'Het vonnis': Koen De Bouw

Die knappe, kwetsbare, mooi gegroefde kop. Die ogen vol koude geschiedenis. Die door ongeluk aangetaste stem. Het risico op ademnood is reëel als je Koen De Bouw wanhoop ziet spelen in ‘Het vonnis’, de nieuwe film van Jan Verheyen.

Luc Segers, het personage van De Bouw, ziet zijn leven in amper een minuut tot ruis verworden als eerst zijn vrouw wordt vermoord en vervolgens zijn dochter wordt doodgereden. De dader wordt gevat, het proces moet rechtvaardigheid brengen, maar dan blijkt het arrestatiebevel niet ondertekend – een procedurefout die maakt dat er géén proces komt, en dus ook geen straf voor de dader. Daarop neemt Segers, opgesloten in woede, verdriet en onmacht, het recht in eigen handen. Verheyen heeft een verontwaardigde, politiek geladen thriller gemaakt – een genuanceerde aanklacht tegen de heerschappij van de procedurefout. Wat zou de acteur Koen De Bouw daarvan denken?

Koen De Bouw «Ik ben oprecht blij dat we in een rechtsstaat leven. Ik mag er niet aan denken dat ik in een apenland zou wonen waar je níét gesanctioneerd wordt als je de regels van de samenleving hebt geschonden. En dat justitie geijkte procedures moet volgen, vind ik ook maar logisch: dat beschermt ons tegen willekeur. Maar we mogen niet blind zijn: procedurefouten zijn in de Belgische justitie té bepalend.

»In de film is er één document waarop één handtekening ontbreekt – en daardoor wordt de hele zaak geannuleerd. Er komt geen proces, de dader gaat vrijuit, de term moord mag zelfs niet meer gebruikt worden, wegens juridisch niet correct. Dat is van een hemeltergende absurditeit. Een procedurefout zegt toch niets wezenlijks over de feiten?

»Het stoort me dat justitie een soort kaste is geworden, een machtig clubje dat het eigen falen consequent toedekt. ’t Doet me wat denken aan de Orde van geneesheren. Als een arts uit de alternatieve geneeskunde een fout maakt, krijgt hij geheid alle media op zijn dak – dan heet de behandeling die hij heeft toegepast schandalig, de beslissing die hij heeft genomen levensbepalend.

»In de klassieke geneeskunde worden dat soort fouten óók dagelijks gemaakt, maar geen haan die ernaar kraait. Omdat de Orde van geneesheren een systeempje heeft geïnstalleerd dat gericht is op zelfbescherming. En bij justitie gebeurt hetzelfde.

»Justitie is zo vreselijk verletterd: de letter van de wet is het nieuwe dogma geworden. Terwijl menselijkheid toch het ideaal zou moeten zijn waar alles aan afgetoetst wordt. Maar waar is de menselijkheid als advocaten een lucratief handeltje in pro-Deozaken drijven? Als ze de rechtsgang van asielzoekers maar blijven rekken, als ze zelfs moedwillig zaken verliezen omdat ze weten dat zo’n asielzoeker dan weer helemaal opnieuw aan de procedure zal beginnen, en dat de staat toch betaalt? Dat is ranzig.

»Het kwaadst word ik van procedurepleiters – advocaten die een legertje van onderdanen verzameld hebben die niets anders doen dan dossiers lezen, en iedere punt en iedere komma die verkeerd staat gebruiken om procedurefouten in te roepen. Dat is crimineel. Onbegrijpelijk hoe die mensen met zichzelf kunnen leven. Dat gaat toch tegen iedere menselijke logica in? Wat levert hun dat op? Enfin, ik weet wel wat het hun oplevert: geld.

»Ik hoop dat ‘Het vonnis’ toch een soort van maatschappelijk debat doet ontbranden. Dat is echt nodig.»

HUMO Je hebt het nu over de politieke lading die Jan Verheyen in zijn film wilde, maar daarnaast is ‘Het vonnis’ ook een dramatisch verhaal over verlies.

De Bouw «In één minuut verliest een man zijn hele leven. En natuurlijk wordt hij vervolgens overvallen door een woest, immens verdriet – een verdriet dat zó groot is dat je het niet verteld krijgt, dat het zelfs voor een acteur moeilijk te verbeelden is. En dan moet je dat in moving pictures gaan gieten. Dat gáát niet: je kunt niet negentig minuten lang één lange schreeuw laten horen. De grote opdracht voor mij was: het verdriet doseren.»

HUMO Je hebt je ongetwijfeld afgevraagd: wat als het mij overkomt?

De Bouw (schudt het hoofd) «Die vraag kon ik me niet permitteren. Dan zou ik niet meer in staat geweest zijn om dat personage te spelen. Tom Van Dyck heeft ooit gezegd dat een acteur tussen ‘Actie!’ en ‘Cut!’ ontoerekeningsvatbaar is, en zo voel ik het ook aan. Maar je kunt niet de klok rond ontoerekeningsvatbaar zijn. Natuurlijk kleefde dat personage aan me, natuurlijk heb ik met mijn verbeelding gewerkt, maar tegelijk probeerde ik ook voortdurend om dat zware verhaal te hacken. Om het te counteren – door tussen de opnames door de set met een frivole vorm van humor te entertainen, bijvoorbeeld. Anders was het niet vol te houden.»

HUMO Maar vroeger definieerde je acteren net als: vreselijke dingen uit je eigen kop opdiepen, op zoek durven te gaan naar het beest in jezelf.

De Bouw «Klopt, maar met de jaren ben ik meer geïnteresseerd geraakt in de prins in mezelf dan in het beest dat daar ook huist. Ik breng liever een dag met mezelf door als ik hand in hand wandel met een personage dat voor het goede gaat, dat iets nobels in zich draagt. Ik denk dat de wereld daar meer aan heeft dan wanneer ik twee maanden moet doorbrengen met mezelf in een rol van het ultieme kwaad. Dat zijn zware, heftige dagen. Het bestaat, ik kén dat, ik kan die schuiven opentrekken. Maar ik bel hoe langer hoe liever aan bij de goeie dingen van het leven.

»Als ik een figuur als Vincke (de politiecommissaris uit ‘De zaak Alzheimer’ en ‘Dossier K’, red.) mag spelen, dan zijn dat fantastische maanden. Ik zie die mens gewoon graag – met al zijn kwetsuren. Want kwetsuren komen altijd terug, natuurlijk. Je kunt niet iemand tegenkomen die die dag nog géén kwetsuur, hoe klein ook, heeft opgelopen. Gekwetste mensen zijn mooie mensen.»

HUMO Maar je weigert dus om nog in je donkere kant te woelen?

De Bouw «Ja. Ik zal bijvoorbeeld geen verkrachter meer spelen. Ik heb geen zin meer om daarin af te dalen, om actief dat zwarte in mezelf te gaan opzoeken.»


Bekijk de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234