‘‘Ik beslis niets zonder met hem te praten,’ zei Merkel ooit. Haar man is de belangrijkste raadgever van de bondskanselier, en er is bijna niets over hem geweten.’Beeld REUTERS

de 7 hoofdzondenAngela Merkel

'Het zit diep dat ze zoveel modder over zich heen heeft gekregen na ‘wir schaffen das’

Op 31 augustus 2015, op het hoogtepunt van de Europese vluchtelingencrisis, sprak Angela Merkel drie historische woorden uit die de publieke opinies tussen Berlijn en Brussel, Boedapest en Bordeaux radicaal zouden verdelen: 'Wir schaffen das.' Exact vijf jaar later neemt de Duitse Bondskanselier een benijdenswaardige plaats in aan de top van de internationale politiek. Maar wie is deze bescheiden predikantendochter die in Oost-Duitsland opgroeide en verzot was op Amerikaanse jeans? Hoe blijft ze al zo lang overeind in een lelijke wereld vol machtswellust? En: zou zij ook weleens zondigen?

Angela Merkel is geen geboren politica. Ze groeide op in een stadje in Oost-Duitsland als dochter van een protestantse dominee. De kleine Angela was een schuchter kind en later een oerdegelijke natuurkundige. Pas bij de val van de Muur in 1989, toen Merkel al 35 was, zette ze de stap naar de politiek.

Een steile opgang later is Merkel de machtigste vrouw op aarde. Volgens Time is ze 'de kanselier van de vrije wereld' en zeker sinds de komst van Donald Trump geldt ze als hét moreel kompas van het Westen. Dat ze op haar eentje de wereld kan redden of leiden, noemt Merkel 'grotesk en absurd'. Maar een machtspolitica is ze wel, weten de Merkel-watchers die Humo sprak, en ze gedijt opvallend goed in de wereld van de ego's en de grote praatjes.

'Merkel benadrukt dat ze graag zelf boodschappen doet. Plots kan ze naast je staan in de buurtwinkel met een wc-rol'Beeld Getty Images

HOOGMOED

MICHÈLE DE WAARD (journaliste en biografe van Merkel) «Angela Merkel is een meesterstrateeg, een waar machtsbeest. Ze had amper haar eerste stappen in de politiek gezet als partijwoordvoerder, of ze was al minister, en vijftien jaar later de leider van het eengemaakte Duitsland. Desondanks is ze niet arrogant of hoogmoedig. Ik zou zelfs zeggen dat één van haar sleuteleigenschappen haar gebrek aan ego is.»

GEERT VAN ISTENDAEL (schrijver en Duitsland-kenner) «Ze is de grote uitzondering in de internationale toppolitiek. In zekere zin maakt ze net gebruik van de hoogmoed van haar collega's om aan de knoppen te blijven zitten. Een voorbeeld: aan het begin van de eeuw was Merkel één van de topkandidaten binnen haar partij (de christendemocratische CDU, red.) om voor het kanselierschap te gaan. Ze zette een stapje opzij en liet haar steun blijken voor partijgenoot Edmund Stoiber. Die verloor de verkiezingen, waardoor de CDU in de oppositie belandde. Merkel gebruikte daarop de steun van Stoiber, wiens ego ze had gestreeld, om de geduchte CDU-fractieleider Friedrich Merz van zijn stoel te duwen. Zo manipuleert ze voortdurend de hoogmoed van anderen om macht te verwerven. Ze is zó sluw.»

HUMO Wie zoveel macht bezit als Merkel, móét toch hooghartig of arrogant worden?

VAN ISTENDAEL «Dat zou je denken, maar Merkel is anders. Ze voelt zich ongemakkelijk bij applaus, weet zich geen houding te geven. Wie haar ontmoet, valt op hoe stil ze spreekt. Ze fluistert bijna. Lang wist ze niet wat te doen met haar handen bij fotosessies. Daarom creëerde ze de beroemde houding: een ruit, gevormd met haar duimen en vingers. Grote gebaren of flamboyante gestes zijn niet aan haar besteed.»

MARGRIET BRANDSMA (journaliste en biografe van Angela Merkel) «Ze zal zich ook nooit op de borst kloppen over haar successen.»

VAN ISTENDAEL «Politiek is een toneelspel, maar Merkel speelt zelfs geen bijrol. Ze lijkt erbij te lopen als de toneelknecht, terwijl ze de baas is. Ze is bij de tien machtigste mensen ter wereld, maar ze laat dat allemaal over zich heen glijden.»

HUMO Is dat niet gespeeld om sympathieker over te komen?

VAN ISTENDAEL «Nee, haar introvertie is echt. Op school was ze al een teruggetrokken meisje.»

HUMO Waarom duikt zo iemand in de slangenkuil van de macht?

BRANDSMA «Merkel was een vooraanstaand natuurkundige in Oost-Duitsland. Ze zei ooit: 'Ik was een goed wetenschapper, maar een Nobelprijs zou ik nooit gewonnen hebben.' Ze wilde iets anders proberen, ergens de beste in zijn. In de politiek voelde ze al snel dat ze héél goed was. Met haar macht kon ze echt iets bereiken.»

HUMO Maar ze is van de macht an sich gaan houden.

BRANDSMA «Ja, en dat geeft ze ook toe. Macht doet iets met je, het verandert je. Mensen die naar jou luisteren en voor jou buigen: dat voelt lekker, hoor. Vergis je niet, Angela Merkel is zeer gevoelig voor wat mensen van haar vinden. Ze houdt het boulevardblad Bild bijvoorbeeld scherp in de gaten. Omdat ze weet: als zo'n blad zich tegen mij keert, is het met mij gebeurd.»

HUMO Wat drijft haar?

STEFAN KORNELIUS (correspondent Süddeutsche Zeitung) «Merkel houdt ervan om complexe problemen op te lossen. Ze is een groot intellectueel, uitzonderlijk slim. Ze is als een computer. Haar werkwijze - veel nadenken, vergaderen, problemen in stukjes oplossen - is eigenlijk extreem saai (lacht). Ze denkt nog steeds als een wetenschapper.»

VAN ISTENDAEL «Ze wordt gedreven door haar visie op Duitsland: een democratisch en gastvrij land. Ze is ervan overtuigd dat zij, van alle Duitsers, haar land het best naar dat ideaal kan vormen. Het klinkt misschien naïef, maar ze is bondskanselier om de problemen van anderen op te lossen, niet uit eigenbelang. Merkel zegt zelf: macht komt van het woord machen, iets voor elkaar krijgen. Dáárom houdt ze van de macht.»

DE WAARD «Aan de vorige kanseliersverkiezingen, in 2017, wilde ze eigenlijk niet meer deelnemen. Ze was op. Maar de wereld was veranderd. Donald Trump was president van de VS geworden, en temidden een eurocrisis had Europa leiderschap nodig uit het sterkste land, meende Merkel. Europa en Duitsland hadden háár nodig. Dus is ze uit plichtsbesef opnieuw bondskanselier geworden, na veel wikken en wegen.»

HUMO Werken het applaus en de aandacht niet verslavend?

KORNELIUS «Absoluut niet. Wellicht geniet ze in stilte van de lof, maar ze is niet op zoek naar applaus. Integendeel, ze háát staande ovaties, zeker op events zoals partijcongressen. Als je Merkel door een uitzinnige menigte ziet lopen tijdens een verkiezingscampagne, geeft ze een verlegen en ongelukkige indruk. Ze voelt zich er ongemakkelijk bij. Vooral in kleinere kring bloeit ze open. Dan is ze zeer geïnteresseerd in je, ongeacht je functie.»

HUMO Als bondskanselier heeft ze een eigen styliste, een kapper, enzovoort. Geniet ze daarvan?

BRANDSMA «Nee. Ze is helemaal niet ijdel. Ze ziet in dat een verzorgd voorkomen noodzakelijk is voor haar vak, aangezien ze een publieke functie uitoefent. Maar fantasietjes zijn niet aan haar besteed - ze draagt alleen haar bekende mantelpakken. Uiterlijk vertoon laat haar koud.»

‘Poetin liet zijn labrador de zaal inkomen, terwijl hij maar al te goed wist dat Merkel doodsbang is van honden. Dat was werkelijk een zwaktebod.’Beeld BELGAIMAGE

GULZIGHEID

De favoriete maaltijd van Angela Merkel is - hoe kan het ook anders? - Mettwurst of varkensworst met savooiekool. En als u denkt dat het niet Duitser kan: in 2001 werd ze verkozen tot 'Koningin van de savooiekool' in Oldenburg - naar verluidt een prestigieuzere titel dan die van kanselier.

VAN ISTENDAEL «Merkel is een meer dan degelijke kokkin. Aardappelsoep is één van haar favoriete gerechten.»

BRANDSMA «Ze bakt graag taarten, en als het even kan, maakt ze 's morgens het ontbijt voor haar man en haarzelf.»

DE WAARD «De dure topdiners zijn gewoonweg niet aan haar besteed. Ik woonde als Duitsland-correspondente in Berlijn niet ver van Merkel en haar man. In onze wijk was er een klein Italiaans restaurant. Wanneer je er op een gewone weekdag passeerde, zag je hen er soms een hapje eten. Niks privéchef: gewoon het restaurant om de hoek.»

BRANDSMA «Ze benadrukt ook dat ze graag zelf boodschappen doet, omdat dat bijdraagt tot het populaire beeld van haar als bescheiden persoon, maar dat beeld klopt ook. Plots kan ze naast je staan in de buurtwinkel met een wc-rol.»

HUMO Tot het eind van de jaren 80 was ze een kettingroker, tot ze plots stopte.

BRANDSMA «Merkel heeft een ijzeren zelfdiscipline. Ze geniet van de geneugten des levens, maar overdrijven is niet aan haar besteed. Dat komt ook door haar protestantse opvoeding: zuinig en sober leven, en zeker geen uitspattingen.

»Protestants of niet: Merkel blijft een Duitse, en Duitsers kunnen drinken. Als studente vloog Angela dikwijls met haar vrienden in het bier, al stond ze in die periode vooral bekend als barvrouw. Ze verzamelde en mixte de ingrediënten voor de in Leipzig beroemde kersenwhisky, die ze verkocht op universiteitsfeestjes. Zo kon ze de huishuur betalen. Slechts één keer maakte ze het écht te bont, vertelde Merkel zelf in de pers. Op een avondje drinken op een boot sukkelde de 18-jarige Angela dronken het water in.»

DE WAARD «Dichter bij de bunga bunga-feestjes op de boten van Berlusconi (drievoudig Italiaans premier, red.) zou ze nooit meer komen (lacht). Er zijn nogal wat toppolitici die elkaars gezelschap en luxejachten in vakantietijd opzoeken. Voormalig Brits premier Tony Blair werd weleens gespot op een boot van Berlusconi, maar Angela Merkel nooit. Niet om zich te beschermen tegen schandalen, het interesseert haar gewoonweg niet. Ze gaat met haar man wandelen in de bergen in Zuid-Tirol. Elk jaar opnieuw op dezelfde plekken, en elk jaar met dezelfde outfit.»

HUMO Ze klinkt als een heel serieuze vrouw.

DE WAARD «Dat is een veelgehoorde misvatting. Buiten de vergaderzaal neemt ze zichzelf niet al te serieus. Al haar intimi beschrijven haar als een joviale en geestige vrouw. Ik had het voorrecht om in het kader van het CDU-partijcongres enkele biertjes te nuttigen met de christendemocratische toppolitici, waaronder Merkel. Ze viel me meteen op als een bijzonder geestige dame. En absoluut geen geheelonthouder wat alcohol betreft (lacht).»

KORNELIUS «In kleine kring bloeit Merkel helemaal open, dat heb ik zelf meermaals mogen meemaken. Ze heeft een messcherp en sarcastisch gevoel voor humor. Nu is ze daar voorzichtig mee geworden, maar zeker in haar beginjaren als bondskanselier pakte ze uit met geweldige imitaties van Sarkozy, Bush, de Chinese premier of de paus.»

AFGUNST

VAN ISTENDAEL «Merkel kan incasseren als geen ander, en ze onthoudt ook wie haar voor de leeuwen werpt. Maar rancune? Dat niet. Merkel bezit de gave om mensen die haar voor de voeten lopen, zacht bij het nekvel te grijpen en in een fluwelen stoel te zetten. Partijgenoot Jens Spahn vond haar bijvoorbeeld te links en leverde striemende kritiek. Zij bleef kalm en maakte hem minister van Volksgezondheid. Nu is hij alomtegenwoordig en is zijn kritiek weggedeemsterd. Merkel is al vaak openlijk vernederd geweest, maar ik heb haar nog nooit een krimp zien geven. Ze weet dat wraak een gerecht is dat koud wordt opgediend: je moet kunnen wachten, en dat kan ze uitstekend.»

BRANDSMA «Wat haar onderscheidt van andere politici, is haar geduld. In 1994 had ze als minister van Milieu een openlijke ruzie met bondskanselier Gerhard Schröder over kernafval. Merkel zei toen tegen hem: 'Ik zal je ooit precies te grazen nemen zoals jij dat bij mij gedaan hebt. Daar heb ik even tijd voor nodig, maar ik kijk er nu al naar uit.' En effectief, vijf jaar later boekte Merkels CDU goede resultaten en leed de partij van Schröder verlies. Merkel stuurde de pers en verhuiswagens naar het partijgebouw van Schröder, om te tonen dat de macht verhuisde naar haar partij. Ze stuurde hem ook ansichtkaarten met een ondergaande zon. In 2005 onttroonde ze hem als bondskanselier.»

HUMO Voor collega-toppolitici is ze een ongrijpbaar en vervelend sujet. Ik kan me voorstellen dat ze al vaak geïntimideerd is.

DE WAARD «Het grootste ego van de internationale politiek - na Trump, misschien - is Vladimir Poetin. In 2007 liet hij tijdens een overleg met Merkel zijn zwarte labrador de zaal inkomen, terwijl hij maar al te goed wist dat Merkel doodsbang is van honden - kort ervoor was ze nog gebeten door een hond. Poetin wist zogezegd van niets, maar dat was natuurlijk pure intimidatie. 'Ik weet wel waarom hij dat deed: om te bewijzen dat hij een man is,' reageerde Merkel later laconiek. Dat was werkelijk een zwaktebod van Poetin.»

HUMO Wat een vermoeiende wereld moet het voor haar zijn, tussen al die macho's.

KORNELIUS «Ze ziet hun arrogantie als iets typisch mannelijks en een teken van zwakte.»

DE WAARD «Merkel bespeelt hoogdravende mannen weergaloos. Eén van de sleutels van haar succes is precies haar behendige omgang met ijdele politici, waaraan geen gebrek is in haar wereld. Een collega van Merkel zei ooit: 'Jonge hanen schiet je het best als ze bronstig zijn. Wel, Angela Merkel is de geduldige jager op bronstige hanen. Met engelengeduld wacht ze tot ze aan zet is.'»

BRANDSMA «Wanneer Poetin Merkel openlijk vernedert met zijn hond, haalt Merkel niet uit. Dat glijdt van haar af, ze blijft waardig. Zo ontwapent ze macho's. Die heren hebben natuurlijk ook snel door dat Merkel buitengewoon intelligent is. Met Obama was ze in het begin geen beste maatjes, maar ze kregen respect voor elkaar. Bij zijn afscheidsronde door Europa riep Obama de Duitsers zowat op om voor haar te stemmen. 'Iemand met zo'n intellectuele bagage krijgen jullie nooit meer.'»

‘Je ziet dat Merkel wel degelijk overdonderd is door de tranen van dat Palestijnse meisje. Maar ze weet in het openbaar soms geen blijf met zulke emoties.’Beeld HUMO

WOEDE

Eén van Merkels bijnamen in de Duitse pers is 'de sfinx'. Ze oogt immer onbewogen en geeft nauwelijks iets weg over haar privéleven. Soms lijkt het alsof ze niet emotioneel kán worden. In een berucht televisieoptreden, enkele weken vóór 'Wir schaffen das', vroeg een Palestijns meisje waarom haar gezinsleden niet in Duitsland mochten blijven. Merkel deelde het kind enigszins droog mee: 'We kunnen niet iedereen ontvangen. De politiek is soms hard.' Waarop het meisje in tranen uitbarstte.

VAN ISTENDAEL «Sentimentaliteit is niet aan Merkel besteed, hoe hard dat ook klinkt.»

BRANDSMA «Toen een journalist vroeg hoe het voelde om de eerste vrouwelijke bondskanselier ooit te zijn, antwoordde Merkel: 'Er ligt veel werk te wachten.' Maar het irriteert haar als mensen haar koel noemen. Zo ziet ze zichzelf niet. Ze houdt er gewoon niet van om haar gevoelens te tonen.»

DE WAARD «Ik heb dat filmpje meermaals herbekeken, en je ziet dat ze wel degelijk overdonderd is door de tranen van dat meisje. Ze weet in het openbaar soms geen blijf met zulke emoties.»

BRANDSMA «Merkel roept niet, ze doet niet aan steekvlampolitiek, nee, ze analyseert de feiten en lost de problemen op. Woede en tranen hebben daarin geen plaats. Van meet af aan heeft ze besloten dat er twee Angela's zijn: die in de buitenwereld, en die in haar intieme kring. Ze ventileert haar frustraties niet in de pers, zoals sommige politici, maar bij haar naasten. In de eerste plaats bij haar man, Joachim (Sauer, een professor in de fysische chemie red.). 'Ik beslis niets zonder met hem te praten,' zei ze ooit. De mensen die ik sprak, zeiden dat Merkels man misschien wel de machtigste man van Duitsland is. Hij is de belangrijkste raadgever van de bondskanselier, en er is bijna niets over hem geweten.»

‘Met Obama was ze in het begin geen beste maatjes, maar bij zijn afscheids­ ronde door Europa riep hij de Duitsers zowat op om voor haar te stemmen.’ Beeld Photo News

HUMO Gaat Merkel binnenskamers soms over de rooie?

BRANDSMA «Ja, met haar directe medewerkers kan het naar verluidt stevig knallen. Ze heeft de bijnaam 'de sfinx' nooit helemaal begrepen.»

KORNELIUS «Dat is zéér zeldzaam, hoor. Als ze kwaad is, verheft ze haar stem niet, maar wordt ze ijskoud, sarcastisch bijna. Ik heb haar nog nooit horen roepen.»

HUMO Deze zomer stormde ze naar verluidt de vergaderzaal uit omdat Rutte het been stijf hield tijdens onderhandelingen over het EU-steunprogramma voor de coronacrisis.

VAN ISTENDAEL «Dat is alleszins geen show. Als er iets is waarmee je haar kwaad krijgt, zijn het wel kapsones. 'Wie denkt zo'n Rutte dat hij is?' moet ze soms denken. 'Hij leidt een narcostaat met evenveel inwoners als Nordrhein-Westfalen.'»

BRANDSMA «Rutte kwam de vergaderzaal binnen met een boek. Zo kon hij toch iets zinnigs doen als hij zich verveelde tijdens de vergaderingen, was de boodschap. Zo krijg je zelfs Merkel kwaad.»

DE WAARD «Ze is eigenlijk maar één keer écht gebroken, tijdens de eurocrisis van 2011. Op een topoverleg met enkel Sarkozy en Obama en hun rechterhanden, werd Merkel gemangeld. Parijs en Washington vonden dat ze te rigide vasthield aan de begrotingsafspraken, en dat er meer geld in de markten moest stromen. Merkel is toen in tranen uitgebarsten. Ze was op. Later noemde ze dat overleg 'de waterboardingsessie'. Wellicht zijn Sarkozy en Obama toen goed geschrokken.»

VAN ISTENDAEL «Waar ook een oprechte kwaadheid uit sprak, was haar reactie op de hetze na 'Wir schaffen das'. Ze sprak die zin uit tijdens de vluchtelingencrisis, uit diepe, christelijke overtuiging. Het was als de parabel van de barmhartige Samaritaan, maar dan maal 900.000 slachtoffers. Een deel van Duitsland voelde zich aangesproken door Merkel en zette allerlei solidariteitsacties op voor asielzoekers, maar ze kreeg ook veel modder over zich. 'Als we ons moeten verontschuldigen voor ons vriendelijk gezicht in noodsituaties, dan is dit mijn land niet,' zei Merkel toen. Dat komt van héél diep, bij iemand die zo haar woorden wikt.»

TRAAGHEID

In haar schooltijd moest de jonge Angela van een hoge springplank in het zwembad duiken. Ongemakkelijk tuurde ze drie kwartier lang naar beneden. Pas toen de bel rinkelde, dook ze het water in. Parallellen met haar compromisstijl zijn snel getrokken. Enige traagheid en besluiteloosheid zijn haar niet vreemd.

BRANDSMA «Dat is de wetenschapper in haar. Nog maar eens vergaderen en consulteren, veel twijfelen, en het probleem in stukjes oplossen. In het Duits bestaat er zelfs een werkwoord voor: merkeln

KORNELIUS «Dat maakt haar wellicht ook populair: veel Duitsers wensen geen radicale veranderingen, maar een stabiel en rustig leven. Merkel heeft de voorbije jaren als robuuste crisismanager en bescheiden vrouw veel vertrouwen gewonnen. Nu, tijdens de coronacrisis, werpt dat zijn vruchten af. Toen Merkel in een formele televisietoespraak in maart zei: 'Dit is serieus', wist iedereen dat het menens was.»

BRANDSMA «Dat is het opvallende aan Merkel: ze gaat heel traag in de normale besluitvorming, maar op scharniermomenten gaat ze ervoor. Na de kernramp in Fukushima besliste ze in enkele dagen om volledig te stoppen met kernenergie. Hetzelfde met de vluchtelingencrisis. Zonder veel mensen te raadplegen, zei ze: 'Als wij die mensen niet opvangen, dan doet niemand het. Dus wij doen het. Wir schaffen das.' Zij vindt zichzelf niet moedig, maar ik wel.»

KORNELIUS «Ik denk dat de val van de Muur haar gevormd heeft. Ze leerde dat een land door zwaar weer kan gaan en het toch kan redden. Ze is niet fatalistisch, ze geloofde dat Duitsland en Europa zichzelf met het vluchtelingenvraagstuk konden overstijgen.»

HUMO Kan de bondskanselier enige luiheid verweten worden?

KORNELIUS «Zeker niet. Als kind blonk ze al uit in wetenschappen, Russisch en wiskunde. Ze haalde hoge scores en werkte keihard - ze is nog steeds héél perfectionistisch. Ze won allerlei regionale en nationale olympiades en mocht als één van de beste Russischsprekende scholieren van Oost-Duitsland op bezoek in Moskou. Ironisch genoeg kocht ze daar haar eerste Beatles-plaat.»

BRANDSMA «Het was allemaal te gemakkelijk voor haar, ook op de universiteit. Behalve de sportvakken, want sportief is ze nooit geweest. En dan ben ik nog vriendelijk. Merkel noemt zichzelf een 'bewegingsidioot' (lacht)

HUMO Ze staat te boek als een werkpaard. 'Ik ben zoals een kameel,' zei ze in het blad Brigitte. 'Wanneer ik in het weekend uitrust, kan ik energie opslaan in mijn lichaam. In de dagen erop kan ik zelfs met vier uur slaap prima functioneren.'

BRANDSMA «Ze bezit de gave om eender waar in slaap te vallen - niet zelden in regeringsvliegtuigen. Ze werkt dag en nacht, bijna letterlijk. Ook 's avonds laat doet ze thuis nog telefoontjes. Een journalist vroeg hoe ze in de geschiedenisboeken wil staan. Ze zei: 'Als er maar in staat dat ik mijn best heb gedaan.'»

HUMO Vorig jaar zagen we Merkel soms ongecontroleerd beven.

BRANDSMA «Van een ernstige aandoening zou geen sprake zijn, wel van oververmoeidheid.»

KORNELIUS «Ze praat er niet graag over, maar ze hintte dat er een psychologische component in het spel was. Ze was zo bang dat ze opnieuw zou beven voor de camera's, dat het bleef gebeuren. Ik vind het zeer fascinerend: het is één van de weinige keren waarop je kon zien hoe hard ze werkt om zichzelf te controleren, om haar kalm masker te beschermen.»

BRANDSMA «Het mag alleszins niet verbazen. Merkel zit al decennia in de toppolitiek en werd deze zomer 66. Dat haar lichaam zo'n langdurige aanslag perfect zou doorstaan, dát zou pas raar zijn. Merkel weet dat donders goed. Dit is haar laatste termijn: een keuze voor haar gezondheid.»

HEBZUCHT

Merkel groeide in bescheiden omstandigheden op in de DDR. Echte armoede kende ze nooit in haar jeugd, ook omdat haar vader als predikant privileges genoot. Toch leefde Merkel met een gevoel van schaarste, zegt ze zelf, en dat gevoel blijft sluimeren. 'Ik heb nog steeds de neiging om dingen te kopen zodra ik ze zie, zelfs wanneer ik ze niet echt nodig heb,' vertelde ze in het magazine Superillu. 'Het is een diepgewortelde gewoonte. In een economie waarin goederen schaars waren, leerde je om snel te nemen wat je kon.'

BRANDSMA «Dat zie je vaak bij ex-DDR'ers. Mijn buren in Berlijn waren ook zo: zodra er iets nieuws op de markt was, móésten ze het hebben. Een elektrische fiets, een exotische koffie: wie in schaarste geleefd heeft, heeft honger naar het beste en het nieuwste. Merkel ervaarde dat al tíjdens haar jeugd, toen ze werkelijk dol was op spijkerbroeken.»

VAN ISTENDAEL «Haar leeftijdsgenoten moesten het doen met 'vodden', zoals ze het zelf noemde, en zij liep rond met Amerikaanse jeans. Dankzij de functie van haar papa.»

BRANDSMA «Haar liefde voor jeans kwam ook voort uit de wens om zich af te zetten tegen de DDR. Ze had altijd het gevoel dat ze leefde in een systeem waarin ze niet wilde leven, en van een beetje provocatie was de jonge Angela niet vies. Toch kiest Merkel er nu bewust voor om een normale levensstandaard aan te houden, terwijl ze nochtans bijna alles kan kopen wat ze wil. Dat komt, denk ik, deels door haar protestantse opvoeding.»

HUMO Na 30 jaar aan de politieke top rijdt Merkel nog steeds in een Volkswagen Golf. Met haar man woont ze op de eerste verdieping van een appartement in Berlijn, en heeft ze een zeer bescheiden woning dicht bij haar jeugdstad.

BRANDSMA «Poetin en Trump zouden dat buitenverblijf eens moeten bezoeken. Hun monden zouden openvallen: geen personeel, piepklein, doodnormaal.»

VAN ISTENDAEL «Het is geen show. Merkel en haar man houden het simpel. Ze bezoeken weleens een operavoorstelling - ze is een groot liefhebber van Wagner - maar daar houdt het op.»

DE WAARD «Ze háát het luxueuze machtsvertoon van collega-staatsleiders. Bij de aankondiging van de vluchtelingendeal met Turkije plaatste de Turkse president Erdogan, in een luxueus paleis, Merkel in een soort troon voor de fotosessie. Haar gezicht sprak boekdelen: ze was doodongelukkig.»

VAN ISTENDAEL «Je kan haar vergelijken met ex-premier Jean-Luc Dehaene bij ons. Hij had lak aan de uiterlijkheden van de toppolitiek. De chique hotels en restaurants, de dure kleren: ze interesseerden hem totaal niet. Geef Merkel maar gewoon aardappelsoep. Wedden dat je haar volgend jaar, na haar pensioen, terugvindt in haar buitenverblijf, werkend in haar moestuintje?

»Haar bescheidenheid is niet alleen bewonderenswaardig, ze is ook een onschatbare kracht in het politieke spel. Poetin loopt rond in het Kremlin als een moderne tsaar. Merkel is daar niet van onder de indruk. Het kan haar níéts schelen, en dat zal Poetin ongetwijfeld frustreren.»

ONKUISHEID

Met enige tegenzin ging schrijver dezes op zoek naar compromitterende verhalen of - moge God mij ervoor behoeden - gelekte sekstapes van Mutti Merkel. Maar net als de Duitse boulevardjournalisten kwam ik van een kale reis terug.

DE WAARD «Angela Merkel is brandschoon. De pers heeft alles geprobeerd om pikante details over haar te verzamelen, maar dat lukt gewoonweg niet. Ze trouwde jong met haar eerste liefde, Ulrich Merkel, maar dat huwelijk liep vrij snel op de klippen.»

BRANDSMA «Ze genoot ook weinig belangstelling van de mannen. De mannelijke ex-klasgenoten die ik sprak, beschouwden Angela als een Kumpel, een kameraad. Er werd zelfs gegrapt over haar dat ze toen al bij de CDU zat: de 'Club der Ungeküssten'.»

VAN ISTENDAEL «Het pikantste dat de pers gevonden heeft, komt uit haar verleden in de DDR. Ze is wel degelijk christelijk, maar was als tiener lid van de Vrije Duitse Jeugd: een beweging waarmee ze marcheerde voor het socialisme en offers bracht voor slachtoffers van het fascisme. Ze werkte zelfs voor de propaganda-afdeling van de jeugdbeweging. Enig opportunisme om vooruitgang te boeken, is Merkel nooit vreemd geweest.»

HUMO Heeft ze er spijt van dat ze nooit kinderen kreeg?

BRANDSMA «'Mijn eerste huwelijk was te kort, daarna was het leven te druk, en plots was ik te oud,' zei ze ooit. Ze voelt zich wel de oma van de kleinkinderen van haar man.»

HUMO Gaat haar christelijke achterban daar even licht over: carrière boven kinderen?

BRANDSMA «In protestantse middens is kinderloosheid minder een taboe dan in katholieke, maar vanuit kerkelijke kringen is haar dat inderdaad aangewreven. Een bisschop kloeg er zelfs over. Merkel was daar niet mee opgezet. Ze heeft snel de puntjes op de i gezet en hem publiekelijk van repliek gediend. (Lacht) Sindsdien heb ik er niets meer over gehoord.»

Bedenkingen? Laat het ons weten: 

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234