null Beeld

Het nieuwe tv-seizoen: Buitengewoon

Nieuw tv-seizoen, nieuw schooljaar. Eén combineert de twee in de reeks ‘Buitengewoon’: een jaar lang volgde een ploeg van het productiehuis Nieveranst (dezelfde mensen maakten de VTM-reeks ‘Jonge zwanen’) acht kinderen en jongeren in het buitengewoon onderwijs.

Hanne Van Tendeloo

HUMO De tv lijkt mensen met een beperking te hebben ontdekt. Vorig jaar was er ‘Ik wil ook een lief’, een reeks van VIER over de moeilijke combinatie ‘beperking’ en ‘een lief’. Kunnen we spreken van een tendens?

Jo Vandevenne (Nieveranst) «Ik heb me die vraag ook gesteld. Misschien is er inderdaad een verhoogde interesse van de media, maar mij valt toch vooral op dat programma’s over zo’n onderwerp nog vaak een betuttelende toon aanslaan: ‘Kijk eens hoe deze mensen ons verbazen. Je zou het niet verwachten, maar ze kúnnen iets.’ Wij proberen die toon te vermijden door de jongeren hun eigen verhaal te laten vertellen, zonder hen in een format te dwingen. We registreren gewoon wat ze meemaken, op school en thuis.

»Het was niet eenvoudig om kinderen te vinden voor ‘Buitengewoon’. Er zijn er wel die graag hun verhaal kwijt willen, maar ze leven toch vaak nog met een zekere schaamte. Gelukkig gaf de VRT ons alle tijd om hun vertrouwen te winnen en om op moeilijke momenten even afstand te nemen. Neem nu Evy, één van de belangrijkste figuren in de reeks. Ze is heel spontaan en kan op een positieve manier vertellen over zichzelf en over haar motorische beperking. Het afgelopen jaar was loodzwaar voor haar: een operatie verliep niet zoals gepland, waardoor ze lang moest revalideren. We hebben haar de tijd gegeven om dat allemaal te verwerken, maar na een tijdje zocht ze zelf weer contact met onze ploeg, die ze ondertussen als vrienden was gaan beschouwen. ‘Jullie hebben me erdoorheen geholpen,’ zei ze achteraf. Onze samenwerking was als het ware een wisselwerking geworden.»

HUMO In september 2015 treedt het M-decreet in werking: bedoeling is dat het onderwijs dan naar meer inclusie zal streven, dat meer kinderen uit het buitengewoon onderwijs een plaatsje krijgen in een gewone school.

Vandevenne «De veranderingen die er zitten aan te komen, vormden niet de aanleiding voor ‘Buitengewoon’, maar ze komen wel aan bod naarmate de jongeren ermee te maken krijgen. Zo zullen we het ook hebben over het tekort aan opvang na schooltijd. We kunnen alleen maar hopen dat deze reeks het debat daarover aanzwengelt.»

HUMO Jij hebt het voorbije jaar het buitengewoon onderwijs van dichtbij gevolgd. Lijkt inclusie jou een goeie zaak?

Vandevenne «De vraag die we ons vooral moeten stellen is: hoe open is onze samenleving tegenover mensen met een handicap? Er is nog werk aan de winkel. In het verleden wilden we hen vooral wegstoppen, in plaats van hen klaar te stomen voor een leven binnen de maatschappij. Dat hebben we ook gemerkt in ‘Buitengewoon’: Amal, een meisje van zes dat zwaar slechtziend is, leerde als kleuter al braille lezen en met een witte stok lopen. Ze was klaar om de overstap te maken van buitengewoon naar gewoon onderwijs, maar die zoektocht bleek allesbehalve eenvoudig – veel scholen stonden er gewoon niet voor open. Uiteindelijk heeft Amal toch een school gevonden die bereid was haar op te nemen en sindsdien gaat het prima. Ze zit nu zelfs een jaar hoger dan haar leeftijdsgenoten – ze is erg leergierig en doet extra haar best, omdat ze niet wil onderdoen voor de rest van haar klas. Een perfect voorbeeld van integratie, maar dat betekent zeker niet dat inclusie voor ieder kind mogelijk is.

»Tijdens het maken betrapte ik mezelf erop dat ik, een beetje tot mijn verbazing, zelf ook met vooroordelen zat, dat ik in het verleden misschien ook liever een andere kant opkeek. Bij Evy kwam dat probleem meteen al naar boven, omdat haar beperking niet zo opvalt. Op het eerste gezicht denk je: ‘Tof meisje, niks aan de hand.’ Maar als ze haar verhaal vertelt, denk je: ‘Oei, wat een moeilijk leven heeft ze al achter de rug.’ Na haar verhaal ga je vanzelf ook beter luisteren naar al die andere kinderen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234