Het uur van de wolf: Richard Pryor

Wat wij vandaag weten over Richard Pryor (1940-2005), laat zich samenvatten in een notendop: volgens (pdw) maakte hij met George Carlin en Bill Hicks het eerste triumviraat van de stand-upcomedy uit, volgens Bob Dylans 'Chronicles' liepen hij en de bard elkaar weleens tegen het lijf in het Greenwich Village van de vroege jaren zestig, toen ze allebei jong en berooid waren, en zelf kennen we 'm nog als die rare computerfreak uit 'Superman III'.

Wat we morgen zullen weten over Richard Pryor, hangt dan weer volledig af van de documentaire 'Richard Pryor: Omit the Logic', vanavond in 'Het uur van de wolf' op Nederland 2. Familie, vrienden, collega’s en beroemde fans – Whoopi Goldberg, Robin Williams en Mel Brooks, om er een paar te noemen – zullen daarin vertellen over leven en werk van ‘the two most beautiful words in the world of comedy’: Richard Pryor. Een tip van de sluier.


Bordeel

Pryor groeide op in het bordeel van z’n grootmoeder. ‘Daar kwam ik voor het eerst in contact met blanken. Ze zeiden: ‘Hallo, is je moeder thuis? We zijn hier voor een pijpbeurt.’ Op een avond was hij er getuige van dat z’n moeder hand- en spandiensten verleende aan de burgemeester van z’n geboortestad. Zijn vader, een pooier, stierf op z’n zevenvijftigste terwijl hij seks had met een meisje van achttien. Zoonlief: ‘He came and he went at the same time.’


Het begin

Pryor kende z’n eerste successen als brave zwarte komiek, naar het voorbeeld van de toen al uiterst aaibare Bill Cosby. Tot hij er genoeg van kreeg. ‘Ik speelde altijd op veilig. Het was ongevaarlijk en leeg. Op het einde van de avond moest je zeggen: ‘Goedenacht, dames en heren. Het was allemaal maar om te lachen, hahaha. Kijk, ik stop m’n lul weer weg. Was ik niet snoezig?’ Ik was het beu.’


Trouwen en vrouwen

‘Marriage is really tough because you have to deal with feelings… and lawyers.’Pryor was zeven keer getrouwd, met vijf verschillende vrouwen. Hij had daarnaast relaties met de actrices Pam Grier (‘Jackie Brown’) en Margot Kidder (Lois Lane in de Superman-films met Christopher Reeve). Nog een goeie in dat verband? ‘Take the television, but leave your pussy.’


Films

Pryor heeft in veel films gespeeld, maar weinig goeie. Quote: ‘Het was mijn doel om elk jaar drie films te maken: twee voor het geld, en één voor mezelf. Maar ik bleef altijd hangen bij twee.’ Z’n laatste film is een uitzondering: in ‘Lost Highway’ van David Lynch heeft hij een opgemerkte cameo, als een in een rolstoel gekluisterde garagehouder. Maar de allerbeste Pryor-films zijn ongetwijfeld de registraties van z’n liveshows. Probeer het eens met ‘Richard Pryor: Live on the Sunset Strip’.


Het fameuze freebase-incident

‘I was doing so much drugs, I embarrassed my dealer.’ Op 9 juni 1980 zette Richard zichzelf in lichterlaaie toen hij aan het freebasen was (iets met cocaïne, van horen zeggen). 'Een ongeluk,' was de eerste verklaring. Pryor grapte weleens dat de brand ontstond toen hij een koekje in een glas magere melk sopte, maar gaf later in een populaire talkshow toe dat het om een zelfmoordpoging ging. Hij werd voor die publieke bekentenis trouwens fors betaald – Pryor had altijd geld nodig.

Later mocht er toch weer met het incident gelachen worden. Zo zette Robin Williams z’n vriend eens in de zeik op een tribute-avond: ‘Richard showed us that black is not only beautiful, but also very flammable.’ Pryors riposte: ‘I’m the hottest actor in Hollywood!’


Invloed

De invloed van Pryor op comedy én op de Afro-Amerikaanse cultuur kan nauwelijks overschat worden. Hij was de eerste zwarte komiek die zei waar het op stond. Zonder hem geen Eddie Murphy, Chris Rock of Martin Lawrence, maar misschien ook geen Bill Hicks.


Bekijk enkele fragmenten:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234