Het ontroerparcours van Eefje de Visser: 'Ik voel me aangetrokken tot mensen met een donker kantje'

De enige muziek die uit mijn slaapkamer komt, zijn de scheetjes van mijn hartenlapje. Terwijl in die van Eefje de Visser piano’s, synthesizers, drummachines, samplers en gitaren weerklinken. Ze maakte er zelfs een nieuwe plaat: ‘Bitterzoet’. De loftruimte waar haar bed staat, is tegelijk repetitiekot en studio, dansvloer en praathoek. Elke centimeter is gereserveerd voor schoonheid, en er is véél plaats.

'Wanneer onze familiediscussies dreigden te ontsporen, zei mijn opa nog net op tijd: 'Speel eens een deuntje!''

Aan tafel, druk bezig met muziek zoals een vis druk bezig is met water, zitten Pieterjan Coppejans, de partner van Eefje en de producer van ‘Bitterzoet’, en – u dacht dat we maar wat lulden over die schoonheid? – singer-songwriter Sylvie Kreusch, die de styling voor de hoes deed. Wanneer de recorder aanspringt, maken zij zich uit de voeten, en zijn wij vertrokken voor een gesprek over het leven en z’n efficiëntste vaccin: muziek.

HUMO Zal 2019 jou bijblijven als een memorabel jaar?

Eefje De Visser «Alleszins een beter jaar dan 2018, toen ‘Bitterzoet’ nog een grote worsteling was. Het is een lang, tumultueus proces geweest. De meeste songs waren er al in 2017, sommige zelfs al in 2016. Maar het heeft tot 2019 geduurd voor ik er vat op kreeg. Dat ging heel geleidelijk, tot alles plots in de plooi viel. Ik zag opeens mogelijkheden waar ik vroeger paniekaanvallen kreeg.»

HUMO Waaraan ligt dat?

De Visser «Ouder worden. Ik leer mezelf beter kennen en kan dus beter verwoorden wat ik wil. Ik kan zelfs communiceren tegenwoordig! (lacht) De inspiratie en de ideeën zijn er altijd geweest, maar het lukte me niet om die op een goeie manier over te brengen. Nu heb ik het gevoel dat ik dat beter kan – mede dankzij mijn nieuw label (Sony, red.), deze studio en de mensen om me heen. En maar goed ook, want volgens mij gaan de beste ideeën vaak verloren omdat artiesten op praktische beslommeringen botsen. Om je maar één voorbeeld te geven: ik heb altijd al met een choreograaf willen werken, maar ik dacht dat ik dat niet zou kunnen. Onlangs heb ik die twijfels opzijgezet en gewoon iemand in de arm genomen.»

HUMO Op Pukkelpop had je al een mooie choreografie. Enig minpunt: halverwege de set begon één podium verder je landgenoot Kraantje Pappie te spelen.

De Visser «Heb ik niet eens gemerkt. Maar het is wel zo dat je op festivals altijd moet uitkijken waar je staat. Voor je het weet, hoor je alleen maar de danstent. Of sta je naast een ongeïnteresseerd kwetterend groepje. De Dutch disease noemen ze dat – een Belg begint tijdens een optreden minder snel zijn buur op de hoogte te stellen van z’n dag.»

HUMO Viel mij ook op tijdens Pukkelpop: wanneer je een nieuw nummer speelde, zette je vaak eerst je gitaar aan de kant.

De Visser «Er staan inderdaad amper gitaren op ‘Bitterzoet’, de plaat is vooral op piano gemaakt. Ook wel omdat er hier in huis opeens een karrenvracht piano’s staan (lacht). Die had ik vroeger niet zomaar bij de hand.»

HUMO Je verwerkte altijd al elektronische invloeden in je muziek, maar ‘Bitterzoet’ is je eerste écht elektronische plaat, vind ik. Tijdens het luisteren heb ik een paar keer ‘The xx’ genoteerd. En ‘Stilstand’ deed me zelfs aan The Knife denken.

De Visser «Echt? Wooow! Nice! Er staan vooral akoestische instrumenten op, maar we hebben wél voor een klank gekozen met een typisch elektronische textuur.

»Ook dat was even zoeken. Zolang ik bleef werken op de manier die ik gewend was, vond ik de juiste sound niet. Het daagde maar heel langzaam dat ik de elektronica wilde opzoeken. Zo is het eigenlijk altijd bij mij: ik maak op alle vlakken héél traag mijn ontwikkeling door (lachje).

»Na veel muzikale crisismomenten kwam langzaam maar zeker de klank bovendrijven die ik wilde: een mengeling van dance en klassieke popsongs zoals mijn ouders ze graag horen.»

HUMO Whitney Houston en Lionel Richie zijn favorieten, hoor ik.

De Visser (glundert) «Ik word daar zo gelukkig van. Maar ook van Robyn of Jamie xx: mijn smaak is breed. En je kunt de twee best wel combineren: de melodie, warmte en toegankelijkheid van klassieke pop met de vrijheid en het hypnotiserende van dance. Dat is ‘Bitterzoet’.»

HUMO Zelfs qua look ben je richting dance opgeschoven: je vormgeving is gestileerder, je show strakker en je outfit gewaagder.

De Visser «Het is ietsje meer out there en glamoureus. Voorheen was het me iets te saai, want ik droeg altijd dezelfde outfit: alle foto’s van de tour leken op elkaar. Nu ben ik qua styling meer zélf aan het doen en kan ik ook daar mijn ei in kwijt. Ik werk ook met een paar fijne stylisten, van wie ik veel leer.

»Je uiterlijk is een onderschatte vorm van expressie. Er heeft lang een taboe op gerust – het hoorde iets ‘oppervlakkigs’ te zijn, terwijl zoveel mensen zich net uiten via hun kleding en hun uiterlijk. Doe je dat niet, dan fnuik je eigenlijk je persoonlijkheid. Het is niet alsof Nirvana er niet over nadacht. Die truien, die make-up, dat haar... Dat is toch pure ijdelheid? En da’s niet erg! Het coole aan onze soort is dat wij kunnen kiezen hoe wij eruitzien. Geen enkel ander wezen op aarde kan dat.»


Net geen ruzie

HUMO ‘Bitterzoet’ is de eerste plaat die je uitbrengt in je dertiger jaren. Hoe vallen die tot nog toe mee?

De Visser «Véél beter dan mijn twintiger jaren, die waren niet zo gemakkelijk. Ik heb me toen vaak onrustig gevoeld. Ik verhuisde van hot naar her. Ik heb al in zoveel steden, zoveel huizen gewoond... Maar ik kon nergens aarden.

»Ik heb besloten om wat verstandiger te zijn: om de optie om terug naar Nederland te verhuizen niet meer open te laten en om mijn relatie eens niet in twijfel te trekken. Ik wil kíézen voor dingen: weg van de wispelturigheid. Dat is één van de redenen waarom ik op artistiek vlak meer energie heb. En nu gelukkig ben.»

HUMO Jouw ouders waren van het vrijgevochten, weinig gestructureerde type. Hunker je daarom naar een vaste stek?

De Visser «Goh, ik ben opgegroeid in één en hetzelfde kleine dorp bij mijn moeder, hoor. En ook mijn vader heeft maar in twee steden gewoond. Mijn ouders hebben samen in veel bandjes gespeeld, maar desalniettemin waren ze best honkvast. En toen er kinderen kwamen, waren ze allang gestopt met touren. Het is dus niet dat ik als nomade ben grootgebracht.

»Het is wel zo dat er in mijn familie veel wordt gefilosofeerd en gediscussieerd over allerlei diepzinnige onderwerpen, van sociaal-maatschappelijke kwesties over astrologie tot spiritualiteit. Ik denk soms dat ik daardoor vroeger niet met beide voeten op de grond stond, dat ik geen realistisch beeld had van de wereld. Ik overanalyseerde alles en zat vast in m’n eigen hoofd. De realiteit vond ik moeilijk en daaruit vloeide voort dat ik steeds wilde verhuizen. Of om moeilijke dingen, zoals relaties die bergaf gingen, uit de weg te gaan. Om weg te lopen, eigenlijk.

»Tegelijk ben ik ook superblij met mijn opvoeding. Mijn ouders zijn vrije denkers. Zij hebben mij ook nooit gepusht om wat dan ook te doen. Bij m’n moeder had ik alleen maar een krakkemikkig keyboard en een gitaar staan. Maar als we met de familie bij elkaar kwamen, dan deden we niets anders dan muziek maken. En als we niet zongen, dan discussiërden we, vaak over politiek. Om je een idee te geven: mijn opa’s kennen elkaar via de communistische partij (lacht). Die discussies ontaardden steevast nét niet in ruzies, want mijn ene opa wist telkens nog net op tijd te roepen: ‘Speel eens een deuntje!’ Muziek is altijd een bron van harmonie geweest.»

HUMO Heb je de onrust nu uit je hoofd gebannen?

De Visser «Ik vind mezelf verbazingwekkend rustig, ja. Ik zei het laatst nog tegen m’n zusje: ‘Jeetje, ik was zo opgedraaid vroeger!’ Nu vind ik mezelf soms té rustig.

»‘Bitterzoet’ heeft daar veel mee te maken. Ik ben tevreden. Ik voel: ‘Dit is het, joepie, ik heb het gedaan!’ Mijn energie blijft niet meer opgekropt. Ik kan ze volop kwijt. Ik heb alweer ideeën voor een volgende plaat en andere projecten. Echt, ik ben nog nooit zo geïnspireerd geweest.»

'Ik heb de onrust uit mijn hoofd gebannen. Het gevolg daarvan is dat ik nog nooit zo geïnspireerd ben geweest. Ik heb nu al ideeën voor een volgende plaat.'

HUMO Ooit heb jij je laten ontvallen dat jij in plaats van alcohol weleens drugs nam tijdens het feesten. Niks wereldschokkends, maar die uitspraak blijft jou wel achtervolgen.

De Visser (lacht) «Verschrikkelijk! Dat was in een rubriek van de Volkskrant. De gast vóór mij, zanger Jett Rebel, had bij één vraag – ‘Heb je ooit spirituele ervaringen gehad?’ – iets over paddo’s gezegd. Ik snapte zijn antwoord, want paddo’s kúnnen wel degelijk een spirituele ervaring opwekken, dus ben ik daar in mijn eigen interview op teruggekomen. Héél genuanceerd. Maar ja, dat wordt natuurlijk meteen uit z’n context gehaald. Met zo’n grote, sappige titel erboven: ‘Paddo’s brengen me terug naar mijn kindertijd.’ Ik schaamde me dood!

HUMO De Grammy-winnende countryzangeres Kacey Musgraves nam ten tijde van haar laatste plaat ‘Golden Hour’ microdoseringen lsd, en dat heeft haar, naar eigen zeggen, geholpen in haar relatie met haar familie én in haar creatief proces. Ik vind dat wel boeiend.

De Visser «Ik ook! Maar het is moeilijk wanneer het gepubliceerd wordt, want dan lijkt het wel alsof je daar spontaan over begint door te bomen: ‘Kijk eens wat ik allemaal te zeggen heb over drugs!’ (lacht) Raar: alcohol is evengoed een drug en daar mogen we het wel over hebben.

»Een tripje kan ook iets positiefs zijn, hè. Laat ons wel wezen: de realiteit is vaak best sáái. Een vlucht daaruit kan troost bieden en schoonheid onthullen. In ‘Bitterzoet’ wil ik je soundmatig ook wel onderdompelen in een soort trippy wereld. Wat kleur in je grijze omgeving pompen.»

HUMO Dat is goed gelukt. Je verklankt op een erg mooie manier de hogere sferen van het uitgaansleven.

De Visser «‘Hogere sferen’, dat vind ik een goede manier om het uit te drukken. Ik ben niet zo’n feestganger, maar die paar keer dat ik wél wegga, kan ik er zeker van genieten.»

HUMO Kunnen drank of drugs je een creatief zetje geven?

De Visser «Ze halen een soort scherpte uit je geest. Dat kan chill zijn wanneer je aan het schrijven bent. Dan ben je niet te zelfbewust aan het doordenken en kun je makkelijker je buik laten spreken. Maar eerlijk, of ik nu tipsy ben of niet: wat ik maak, lijkt meestal nérgens naar (lacht). Het is bij mij echt wachten op die paar ideeën waar ik wél tevreden over ben, of ik nu nuchter ben of niet.»

HUMO Nu ik er zo over nadenk: eigenlijk hebben drugs dezelfde functie als muziek en films, hè?

De Visser «Omdat je in kunst ook vlucht naar een andere realiteit, bedoel je? Hélemaal mee eens! ’t Maakt de werkelijkheid interessanter, ontroerender, prangender of waardevoller. Blijkbaar hebben wij daar als mens behoefte aan. Zie ook: religie. Wij moeten ons kunnen inbeelden dat er iets méér is dan wat er zich voor onze ogen afspeelt.

»In Nederland – waar ze duidelijkheid hoog in het vaandel dragen – vragen de mensen vaak wat ik precies bedoel met mijn teksten. Maar dan zeg ik altijd dat het niet de bedoeling is om ze precíés te begrijpen. Muziek moet er net voor zorgen dat je dingen aanvoelt die je anders níét in woorden zou kunnen vatten. Als je ’t allemaal letterlijk kunt oplijsten, dan heb je er toch geen lied voor nodig?»


In het duister

HUMO Toen ik naar ‘Bitterzoet’ luisterde, kon ik me daar zo de film bij voorstellen.

De Visser «Er zit inderdaad één groot narratief in de plaat: mijn leven. Maar ik vind het een groot compliment dat je er je eigen verhaal bij kunt verzinnen. Wat voor film was het?»

HUMO Het hoofdpersonage zag ik alvast als iemand die foute beslissingen nam in haar relatie en wegdook in het nachtleven, om daar méér foute beslissingen te nemen.

De Visser «Geweldig! Volgens mij hoor jij in mijn plaat het spanningsveld tussen een leven ín de relatie en een leven úít de relatie.»

HUMO Er passeert weleens een romantische ontmoeting waarbij niet helemaal duidelijk is of de andere persoon het lief van de verteller is.

De Visser (mysterieus) «Ja ja, kijk, dat laat ik allemaal in het midden. Maar ik ben wél trouw aan mijn lief: dat mag je zeker opschrijven.

»Het gegeven van ‘een vaste relatie’ heeft me lange tijd beziggehouden. Ik ben altijd op zoek naar een manier om dicht bij iemand te zijn, maar ook voldoende afstand te bewaren. Om iets op te bouwen, maar ook mijn eigenheid niet te verliezen. Niet evident.»

HUMO Pieterjan en jij hebben samen twee jaar aan een stuk muziek gemaakt in deze ene ruimte: inderdaad niet evident.

De Visser «Het is intens geweest: heel tof, maar soms ook lastig. Het scheelt wel dat ik ook nog vaak in Nederland moest zijn: dat zorgde voor meer ademruimte in de relatie. Al heb ik dat ook moeilijk gevonden. Soms leek het alsof ik twee levens had – één hier en één in Nederland – en dat die levens niet voldoende op elkaar aansloten. Ik voelde me in tweeën gespleten.

»Wanneer ik in Nederland ben, merk ik telkens dat ik daar veel heb achtergelaten. En dan zegt een stemmetje: ‘Pas ik hier eigenlijk niet beter?’ Als je naar een ander land gaat, moet je een nieuw thuisgevoel ontwikkelen. Niet dat het hier helemáál anders is. Maar als kind keek ik naar een ander soort televisie, liep ik school in een ander systeem. De gewoontes zijn anders.

»Ik vond lange tijd dat ik thuishoorde in óf Nederland óf België. Nu ben ik beter in staat om dingen te verenigen. Ik blijf niet meer hangen in uitersten. Het is niet omdat ik hier woon, dat Nederland wég is. En dat ik een vaste relatie heb, wil niet zeggen dat ik geen vrij mens meer ben. Als ik me vroeger slecht voelde, dan kon ik meteen héél diep zakken. Nu valt dat mee. Het is al eens tussenin (lachje).»

HUMO Is je leven in balans nu?

De Visser «Dat nu ook weer niet! Ik zoek ook niet naar balans, mijn leven is best chaotisch en dat vind ik niet erg.Neem nu de titel van mijn vorige plaat, ‘Nachtlicht’. Daarin zit diezelfde tegenstrijdigheid: de overgang tussen dag en nacht, licht en donker. Waar die twee samenkomen, dáár is het ’t mooist.

»Als ik in het samenspel tussen licht en duister naar één kant neig, dan toch naar de duistere. Zeker in muziek. Als ze te luchtig wordt, dan haak ik af. Maar héél zware muziek hoef ik ook niet. Ik heb beide nodig. Ook bij mensen die ik ontmoet: ik voel me aangetrokken tot mensen met een donker kantje. Iemand die alles in het leven helemaal leuk en toppie vindt? Daar voel ik minder een band mee.»

HUMO De titel ‘Bitterzoet’ is óók een tegenstelling.

De Visser «De plaat bárst ervan! ‘Bitterzoet’ is bijvoorbeeld ook de smaak van drank. Onder invloed zijn is tegelijk mooi én wrang: je slikt iets wat de realiteit opfleurt, maar tegelijk kan het omslaan naar iets lelijks. De immer aanwezige schaduwzijde van het escapisme. ‘Bitterzoet’ gaat over samenzijn én eenzaamheid, je individualiteit willen bewaren én onderdeel willen uitmaken van een groep – en duizenden andere tegenstellingen.»

HUMO Auteur F. Scott Fitzgerald zei ooit: ‘Het ultieme teken van intelligentie is twee tegengestelde ideeën tegelijk in je hoofd hebben en toch nog kunnen functioneren.’

De Visser «Dan denk ik dat ik een slimme plaat heb gemaakt (lacht). Mooi compliment, dank je, F. Scott

‘Bitterzoet’ komt op 24 januari uit bij Sony.



Eefje de Visser speelt onder meer op 19 maart in de Ancienne Belgique. Alle tourdata.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234