null Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Beeld Hollandse Hoogte / ANP

BOEK★★★☆☆

Het zachte absurdisme en de heldere blik op de wereld maken het universum van Hanna Bervoets boeiend

Bám! Is dat even een binnenkomer, zeg. Een duizelingwekkende rit door een woonwijk waarin de auteur je als een puppet master bij de hand neemt en je in de – meestal niet bijzonder fraaie – gedachten van de bewoners laat delen. Het verhaal heet ‘Een koffiebar met een Duitse naam’, de auteur is Hanna Bervoets, en het is het eerste van de veertien verhalen in haar nieuwe bundel ‘Een modern verlangen’. De setting: een wijk in een Nederlandse stad, waar de jongste decennia de samenstelling van de bevolking erg is veranderd. Jonge paartjes, oude oorspronkelijke bewoners, nieuwkomers uit Oost-Europa en van andere continenten, huisvrouwen en freelancers: ze delen eenzelfde buurt, maar echt kennen doen ze elkaar niet.

Wanneer de baby van een Pools koppel verdwijnt, schieten de roddels, de gedachten en de geruchten als Japanse duizendknoop omhoog (verdelgen, die handel!). Elke bewoner vormt zo zijn eigen theorie, voedt het wantrouwen dat hij of zij al had voor die onbekende buur, tot het zo goed als vaststaat dat hij of zij er wel iets mee te maken moet hebben. En de uitkomst, die ik hier niet wil verklappen, is even onverwacht als hallucinant. Een heksentoer is het, dit verhaal, één van de spannendste dingen die ik in lange tijd heb gelezen, een bloedstollende doorsnede van de samenleving vandaag, waarin we allemaal hunkeren naar communicatie en contact, maar waarin we nog liever in onze bubbel blijven zitten en onze angsten op onze naaste projecteren. Herkenbaar, deze mensen en deze wereld, en vooral zo vaardig opgeschreven dat het lijkt alsof je een whodunit leest, terwijl de auteur prikt waar het pijn doet en je een beeld van een samenleving in je gezicht gooit die je dacht al te kennen – maar dus niet.

null Beeld Uitgeverij Pluim
Beeld Uitgeverij Pluim

Het titelverhaal van de bundel gaat over een stel dat naar de dokter moet om er de resultaten te horen van iets wat op een NIP-test lijkt. Er is de bijna hysterische angst van de aanstaande moeder (haar zus heeft een gehandicapt kindje ter wereld gebracht), de rustige gelatenheid van de vader, er zijn de verwijten van de ene aan de andere – ‘Het komt van jouw kant!’ En bovenal is er de koele, door medische protocollen tot absolute neutraliteit gedwongen stem van de arts, getraind in niemand voor het hoofd stoten, maar daardoor ook gedwongen in een keurslijf: de dokter kan en mag geen troost bieden aan de behoeftige patiënt.

Als er iets is waar de personages in alle verhalen in deze bundel behoefte aan hebben, dan is het wel troost. Ze proberen er het beste van te maken met en voor elkaar, ze maken daarom afspraken en regels. Er bestaan protocollen, maar in bijna alle verhalen blijkt dat die niet tot een harmonieus samenleven leiden. ‘Oordelen, niet veroordelen’ is het devies van de beheerders van een online caviaforum in het verhaal ‘Eén van ons’. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan, en ook over de grens tussen beide valt er eindeloos te kibbelen.

Dat laatste gebeurt net iets te vaak in de verhalen van ‘Een modern verlangen’. Zo hard als de opener binnenkwam, zo onaf lijken veel andere verhalen, zijn het probeersels, onevenwichtige penoefeningen van wisselende kwaliteit. De lichte uitvergroting, het zachte absurdisme en de heldere blik op de wereld van vandaag maken Bervoets’ universum wel altijd boeiend. Maar de vakkundigheid die ze in haar romans tentoonspreidde, vind je alleen in het eerste verhaal terug. Dat is meteen wel van het beste dat je dit jaar in het Nederlands zult lezen. Een instant classic, I kid you not.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234