Het leven zoals het is rond de kerncentrale van Tihange: tussen kerk en koeltoren

De kerncentrale had vorig jaar al dicht moeten zijn, maar Tihange draait nog zeker tot in 2025. Ook al zijn er ernstige sporen van slijtage. Duitse, Nederlandse en Luxemburgse actiegroepen stappen naar de rechter.

Als een icoon van het nucleaire tijdperk torent de kerncentrale uit boven het dorp Tihange, onder de rook van Luik. De betonnen kolossen staan in een bocht van de Maas, letterlijk in de achtertuin van de dorpsbewoners. Het complex is gegoten in beton, maar het piept en het kraakt.

De koeltorens blazen stoom af, maar zelden alle drie tegelijk. De reactoren liggen geregeld stil door storingen in de elektra, kleppen of pompen. Het reactorvat van Tihange 2 kampt bovendien met haarscheurtjes. In die reactor heeft de Franse bouwer ‘sjoemelstaal’ gebruikt, zo is dit jaar gebleken.

De centrale van Tihange werd begin jaren 70 gebouwd op de rechteroever van de Maas. In 1975 werd ze in gebruik genomen. Halverwege de jaren 80 volgden reactor 2 en 3. Samen met de vier reactoren van Doel dekken ze 55 procent van de huidige elektriciteitsbehoefte in België. De centrale is ook een grote bron van werkgelegenheid en belastinginkomsten in de regio.

Oorspronkelijk zou de centrale van Tihange in 2015 sluiten, maar door een dreigend elektriciteitstekort besloot de Belgische regering in 2012 om haar langer open te houden. De sluiting van Tihange 2 staat nu gepland in 2023, de reactoren 1 en 3 mogen blijven draaien tot 2025.

Dat leidt tot grote bezorgdheid in de regio, met name over de grens in Nederland, Duitsland en Luxemburg. Onder aanvoering van de burgemeesters van Aken, Heerlen en Maastricht wordt geprobeerd de sluiting van de centrale langs juridische weg af te dwingen.

Sinds de kernramp in het Japanse Fukushima is men er niet gerust op. Kernrampen zijn weliswaar zeldzaam en de kans op een nucleair ongeval is klein, maar als het fout gaat, zijn de gevolgen niet te overzien. Dat bleek wel in Tsjernobyl in 1986 en in Fukushima in 2011.

Bij een kernramp in Tihange zullen bovendien meer dan een half miljoen mensen moeten worden geëvacueerd. Want in tegenstelling tot Tsjernobyl en Fukushima is de regio rond Tihange zeer dichtbevolkt. De Europese Commissie schat de financiële schade van een eventuele ramp op 186 miljard euro.

Na het ongeluk in Fukushima werd een ruim twee meter hoge betonnen muur rond de centrale van Tihange gebouwd. Die zou de reactoren moeten beschermen tegen eventuele overstromingen van de Maas.

Volgens de uitbater van de centrale, Engie-Electrabel, zijn de storingen en incidenten die de reactoren geregeld treffen, niet bedreigend en hebben ze geen relatie met de leeftijd van de reactoren. De storingen vinden plaats in het niet-nucleaire deel van de centrale.

Door de extreme voorzorgsmaatregelen worden de reactoren om het minste of geringste uitgeschakeld, klinkt het, niet omdat er gevaar is voor mens of milieu. Ook de Belgische toezichthouder FANC is van mening dat de centrale veilig kan draaien. Storingen horen er nu eenmaal bij, aldus het agentschap. Die zorgen weliswaar voor slijtage, maar dat zou ingecalculeerd zijn bij de bouw van de reactor.

Weinig geruststellend, zeggen de verenigde actiegroepen. Zij zijn het vertrouwen in de kerncentrale al lang kwijt. Inmiddels vinden ze een meerderheid van de Tweede Kamer aan hun zijde. De volksvertegenwoordigers willen dat de Nederlandse regering bij de zuiderburen op de sluiting aandringt.

Afgelopen voorjaar besloot zowel de Belgische als de Nederlandse overheid om het beleid rond de verstrekking van jodiumtabletten aan te passen. Het verspreidingsgebied werd vergroot en de doelgroep verruimd. Door het slikken van jodiumtabletten raakt de schildklier verzadigd met niet-kwaadaardig jodium. Daardoor wordt radioactief jodium dat vrijkomt bij een kernramp, niet meer opgenomen door het lichaam. Een kanttekening daarbij is dat de jodiumtabletten een aantal uren vóór het contact met de besmette deeltjes moeten worden ingenomen. Bovendien komen er bij een kernramp ook andere radioactieve stoffen vrij, waartegen niet of nauwelijks bescherming mogelijk is.

Bij de zorgen over storingen en veroudering kwam nog een derde angst: die voor een terroristische aanslag. De Belgische nucleaire installaties worden sinds de aanslagen van Parijs en Brussel bewaakt door militairen. Ook wordt er een speciaal politieteam opgeleid om in te grijpen bij een aanslag. Volgens de actiegroepen een extra reden om de tent te sluiten.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234