Het ontroerparcours van Goedele Wachters, VRT-nieuwsanker: 'Ik hou ervan om mij klein te voelen, nietig zelfs. Dat zet me op mijn plaats in de wereld'

‘Om te laten zien dat ook een journaalanker een andere kant heeft,’ zo verklaart Goedele Wachters haar beslissing om na dertien jaar aandringen van Erik Van Looy uiteindelijk toch in ‘De slimste mens ter wereld’ te gaan zitten.

'Je kunt je kind materiële welstand geven en begeleiden naar honderd diploma's, maar je kunt het geen handleiding voor het leven schenken'

HUMO Je zou denken: als je dertien jaar neen kunt zeggen, dan kun je het ook langer volhouden. Hoe heeft Erik Van Looy je uiteindelijk kunnen breken?

Goedele Wachters «Dat ik het zelf niet goed weet. Misschien omdat ik vind dat ik me intussen een tweede dimensie kan veroorloven, naast die van ernstig en correct journaalanker? Toen ik begon als journaliste, maakte ik consequent geen enkele zijsprong. Dat paste gewoon niet bij de job, vond ik. Ik moest me vooral bewijzen als journalist en anker. Maar ik ben nu tien jaar anker en in ‘Het journaal’ probeer ik het ondanks alle ellende toch wat verteerbaar te houden voor de kijker. Dan helpt het als die ziet dat ik ook maar gewoon een mens ben. Dus is het misschien zo slecht nog niet om heel af en toe ook eens op te duiken in een programma dat lichter van toon is, waarin veel gelachen wordt, en waarin je me boos op mezelf ziet worden omdat ik een antwoord niet weet.

»Maar of ik die hele theorie al bij elkaar had op het moment dat ik ‘Ja, Erik, ’t is goed’ zei? Ik denk dat het toch eerder een moment van zwakte was. Of het idee dat het maar een spel is. Of gewoon – ook een optie, natuurlijk – de charme van Erik. Ik had er alleszins meteen spijt van, en ik heb het heel lang verzwegen voor mijn omgeving. Je kunt je er ook niet op voorbereiden, hè. Toch niet als je niet wilt dat je leven wordt beheerst door vragen, trefwoorden en lijstjes. Dus ja, ik ben er als een vat vol stress aan begonnen.»

HUMO Een journalist hoort ernstig en correct te zijn, zeg je. Betekent dat dat er een vlies tussen mens en buitenwereld moet? Mág jij zichtbaar geraakt worden door de actualiteit waarover je bericht?

Wachters «Dertien jaar geleden, toen ik nog reportages maakte, was ik in Sri Lanka net nadat een tsunami daar alles had verwoest. Ik werd er geconfronteerd met onpeilbaar leed: mensen die hun hele hebben en houden kwijt waren, die hun familie verloren hadden en zich wanhopig vastklampten aan de term ‘vermist’. Natuurlijk raakte dat me, maar ik geloof niet dat ik toen heb gehuild. Ik was ook goed omringd: mijn ploeg bestond uit robuuste kerels die al veel ellende hadden gezien, en die ’s avonds de druk van de ketel haalden. Later ben ik teruggekeerd voor opvolgreportages, en toen heb ik wél gehuild. Ik herinner me een bezoek aan een gehandicaptentehuis in de bergen – het was niet getroffen door de tsunami, maar het had alle bewoners van een verwoest tehuis aan de kust moeten opvangen. De eerste aanblik was afschuwelijk: alle mensen lagen daar op de grond, in hun eigen uitwerpselen. Het zicht, de geur, de vernederende hopeloosheid van die situatie – ik ben toen in huilen uitgebarsten. Ik wist niet wat mij overkwam, en ik begreep het eerst ook niet. Ik had al zoveel gezien: waarom greep net dát mij zo aan? Intussen weet ik het antwoord. Ik kan onnoemelijk zwaar geraakt worden door wat mensen elkaar aandoen, door ellende die een gevolg is van kwaadaardigheid. De tsunami, hoe gruwelijk ook, was het noodlot. Maar dat die mensen met een zware handicap in hun eigen drek lagen weg te kwijnen, kwam doordat ze achtergelaten waren. Nog altijd kletst een oorlog of een aanslag me harder in het gezicht dan een orkaan of een aardbeving – terwijl het allemáál verschrikkelijk is, natuurlijk.»

HUMO Jij presenteerde onlangs het journaal waarin over de schietpartij in Las Vegas werd bericht.

Wachters «Het werd in de uren vóór de uitzending meer en meer duidelijk hoe erg het was, en net voor het journaal begon, ging het aantal slachtoffers plots van nog geen twintig naar meer dan vijftig. Dat was heftig, ja, en het was een tijdje geleden dat ik nog zo méé was geweest in een reportage. Gelukkig had ik, net voor we op antenne gingen, al een stukje gezien: dat heeft geholpen.»

HUMO Megyn Kelly, anker bij Fox News, begon te huilen bij de getuigenis van ouders die hun kind verloren hadden bij de schietpartij in een school in Newtown, in 2012. Kan dat jou ook overkomen?

Wachters «Ik ben geneigd om neen te zeggen, maar... (Denkt na) Je weet het natuurlijk nooit. Ik hóóp van niet. Ik vind dat mensen mogen zien dat ik geen machine ben, en dat nieuwsfeiten me ook raken. Soms zeggen kijkers me: ‘Het nieuws is altijd zo’n brok ellende, maar als jij het brengt, is het net iets minder onoverkomelijk.’ Ik vind dat een compliment, want ik wil betrokken zijn. Maar zelf huilen helpt de zaak niet vooruit. (Grijnsje) Zoals het ook niet de bedoeling is dat ik begin te lachen op antenne (Wachters kreeg twee jaar geleden de slappe lach bij de aankondiging van een item, red.).

»Ik denk dat ik al met al wel de klik kan maken. De busramp in Sierre in 2012 is een passend voorbeeld: dat kwam heel dichtbij, want mijn twee kinderen – ze zijn nu 7 en 8 jaar – waren toen nog heel klein. Maar ik sloeg me er aardig doorheen, en pas toen ik thuiskwam, volgde de emotionele lawine. Zo hoort het te zijn, denk ik. Want gevoelloos hoef ik niet te zijn, maar als ik me tijdens de uitzending té gevoelig toon, riskeer ik om de aandacht van het nieuws weg te halen. Ten tijde van de tsunami kreeg ik elke dag telefoon van mijn chef: ‘Heel goed gedaan, Goedele, maar kom zélf toch eens in beeld. Dat zal het nog sterker maken.’ Maar ik wilde dat niet: ik kon mezelf als blanke, blonde vrouw uit het comfortabele deel van de wereld niet posteren tussen al die mensen die net hun leven door hun vingers hadden voelen glippen. Dat kreeg ik echt niet gedaan van mezelf.

»Het kader waarin ik tijdens een journaal werk, is letterlijk beperkt, empathie is dus een moeilijk evenwicht, maar ik denk dat ik er meestal in slaag om het te vinden. Soms twijfel ik wel. Het journaal over Las Vegas heb ik bijvoorbeeld opnieuw bekeken om te zien of het goed was.»

HUMO Waar twijfelde je dan aan? Dat je te emotioneel was?

Wachters «Net het omgekeerde. Ik was bang dat ik, doordat ik wist wat er zou komen en mijn gevoelens had uitgeschakeld, te zakelijk overkwam. Het is ook allemaal subtiel, hè? Na zo’n reportage heb je één seconde. Als je meteen begint te praten, is dat te snel, maar langer dan een seconde wachten kan ook niet. Maar – en dit klinkt pretentieuzer dan ik wil – ik denk dat ik het meestal wel juist aanvoel. Net omdat ik er te hard over nadacht, begon ik bij Las Vegas te twijfelen, en dat is een geruststelling. Theater spelen, dat zou me niet lukken.»

'Ik had meteen spijt toen ik had toegezegd voor 'De slimste mens'. Ik heb het ook heel lang verzwegen voor mijn omgeving'


Vermanende vingertjes

HUMO Je reed dit jaar mee in de 1.000 kilometer van Kom op tegen Kanker. Was dat een bron van ontroering?

Wachters «O, ja: ondanks al de horrorverhalen voelde het aan als een warme bubbel. Dat is de kracht van sport: het kan iets negatiefs helemaal omdraaien. Tijdens mijn laatste rit raakte ik aan de praat met de man die naast me reed. Aanvankelijk was het een luchtig gesprek, maar na verloop van tijd vertelde hij dat hij zelf ongeneeslijk ziek was. Het was alleen niet duidelijk wanneer het finale stadium van de kanker zou doorbreken: het kon een kwestie van weken zijn, maar ook van jaren. Zes maanden had hij gewacht, en toen had hij zichzelf voor de keuze geplaatst: ‘Ofwel maak ik er nu een eind aan, ofwel ga ik heel gulzig leven.’ Hij koos voor het tweede, en begon intens te sporten.

»Zijn dochter, zijn oogappel, had ondertussen psychische problemen gekregen. Toen ze die man in het ziekenhuis zeiden dat hij een buddy nodig had voor al dat sporten, wist hij meteen wie dat moest worden: zij. Dat lukte, en hun relatie werd nóg intenser. Die man zei me dat hij nog nooit in zijn leven zo gelukkig was geweest. Ik snapte het eerst niet: moest hij niet razend kwaad zijn op die ziekte? ‘Neen,’ legde hij me rustig uit, ‘ik zie het als een cadeau.’ Wel, voor mij is zo’n gesprek een cadeau. Dááruit haal ik mijn ontroering, veel meer dan uit films of muziek.»

HUMO Rechtstreeks contact.

Wachters (knikt) «Ik praat echt heel veel met de mensen rond me. Dat hoeft niet per se op een fietszadel, bij een goed glas wijn mag ook. Ik heb me ook omringd met mensen die niet bang zijn om te babbelen. Niet bewust, hoor, er waren geen selectieproeven (lacht). Maar ik vind het fijn dat ik, naast onnozel doen, met mijn vrienden ook heel diepe gesprekken over ons gevoelsleven en over De Wereld kan hebben. Ik haal daar zóveel uit. Maar dat is voor iedereen anders, natuurlijk. Ik heb begrip voor mensen als mijn broer, die weinig praten en het eerder in de beslotenheid van hun eigen hoofd willen oplossen. Maar voor mij kan dat nooit werken. Ik weet niet of ik uit mijn eigen gedachten zou raken als ik alleen op de wereld zou zijn. Ik heb een omgeving nodig, mensen die me in helder licht naar mezelf doen kijken.»

HUMO Wat maakt iemand tot een vriend?

Wachters «In het allerbeste geval is het iemand die jou beter kent dan jijzelf. Ik vind het telkens weer ontroerend om te merken hoe mijn beste vrienden me een stapje voor zijn – hoe ze sneller dan ikzelf doorhebben hoe het met me gaat, wat een beslissing met mijn leven doet, welk verkeerd pad ik ingeslagen ben. En in dat laatste geval zijn ze doorgaans nog zo lief om even te zwijgen en me zelf mijn fout te laten inzien. Dat vind ik ook fantastisch: weinig is zo irritant als vermanende vingertjes op het foute moment.

»Wat vriendschap zo mooi maakt, is dat het me geruststelt dat ik ergens wel deug als mens – dat ik er, hoewel er nergens een handleiding klaarligt, klaarblijkelijk toch in slaag om van betekenis te zijn voor anderen. Want dat is wat de warmte betekent die je van anderen krijgt: dat je die zorg en die tederheid waard bent, dat je zelf iemand bent die er is voor zijn omgeving. Met het ouder worden ben ik daar zelf ook beter in geworden, geloof ik: ik oordeel veel minder snel dan vroeger. Iedereen heeft altijd wel zijn redenen om iets wel of niet te doen, en die kom je pas te weten door te praten.»

HUMO Afgelopen zomer heb je een aflevering van ‘Vive le vélo’ gepresenteerd. Kan wielrennen of sport in het algemeen jou ontroeren?

Wachters «Niet echt. Net zoals kookprogramma’s mij honger geven, krijg ik door naar sport te kijken vooral zin om zelf te gaan sporten.»

HUMO Geen krop in de keel als Nafi Thiam goud wint?

Wachters «Ik ben trots op haar en die uitzonderlijke momenten vind ik ook mooi. Ik was erbij toen Justine Henin goud won op de Olympische Spelen in Athene, dat was indrukwekkend. En ik heb staan roepen naar Tia Hellebaut bij het hoogspringen in Peking. Maar ontroering? Niet echt. Eerder bewondering voor hoever ze zichzelf pushen, en zin om zelf te bewegen.»

HUMO Zit er een competitie-beest in jou als je sport? Of gaat het eerder over jezelf tot het uiterste drijven?

Wachters «Ik ben vooral streng voor mezelf, ja. Ik merk dat ook in ‘De slimste mens’. Daar word ik zoals gezegd in de eerste plaats kwaad op mezelf, maar ik voel niets van competitieve gevoelens tegenover de andere deelnemers. Als ik win, ben ik het eerste moment blij en het tweede moment voel ik medelijden met de andere twee (lacht).»

'Er komt een moment waarop mijn kinderen inzien dat ik ook maar wat probeer, en ook geen clue heb van hoe dat nu precies moet, leven'


Foert zeggen

HUMO Je twee kinderen zijn vast wel een bron van ontroering.

Wachters «Ik hoop met hen ook die band te ontwikkelen die mijn vrienden met mij hebben: elkaar tot in de diepste vezels vinden, en wéten wat de ander voelt. Al wordt dat straks in de puberteit allicht, euh, geen sinecure (lacht).»

HUMO Wat probeer je je zoon en dochter te leren?

Wachters «Ons favoriete liedje uit onze Spotify-playlist is op dit moment ‘Brood voor morgenvroeg’ van Bart Peeters: ‘Waarom de waanzin het verstand versloeg / ik heb geen idee, maar wel een brood voor morgenvroeg’. Ik vind dat zo schoon. We leven in een waanzinnige wereld en de mens is een onberekenbaar, wispelturig dier. Maar ga door! Wees niet bang! Bijt in het leven, want het kan zo lekker smaken!»

HUMO Ben je het type dat op de eerste schooldag een extra zakdoek nodig heeft?

Wachters «Eerder op de laatste: ik vind het moeilijker om iets af te sluiten dan om iets nieuws te beginnen. Op de laatste dag van mijn dochter in de crèche stond ik te huilen. Daar schrok ik wel van, want eigenlijk ben ik dan vooral blij omdat zich weer iets nieuws en spannends aandient. Ik heb weinig talent voor nostalgie. Ik vind het net fijn om van fase naar fase te gaan, om nieuwsgierig uit te kijken naar wat het leven nog te bieden heeft.

»Mijn moeder vertelde me vaak dat ik als kind op mijn eerste schooldag resoluut op de nonnekes afstapte – geen traan of zelfs maar omkijken. Ik was blijkbaar niet bang, en dat ben ik nooit geworden. Dat hoop ik door te geven aan mijn kinderen, want angst is zo’n lastig, beperkend gevoel.»

HUMO Ben je dan niet bang om je kinderen los te laten in de grote, ontnuchterend brutale wereld?

Wachters «Dat is natuurlijk de weke plek van elke ouder: je kunt je kind materiële welstand geven en begeleiden naar honderd diploma’s, maar je kunt het geen handleiding voor het leven schenken. Je kind de straat leren oversteken is niet zo moeilijk. Je kind leren navigeren in de jungle van de speelplaats is dat wél.

»Ik ben me er nu ook van bewust dat er een moment komt waarop mijn kinderen inzien dat ik ook maar wat probeer, en ook geen clue heb van hoe dat nu precies moet, leven. Maar ik ben daar niet bang voor. Ik durf mijn eigen kwetsbaarheid op veel vlakken te tonen aan mijn kinderen: ik ben niet te beroerd om me bij hen te verontschuldigen als ik te hard ben uitgevlogen. Ze zijn omgeven door imperfectie, en dat mogen ze weten.»

HUMO Wat leren zij jou?

Wachters «Mijn zoon is onwaarschijnlijk opmerkzaam: hij heeft álles gezien. Onlangs zaten we in de auto en ik was erg gehaast, maar plots riep hij dat ik moest stoppen. Hij had in de verte drie herten zien lopen! Ik heb de auto toen toch geparkeerd, en we zijn stilletjes blijven kijken. Terwijl ik vroeger voorbij die herten gevlamd zou zijn zonder ze zelfs maar te zien. Hetzelfde toen de lucht bij ons in de buurt onlangs sensationeel rood kleurde. Het eten was bijna klaar, maar ik heb meteen de pannen van het vuur gehaald en we zijn de velden ingetrokken om van de lucht te genieten. Dankzij mijn zoon heb ik geleerd om af en toe foert te zeggen en alles overboord te gooien. En om rond te kijken in plaats van altijd maar door te jakkeren.

»Mijn dochter is heel empathisch. Weet je, mijn moeder is overleden vóór ik kinderen had. Zij heeft in Syrië gewoond en ik ben vóór haar overlijden nog met haar daarheen gereisd. Het plan was om twee weken naar Syrië te gaan en daarna een week naar Jordanië, naar de historische stad Petra. Maar daar zijn we nooit geraakt, omdat ze ziek is geworden. Voor mijn moeder was het al de derde keer dat ze onderweg was naar Petra en dat ze er niet raakte – één keer ging het niet door de Zesdaagse Oorlog en de tweede keer was er iets met haar reisgezel. ‘Nu zal het nooit meer lukken,’ zei ze. En helaas had ze gelijk. Maar 2018 is het jaar waarin ik met mijn kinderen naar Jordanië ga. Ik besprak dat onlangs met hen in de auto, ik was aan het uitleggen wat we allemaal zouden zien en dat ik al bijna in Petra was geweest met mijn moeder. Het werd even stil op de achterbank, en vervolgens hoorde ik het 7-jarige stemmetje van mijn dochter: ‘Dus eigenlijk doe jij dat een beetje voor jouw mama.’ Zé-ven jaar, en toch al zoiets complex en persoonlijks doorvoelen: prachtig vind ik dat.»

'Als ik in 'De slimste mens' win, ben ik het eerste moment blij en het tweede moment voel ik medelijden met de andere twee'


Dragers en wachters

HUMO Je koestert een voor- liefde voor verre, avontuur-lijke reizen. Kan de natuur je ontroeren?

Wachters (enthousiast) «O, ja, absoluut. Ik heb mezelf ooit bijna verzopen omdat ik iets te enthousiast met dolfijnen aan het zwemmen was in Nieuw-Zeeland. Ik ging zo op in het moment dat ik vergat te ademen en zonder zuurstof kwam te zitten. Twee dagen hoofdpijn gehad (lacht).»

»Ik ben heel gelukkig als ik binnen met mensen kan praten, maar voor de rest wil ik vooral buiten zijn, het liefst op een zo open mogelijke plek, of in de bergen. Ik hou ervan om mij klein te voelen, nietig zelfs. Dat zet me op mijn plaats in de wereld.»

HUMO In ‘De slimste mens ter wereld’ vertelde je dat Bartel Van Riet je heeft overtuigd om mee te doen aan ‘Bartel in het wild’. Waar mag hij je mee naartoe nemen?

Wachters «Het liefst naar een plek waar ik nog nooit ben geweest. Ooit wil ik terug naar een plaats in Syrië waar veel herinneringen aan mijn moeder aan kleven, maar dat is de uitzondering: doorgaans kies ik geen twee keer dezelfde bestemming. Nee, liever nieuwe horizonten.»

HUMO Moet de ontroering onderweg gedeeld worden? Of ga je liever in je eentje op pad?

Wachters «De Kilimanjaro ben ik ooit alleen op gewandeld. Omdat ik op een punt in mijn leven zat dat het nodig was om dat alleen te doen, maar ook om een praktische reden: niemand anders was toen zo zot om zes dagen lang die berg op te kruipen (lacht). De eerlijkheid gebiedt me wel om te zeggen dat ik niet écht alleen was. Ik had me ingeschreven bij een erkende organisatie – dat is trouwens verplicht – en ik bleek de enige deelnemer te zijn. Dus had ik twee dragers, een gids en een kok voor mezelf. Die sliepen samen in een klein tentje, terwijl ik mijn eigen tent had. Dat voelde in zekere zin toch als een heel foute, koloniale situatie (lacht). En het was nog niet zo erg als bij de Japanners, voor wie een paar Afrikaanse dragers een toilet mee de berg op moesten sleuren (lacht).

»Op de Kilimanjaro was ik dus alleen, maar in principe wil ik dat soort ervaringen delen. Met vijf vriendinnen ben ik dit jaar naar het noorderlicht gaan kijken. De ontroering zat ’m niet alleen in de schoonheid, maar ook in het geluk om van die schoonheid te mogen genieten in uitgerekend dát gezelschap. Als mensen polsen welk cadeau ik wil voor mijn verjaardag, antwoord ik altijd hetzelfde: ‘Iets wat we samen kunnen doen.’»

HUMO Goed om te weten, Goedele. We gaan meteen een Bongobon kopen.

Wachters «Het mag iets origineler en zotter dan dat, jongens (lacht).

»Met die vriendinnen fiets ik binnenkort bijvoorbeeld van het Atomium naar de Eiffeltoren. Kijk, dát is geluk voor mij.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234