niet zo. Want wat is de werkelijkheid? AA Gent is geen stabiele club. Er is een veel te groot verloop van spelers, waardoor hun elftal nooit een solide ruggengraat krijgt. Oké, er moesten schulden worden weggewerkt, maar er is meer aan de hand. ’t Is een manier van zakendoen, van een club runnen. Dat de verdediging van Gent het moeilijk heeft, is daar een gevolg van. Een verdediging, daar bouw je aan. Niet één seizoen, maar verschillende.»

HUMO Gaan Kompany en Fellaini het volgens u maken in de Premier League?

Wauters «Kompany kan volgens mij overal mee, omdat hij zo getalenteerd is. Ik hoop alleen dat hij blessurevrij blijft.

»Wat me soms een tikje zorgen baart, is dat vroegrijpe van hem. Scifo en Seedorf hadden dat ook: die leken oud op hun achttiende. Seedorf heeft uiteindelijk een mooie carrière gehad, maar wel één met vele dieptepunten. Ik vraag me af of dat iets te maken heeft met die oude koppen van hen. Het is nooit goed als je al op je twintigste op je vader lijkt.

»In het begin was ik ook verbijsterd door de wijsheid van Kompany. Helemaal anders dan Scifo, die ondanks die wat ouwe kop toch een olijke, met zichzelf vergulde, pierewaaiende voetballer was die altijd een zekere leegte tentoonspreidde. Die Scifo is nu weg: op de bank van Moeskroen zie ik een beschouwelijk figuur zitten, iemand die zich op geestelijk vlak heeft ontwikkeld. Hij is natuurlijk door diepe dalen gegaan – broer verloren, faillissementen: dat duwt de leegheid er wat uit.

»Wie ook een man is geworden, is Johan Museeuw. Het piepstemmetje is gebleven, maar hij laat de quasi-filosofie à la Pfaff nu toch al achterwege. Hij lijkt veel meer zichzelf geworden, oogt ontspannen.

»Maar je wilde nog weten of Fellaini het kan maken in Engeland. Ik denk van wel. Hij kan niet, zoals Kompany, in élke competitie spelen, maar de ruwe Premier League – waar spelers nog roken en drinken – moet hem liggen. Gedraaf van box to box, een goeie kop, hij heeft het. Een kerel voor wie je moet uitkijken ook, beetje een bad guy. Helemaal anders dan Boussoufa, de minzame Marokkaan die we allemaal koesteren maar die toch te veel een mooiweervoetballer is, net als Hassan. Dat zijn spelers die ons wel vermaken maar hun club niet echt vooruithelpen. Fellaini vermaakt me veel minder, maar hij is wél nuttiger.»

'In het leven moet je altijd willen winnen, het is onze enige opdracht, heb ik geleerd, maar je moet ook kunnen verliezen. Mijn verlies is: erkennen dat er anderen zijn die veel beter schrijven dan ik'

HUMO Halen de Rode Duivels het WK in Zuid-Afrika?

Wauters «Het is niet onmogelijk. Spanje en Turkije zijn iets sterker dan wij, Bosnië is net ons niveau; als het balletje de goede kant uit rolt, hebben we een kans. We hebben talent én ervaring. Jan Vertonghen? Wat een présence. Het is makkelijk gezegd, maar hij is inderdaad een nieuwe Vandereycken: bikkelend, af en toe vuil, maar mét verstand, ook buiten de wedstrijd. Vermaelen en Dembélé vind ik ook goed, van Witsel ben ik zelfs geschrokken. En de wat oudere jongens: Sonck die weer explosief is, Simons die we tegen Turkije eindelijk nog eens gezíén hebben... Dat was bij de Rode Duivels lang geleden. De Vlaamse pers kiepert Van Buyten graag in de vuilnisbak, maar ik zou hem niet afschrijven. Ook een Jelle Van Damme, iemand die altijd de strijdbijl oppakt, is erg bruikbaar. Samengevat: we hébben de spelers.»


IS EPO ONGEZOND?

HUMO U wordt vooral gevraagd als het over voetbal gaat, maar wielrennen is eigenlijk uw grootste liefde.

Wauters «Ik blijf eraan verslingerd. Ook het groezelige van de koers trekt mij: de dokterskabinetten, de grenzen die worden verlegd, de doping, de combines, het hoort erbij. Het mag natuurlijk geen leugenpaleis worden, maar wie een plaats in het peloton wil veroveren, zal altijd op één of andere manier zijn handen vuil moeten maken. De koers – dat is al vaak gezegd – is zeer des mensen. Maar hoe groezelig ook, koers leidt haast altijd tot grandeur: het afzien, dat diep in zichzelf delven, dat is zo meeslepend.»

HUMO Zonder bedrog zou het wielrennen minder mooi zijn?

Wauters «Wat is bedrog? Ik vind een combine niet altijd bedrog: als je met tweeën vooroprijdt en je wil zeker zijn dat die ontsnapping de finish haalt, dan moet je misschien afspraken maken. Dat noem ik tactiek. Ook in ’t leven wordt slim al eens leep, en gaat er geld om.

»En doping, ja, we mogen er onze ogen niet voor sluiten, maar iemand zes maanden in de gevangenis stoppen – zoals met Marion Jones is gebeurd – omdat ze zich heeft laten verleiden om haar fysieke grenzen af te tasten, dat vind ik te ver gaan.

»Het argument dat doping ongezond zou zijn, houdt ook niet altijd steek. Neem efedrine, vroeger nogal populair in het peloton: dat zet gewoon de luchtwegen een beetje open. Is dat nu zo verkeerd? En is epo wel ongezond? Het verrijkt je bloed met zuurstof. Ik zie het allemaal niet zo zwart-wit.»

HUMO Zowel voetbal als wielrennen wordt met de dag populairder. Elk jaar zijn er meer kijkers én toeschouwers.

Wauters «Hoeveel we ook klagen en zagen, er is gewoon meer welvaart. Mensen besteden meer geld aan hun eigen genoegens, en de tv dient als lokmiddel. Ze willen die vedetten ook eens van dichtbij zien. Kort voor de Memorial ging het erover bij de bakker. ‘Hebde gij kaartjes? Ikke nie. Ik zou diene Bolt toch eens geire in ’t echt zien.’

»Alles is bigger geworden. Toen ik nog werkte, had Club Brugge gemiddeld 14.000 toeschouwers, tien jaar later zijn het er 10.000 meer. Pukema, een dorpsfeest hier in de buurt, is uitgegroeid tot een festival waar 12.000 mensen naar dommedomme-ding-spelers komen luisteren.»

HUMO Rockmuzikanten, bedoelt u.

Wauters «Met muziek heeft het lawaai dat mij uit mijn slaap heeft gehouden volgens mij geen uitstaans (lachje).

»De mensen willen er gewoon bij zijn, om de leegte te vullen.»

HUMO U wou er als journalist toch ook bij zijn?

Wauters «Ja, maar niet zomaar. Mijn drijfveer was journalistiek: ik wilde iets doorgeven. Als ik in de Tour op de motor zat, dan reed ik mijn eigen koers. De televisie zond toen pas de laatste dertig kilometer uit, wij waren er de hele dag bij, we reden tussen de renners, we voelden het gevaar, we plukten de zon uit de hemel boven de bergen, zagen het zweet van de billen drijven, renners kapotgaan... En als bevoorrechte getuige bracht ik dat bij de mensen.»


IETS PRIMITIEFS

HUMO Eind oktober reist u weer naar Zuid-Afrika om er te overwinteren. Welk gevoel overheerst als u daaraan denkt?

Wauters «Het verlangen: naar de ruimte en de verte, naar een ander soort omgaan met mensen, naar het ontbreken van drukte. Hier in België word je meer herinnerd aan je vorige leven en de stress die dat soms meebrengt.

»Ik kijk er dus naar uit – zij het voor het eerst in acht jaar met de bedenking: ‘Het zal daar toch niet misgaan?’ Nu president Mbeki is verdreven door Zuma, vrees ik een beetje dat de Zoeloes, de stam waartoe Zuma behoort, op één of andere manier wraak zullen nemen op de Xhosa’s, die veertien jaar lang het bewind hebben gevoerd. De hele ANC-top was, net als Mandela, Xhosa. Die is nu vervangen door Zoeloes, wat een heel ander volk is. Je ziet het al aan hun leiders: Mbeki is hoog opgeleid, die stuur je moeiteloos met een grijs pak en een aktetas naar de Londense City, maar hij is geen man van het volk. Zuma is zijn tegenpool: als een echte volksmenner, met de buik vooruit, gehuld in dierenhuiden, mengt die zich onder de mensen, oude strijdleuzen als ‘Geef me een machinegeweer!’ roepend. Xhosa’s waren altijd meer op het Westen gericht, Zoeloes hangen veel meer vast aan de landelijke traditie van hun koninkrijkjes. Maar ze vormen wel de meerderheid. Ik vrees een beetje voor een clash.

»En dan is er nog de clash tussen de arme zwarte bevolking en de inwijkelingen uit andere landen van onder de evenaar, vooral Zimbabwanen. Zoals Afrikanen uit het noordelijke deel van het continent zich met sloepjes naar Spanje wagen, zo zakken zij naar Zuid-Afrika af, dwars door dierenparken waar het wild ze soms oppeuzelt, op zoek naar een nieuw bestaan. Veel Zuid-Afrikanen zien hen als indringers, en vorig jaar zijn er tientallen doden gevallen. Dát maakt de criminaliteit in Zuid-Afrika zo schrikbarend: er is er niet zo veel meer dan elders, maar ze is bijna altijd gewelddadig.

»Neem nu die Kempense vader die in Zuid-Afrika op bezoek was bij zijn achttienjarige zoon. Terwijl hij sliep werd er ingebroken, allicht met hulp van de bewaking, want in Zuid-Afrika zijn er veel Bodarts. Hij werd wakker en is die inbrekers te lijf gegaan. ‘Niet doen,’ roepen wij dan, de mensen die Zuid-Afrika kennen. Die dieven hebben altijd wel een schroevendraaier bij zich, of messen, of shooting weapons. Word je gecarjackt, geef dan je sleutels af. Breken ze bij je in, trek het laken over je hoofd en blijf liggen. Want als je ze confronteert, dan maak je iets primitiefs in ze wakker: de heilige schrik dat de politie hen oppakt. En dan gaan ze tot geweld over – zelfverdediging, in hun ogen.»

HUMO Voelt u de dreiging van die criminaliteit?

Wauters «Kleine dieverij maakt iedereen mee. Als je iets laat slingeren, zeggen ze ons het gekrij, we hebben het gekregen. Tussen vinden, krijgen en pakken is niet veel verschil. Maar de regio rond Kaapstad is rustig. Er is misdaad, maar die speelt zich meestal in de townships af. Pas als ik me in andere delen van het land begeef, kijk ik voortdurend over mijn schouder.

»Maar dat kleine beetje gevaar is geen beletsel om eropuit te trekken. Mijn vrouw en ik hebben geen zin om ons op te sluiten, we willen deelnemen aan het leven. Natuurlijk bevalt het weer in Zuid-Afrika ons enorm, maar we worden ook aangetrokken door de taal, de cultuur en het volk. We lezen Afrikaanse auteurs, we gaan al eens langs op de universiteit van Stellenbosch – vroeger een bastion dat de apartheid munitie verschafte, nu een open plek die voor een nieuw ZuidAfrika ijvert – we gaan in Kaapstad naar het filharmonisch orkest, we bezoeken de boekhandelaren in de streek, we volgen de politiek...

»Dat het land zo fel in beweging is, brengt ook wat spanning in een leven dat veel van zijn spanning is verloren. Het houdt ons levendig. Al blijft het een land met vele problemen: verpaupering, aids, raciale spanningen. Tussen zwarten en witten is lang niet alles opgelost. De zwarten hebben hun trots en fierheid nog altijd niet helemaal herwonnen en de argwaan tussen beide groepen is zeer groot. Met de bruinen, de mensen van gemengde afkomst, gaat het iets beter: die staan iets dichter bij de witten, die zie je ook steeds vaker in hogere functies.»

UMO Komt u soms in de arme zwarte wijken?

Wauters «Af en toe, maar de schaamte bekruipt me telkens weer als ik die armoe zie. Ik heb al eens mensen geld gegeven om iets aan hun huis op te knappen, maar als ik dan vraag of ik een kijkje mag komen nemen, houden ze dat af. ‘Ons is arme mensen, meneer moet nie zien nie,’ zeggen ze dan. Niet bloed-, maar hartstollend is dat. Er is in Zuid-Afrika al redelijk wat geld in behuizing gepompt, alleen hebben ze de fout gemaakt veel te kleine huisjes te bouwen. Eigenlijk zijn het stenen kopieën van de sloppen uit zinkplaat en plastic van weleer.»


DAGEN AAN DE KAAP

HUMO Daarnet gaf u aan dat u in Zuid-Afrika anders met mensen omgaat.

Wauters «Hier in België word ik gezien als de ex-reporter, als de vader van drie zonen, als de dorpsgenoot. Aan dat beeld moet je voldoen, of je dat wil of niet. Dat is een voortdurende confrontatie, ook met jezelf, en daar word ik weleens moe van. Zeker omdat me constant om meningen wordt gevraagd, meningen die je later toch heel vaak moet herzien, meningen waarop je al dan niet onheus gepakt wordt, altijd maar meningen.

»In Zuid-Afrika zijn er wel een paar mensen die mijn achtergrond onderhand kennen, maar dat is als een kleine nevel die voorbijdrijft. Hier heb ik het gevoel aldoor in zwaar weer te vertoeven, leef ik met wantrouwen aan mijn zijde. Zelfs de krant lezen is hier een andere ervaring. Als ik De Morgen, De Standaard en Het Laatste Nieuws doorneem, dan erger ik me vaak. Nu is ergernis zeker een bron van genot, maar het kan ook eens te veel worden. In Zuid-Afrika volg ik het nieuws ook op de voet, maar ik voel niet die drang om te reageren, ik hou afstand. Of beter: die afstand krijg ik daar cadeau.»

HUMO In Zuid-Afrika hoeft u even niet meer Jan Wauters te zijn?

Wauters «Die zeer actieve Jan Wauters, die dubbelfiguur, altijd bewerend en bevragend: die kan ik daar loslaten, ja. in Zuid-Afrika kan ik mezelf monkelend in de spiegel bekijken. Alles is er vrijblijvender.»

HUMO Hoe vult u uw dagen aan de Kaap?

Wauters «Banale vraag, wordt me altijd gesteld en ik kan er nooit goed op antwoorden: ik sta op, maak ontbijt, ga de krant halen, ontmoet mensen, neem een boek ter hand, ik zwem, als het kan elke dag, ik ga eens wandelen... Wat doet een mens allemaal?

»Ik neem er, met een knipoog, een voorschot op de eeuwigheid. Een poging om, mét mijn vrouw, mooi oud te worden. We ontdoen ons van de dagelijkse sleur en vullen de tijd met verwondering. Bewonderen kan ik steeds beter. Die Andacht zum Kleinen, zoals de monniken in de middeleeuwen het noemden. Vroeger kende ik niks van de natuur, nu laat ik me op wandeling graag door mijn vrouw – die daar veel van weet – over de flora onderhouden.

»En bovenal geniet ik er van het licht en van de lucht: die zijn daar één. Ook in de taal: als een Afrikaan het over ‘lig’ of ‘lug’ heeft, moet je fonetisch goed getraind zijn om het verschil te horen. De zon boven Kaapstad is goddelijk: soms gloeit ze zo fel dat ik de wagen aan de kant moet zetten omdat ze me verblindt. Dat alles neem ik in me op. Ik kijk mijn ogen uit. En waar mijn devies vroeger was ‘zien, zijn en zeggen,’ is het nu ‘zien, zijn en zwijgen’. Ik heb in eerdere interviews al eens gezegd dat mijn hoofd vol antennes staat: antennes om te ontvangen en antennes om uit te zenden. In Zuid-Afrika zend ik niks uit. Ik heb er een dialoog met mezelf, met mijn vrouw en met vrienden die langskomen.

»Da’s nog zoiets: in België ben ik helemaal niet sociabel, ik nodig niet snel mensen bij me thuis uit. In Zuid-Afrika heb ik graag volk over de vloer: ik wil mijn bezoekers laten delen in de lekkerte van het leven daar.»

HUMO Ik zend niks meer uit, zegt u. Schrijft u dan niet?

Wauters «Die Lust zum Fabulieren, zoals Goethe het uitdrukte, is er nog wel – ik hoor mezelf hier alweer de hele tijd bezig – maar ik kan mezelf er niet meer toe bewegen het op te schrijven. Mijn column in Het Laatste Nieuws geef ik gewoon via de telefoon door. Ik doe alleen nog dingen op uitnodiging, en liefst nog als er financiële waardering tegenover staat. Voor mij hoeft het allemaal niet meer, maar ik kan ook niet voortdurend ‘neen’ zeggen. Ik ben poreus.

»Schrijven is nooit mijn kunde geweest. Ook al heb ik in bladen als De Volkskrant en NRC gepubliceerd, in het orale was ik altijd veel sterker. Radio was mijn ding. Ik heb een flikkerende geest, toegespitst op het moment. Maar radio is vergankelijk, en sport op de radio nog veel meer. Ik ben afgunstig op mensen die echt goed kunnen schrijven. Spreken is zilver, maar schrijven is goud. In het leven moet je altijd willen winnen, het is onze enige opdracht, heb ik geleerd, maar je moet ook kunnen verliezen. Mijn verlies is: erkennen dat er anderen zijn die veel beter schrijven dan ik.»


EN DAN DE DONKERTE

HUMO Wat wilt u nu nog winnen in het leven?

Wauters «Overleven in een goeie lichamelijke conditie, er zijn voor mijn naasten, in alle omstandigheden mezelf kunnen blijven, niet in arrogantie of haantjesgedrag vervallen – wat me niet altijd is gelukt. Zoals ik al zei: mooi oud worden, waarmee ik niet op mijn uiterlijk doel. Zo ijdel ben ik niet.»

HUMO U ziet er gebruind uit, lijkt zelfs meer aandacht te hebben voor kleren dan vroeger.

Wauters «Da’s waar. Ik draag liever dan vroeger mooie kleren, zeker in Zuid-Afrika. Dat mag zelfs een Madiba-shirt zijn (de hemden met veelkleurige prints die Nelson Mandela populair heeft gemaakt, red.). Vroeger had ik daar geen oog voor, ik werd er soms zelfs op aangesproken. Maar ik was altijd aan het werk: kleren konden mij niet schelen, ik kocht ze ook nooit zelf. Nu wel. Ik kan genieten van kleurschakeringen, vooral van rood-bruin-paarse tinten. Van harde kleuren hou ik niet zo, de nuance past me beter.

»Opnieuw: ik sta meer dan ooit open voor schoonheid. De gebroken zonnestralen die wegvallen, een glaasje fonkelwijn, de verkleuring van de Paarlberg als de avond valt: rozig, lila, paars, grijsblauw en dan – weg! – de donkerte. En even later, de eerste sterren die door die donkerte priemen, de melkweg die zich aan je toont.»

HUMO Bent u frivoler geworden?

Wauters «Dat vind ik wel. Er zit meer lossigheid in mijn leven. Mijn geest blijft natuurlijk West-Europees verdorven, in mij schuilt nog altijd een verdrietig man die het einde voelt oprukken, maar ik heb er beter mee leren leven.»

HUMO In vorige interviews hebt u geregeld gezegd dat u de melancholie kon ontvluchten in uw werk.

Wauters «Ik kan me nog altijd verliezen in sport, politiek en literatuur. Ik heb naar de septemberverklaring van Kris Peeters gekeken. Langdradig, maar toch: op het moment dat Peeters merkt dat een deel van de zaal is ingedommeld, zegt hij: ‘Ik merk dat u in stille bewondering naar mij zit te luisteren.’ Wel, zo’n inval, daar geniet ik van.

»Als ik vroeger op zondag naar Club Brugge moest, zette ik in de wagen Radio 3 op en liet ik me door Rachmaninov of Bach naar Brugge voeren. Die hielden de twijfel en de droefgeestigheid op afstand. Als ik bij het stadion aankwam – soms bleef ik nog even op de parking doorluisteren – stortte ik me meteen op mijn werk: trainers spreken, wedstrijd voorbereiden, alles in me opnemen. Ook dat klaarde mijn geest op.

»Ik heb er nooit naar gestreefd gelukkig te worden, maar ik wilde me wel altijd bewust zijn van mezelf en de wereld. Men heeft weleens gezegd: ‘Jan Wauters, groot ego’ – en dat kan best zijn, ‘groot verstand’ ook, maar mijn bewustzijn is altijd vele malen groter geweest. Ik had een sterke dadendrang, maar ik was ook erg beschouwelijk. Hoe, wat, waarom? Die vragen wilde ik altijd proberen te beantwoorden. Dat bewustzijn is het enige dat ons onderscheidt van het dierlijke en het stoffelijke, dat moeten we koesteren. Zelfs al maakt het ons bestaan tragisch: wij zijn de enige levende wezens die beseffen dat er een einde aan komt. En dat einde komt bij mij helaas steeds dichterbij.»

HUMO U zou ook kunnen zeggen: ‘Blij dat ik al zo lang heb mogen leven.’

Wauters «Zo dankbaar is de mens niet tegenover de schepper (lachje). Beseffen dat alles vergankelijk is leidt trouwens niet alleen tot weemoed, het stelt je ook in staat om de schoonheid beter te appreciëren.»

HUMO Alles is vergankelijk, dus ook roem. Voor mensen van twintig betekent de naam Jan Wauters niks meer.

Wauters «So what? Ik ben niet op de wereld om iets te betekenen, laat staan een monument te worden. Ik heb alleen geprobeerd er het beste van te maken. Umsonst, trotzdem – tevergeefs, maar toch. Niet toegeven aan de banaliteit.

»Net daarom erger ik me zo aan de toenemende trivialisering op tv. Ik ben de eerste om het hoofd te buigen voor het menselijk tekort, maar we moeten dat tekort niet cultiveren zoals dat in realityprogramma’s, praatshows en spelletjes gebeurt. Al die dubbelzinnigheden, al die seksueel getinte flauwiteiten... Allemaal om te behagen.»

HUMO U wilt ook behagen, zij het op uw voorwaarden.

Wauters «Dat klopt wellicht, ja. En één van die voorwaarden is altijd geweest: mooi taalgebruik. Ook dat wordt op televisie gebanaliseerd. ‘Ik heb zoiets van’, Goedele Liekens-taal, prut prut. Of sportjournalisten, die het altijd over ‘een pak’ kilometers hebben, ‘een pak’ wedstrijden, ‘een pak’ moeite... Hou toch op!

»Ach, hoor mij weer – meningen alom. (Zucht) Nee. Dit is echt de laatste keer dat ik me tot een groot interview heb laten verleiden.»

HUMO Bedankt.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234