Het getroffen Hope, Michigan. 'Dit doorstaan middenin een pandemie, dat is bijna ondenkbaar.'Beeld Sergio Avellaneda

verenigde statenHope (Michigan)

Het rampjaar in Hope: ‘De mensen zijn moe en zien Trump als een redder’

Is er nog hoop in Amerika? Correspondent Karlijn van Houwelingen reist in de aanloop naar de verkiezingen dwars door het land, naar tien plaatsen die Hope heten. Vandaag deel 4: crisis op crisis in Hope, Michigan.

Er dreven tampons in haar huis, en wat al niet meer uit het bovengronds riool van de buren kwam. Jenn Luttman (37) waadde door het water, het roeibootje van haar zoon aan haar middel geknoopt, haar lijf gestoken in een waterdicht vispak. Zo kon ze zo’n 10 procent van haar bezittingen redden, toen haar huis afgelopen zomer vol stroomde met water uit Wixom-stuwmeer. Ze was haar baan al kwijt dankzij de coronapandemie. Die dag verloor ze ook haar woning en de babyfoto’s van haar zoon, toen de dam een paar kilometer ten noorden van Hope brak en het meer het dorp instroomde.

Enkele uren later brak ook de zuidelijke dam en stroomde het er razendsnel weer uit. Wat rest, is een bizar landschap – aanlegsteigers in het niets en gestrande boten op de lege, modderige meerbodem. ‘Het leek wel alsof iemand de stop uit de badkuip trok, toen de tweede dam brak’, zag Luttman. Het enige geluk is dat niemand gewond raakte of verdronk. Het hele dorp werd ’s avonds laat geëvacueerd.

Tent

Het laatste wat Jenn Luttman wil is op de foto gaan – ze moest vrijwel haar complete garderobe weggooien, woonde maanden met man en 9-jarige zoon in een tent, en logeert nu het kouder begint te worden provisorisch bij haar schoonouders. Met kerst, dan hoopt ze weer een eigen huis te hebben. De muren van haar woning werden van hun plaats gedrukt door het water, dus er was niets meer te redden. Alleen de kachel staat nog op dezelfde plek.

Daaromheen is haar man Matt Lind, aannemer van beroep, begonnen een nieuw huis te bouwen. Het kan hier in het hart van Michigan gerust in oktober al sneeuwen, dus er is haast bij. Maar het gaat langzaam, want het is duur. ‘Al het spaargeld dat we opzij gezet hadden voor ons pensioen is weg. Mensen zeggen soms: je hebt straks een heel nieuw huis! Ja, maar ik zal tot m’n 80ste moeten werken om ervoor te betalen’, zegt Luttman. Het is nog een geluk dat haar man veel zelf kan doen, want een overstromingsverzekering hadden ze niet. Hope, Michigan, geldt niet als risicogebied.

Matt Lind, inwoner van Hope, Michigan.Beeld Sergio Avellaneda

En toch werden in mei zo’n 150 huizen in de omgeving verwoest, en raakten bijna 800 woningen zwaar beschadigd. De totale schade wordt op zo’n 175 miljoen dollar geschat.  ‘Dit hebben we nog nooit meegemaakt in Midland County’, zei gouverneur Gretchen Whitmer over de regio toen ze de noodtoestand uitriep. ‘Dit doorstaan middenin in een wereldwijde pandemie, dat is bijna ondenkbaar.

Maar ondenkbaar was het helemaal niet, dat de noordelijke Edenville dam uit 1925 zou doorbreken. De lokale overheid in Michigan oordeelde twee jaar geleden al dat hij in slechte conditie was. De eigenaar, waterkrachtbedrijf Boyce Hydro, liet verzoeken om extra afvoersluizen te bouwen al sinds 1999 links liggen, beschreef de federale energietoezichthouder. Een bevel om de dam nu echt op te knappen kwam niet – de staat Michigan verzocht juist om een hoger waterniveau, vanwege onder meer de mosselstand.

Twee problemen komen bij elkaar. Enerzijds de vervallen infrastructuur van de VS, waar jarenlang weinig geïnvesteerd is in onderhoud van bruggen, wegen, sporen en dammen. President Trump presenteerde een plan om tot 2 biljoen (een 2 met twaalf nullen) in infrastructuur te steken, maar daar kwam vooralsnog niets van terecht. Daarbovenop komt klimaatverandering. Opwarming van de aarde maakt Michigan natter in het voorjaar, zien experts. Hogere temperaturen zorgen dat de lucht meer vocht vasthoudt, en dat het dus meer regent.

De dam liet het afweten op het slechtste moment – middenin in de pandemie. Het buurtwinkeltje even verderop was bijvoorbeeld al gedwongen gesloten, en zat plots ook nog met waterschade. Jenn Luttman werd ontslagen door de schoonheidssalon waar ze als receptionist werkte. ‘De eigenaar wilde dat ik terugkwam toen ze weer open mocht. Maar dat kon niet, want mijn kind zat thuis omdat zijn school gesloten was. Opvang zou meer kosten dan ik verdien.’ Matt Lind is vooral doodmoe, zegt hij. ‘Het jaar 2020 mag van mij verdwijnen.’

De hulp waar ze om verlegen zitten heeft het stel niet gekregen. Ja, vrienden kwamen schoonmaken, vrijwilligers van kerken uit de buurt sprongen bij. Maar de overheid? Rampenbestrijdingsbureau FEMA is er om Amerikaanse burgers in zulke situaties te hulp te schieten, maar hun aanvraag voor bijstand werd afgewezen. ‘Het lijkt er niet op dat íemand iets doet’, vindt Luttman.

En toch is na de overstroming iets geks gebeurd in de omgeving, ziet ze. ‘Ik dacht altijd dat Trump hier niet zo populair was. Maar nu heb ik het idee dat meer mensen hem waarderen. Steun voor hem groeit. Ik snap het niet, hij heeft niets geholpen. Maar er is zoveel haat voor de gouverneur.’

Idioot

Het staat op bordjes die sommige inwoners van de regio rond Hope in hun tuin hebben gezet: ‘Mijn gouverneur is een idioot’. Whitmer nam strenge anti-coronamaatregelen en kreeg daarna te maken met gewapende demonstranten. Ze drongen een overheidsgebouw binnen, en brachten een strop voor haar mee. De gouverneur was uitgesproken over wat zij ziet als gebrek aan leiderschap uit Washington.

Whitmer kreeg op haar beurt meermaals de volle laag van Trump. ‘Die vrouw uit Michigan’, noemde hij haar, in een verbale strijd om deze doorslaggevende swing state. Dankzij nipte, verrassende winst in Michigan won Trump vier jaar geleden het presidentschap. Nu gaat het hier hard tegen hard in de campagne. Op weg naar Hope komen we langs een enorm billboard met het dodental in de coronacrisis – 192.000 op dat moment. Er staat een foto van een grijnzende Trump naast, met zijn commentaar op het dodental: ,,Het is wat het is.” Dat hij de ziekte zelf zou krijgen, wist toen nog niemand.

Biden staat in lokale peilingen enkele procentpunten voor. ‘Ik denk dat veel mensen hier afgemat en moe zijn en Trump als een soort redder zien nadat hij de noodtoestand had ondertekend,’ zegt Jenn Luttman. ‘Maar dat is zijn werk. Onze gouverneur moest hem er nog om vragen, hij had het ook uit zichzelf kunnen doen. Maar dat deed hij niet.’

Buurman Dean Grappin (63) is niet zo teleurgesteld. De overheid? Daar was hij al cynisch over vóórdat hij schade leed ter waarde van 100.000 dollar – zijn schatting. ‘Wat verwachtten ze dan?’ Hij haalt zijn schouders op. ‘Wij zeggen hier: het engste wat je kunt horen is: ik ben van de overheid en ik ben hier om je te helpen.’ Grappin is een van de weinigen die wél was verzekerd tegen overstromingen, en krijgt dus een deel van het schadebedrag vergoed. Al blijft het zuur dat de waarde van zijn optrekje aan het water met een ton of twee gedaald is, nu het plots aan een modderige groenstrook ligt.

Het overstromingsdrama komt in de ogen van Grappin voort uit ‘typische overheidsnonsens’. ‘De dam heeft nooit gefaald, tot de overheid en die eigenaar begonnen te ruziën.’ Hij trekt een heel andere conclusie dan zijn dakloze buurvrouw Jenn Luttman. Een overheid, vindt hij, moet je runnen als een bedrijf. Dus stemt hij op een zakenman, Donald Trump. Grappin verdient zijn brood zelf ook met ondernemen, in de bouw en de huizenmarkt, nadat hij 30 jaar in de auto-industrie van Michigan werkte. ‘Als ik naar mijn vakbond luisterde zou ik voor Biden moeten kiezen. Maar er zijn gewoon teveel buitensporige linkse dingen.’ Grappin ziet ‘overduidelijk mentale problemen’ bij de 77-jarige voormalig vice-president van de VS, ziet het coronavirus als een ‘hoax’ om Trump dwars te zitten, en vreest abortus tot ‘de laatste dag voor de bevalling’. ‘Of dat een kerel zich een vrouw voelt en dan met mijn kleindochter naar de wc mag.’

Beklad

Het is ingewikkeld, zegt Jenn Luttman, als de mensen om je heen zo anders denken dan jij. ‘Het opent je de ogen, is moeilijk te respecteren na een tijdje. Als je jezelf waardeert als vrouw, hoe kun je dan Trump steunen?’ Ze ziet hier soms wel wat Biden-bordjes, maar die worden gestolen, of beklad, heeft ze gemerkt. ‘Ik ben opgevoed met het idee dat je respect hebt voor je president – dat heb ik voor het eerst niet.’

Dat de contouren van een huis inmiddels overeind staan geeft haar hoop, zegt ze. Net als haar moestuin. Ze is bezig hem weer op orde te krijgen. Normaal gesproken verbouwt ze er tomaten, aardbeien, frambozen, lente-ui, bieslook - de hele zomer hoeft ze geen groente te kopen. Nu kon alles de prullenbak in, vanwege de drek die er doorheen is gespoeld.

Het enige dat droog bleef, was de boomhut van haar zoon. Hij zat er de eerste dagen na de vloed veel in en hield zich groot. Inmiddels moest hij ook nog naar een nieuwe school, omdat zijn eigen school nog altijd gesloten is vanwege het coronavirus. Hij heeft af en toe last van woede-uitbarstingen. ‘Het is een verdrietige tijd om ouder te zijn,’ zegt zijn moeder. ‘Om mens te zijn, eigenlijk. En dan ook nog het gevoel te hebben dat er geen steun van de overheid is.’

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234