Voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, sluit de stemming over Trumps tweede impeachment.Beeld AFP

Verenigde statenImpeachment

Historisch: tweede afzettingsprocedure tegen Trump goedgekeurd

Een primeur in de VS: voor het eerst krijgt een president voor de tweede keer met een afzettingsprocedure te maken. Maar die wordt pas afgerond ná zijn aftreden. De Senaat behandelt de impeachmentprocedure niet eerder dan 19 januari. Eén dag voordat president Biden wordt ingezworen. 

Opnieuw stemt het Huis van Afgevaardigden woensdag vóór ontslag van Donald Trump, een week voordat hij zijn post toch al moet opgeven omdat hij de verkiezingen verloor. Zijn ophitsende woorden voorafgaand aan een gewelddadige aanval van aanhangers op het Capitool zorgen dat ook een deel van zijn eigen partij van hem af wil.

‘Hij moet weg. Hij is een duidelijk en direct gevaar voor het land waar we allemaal van houden,’ zei oppositieleider Nancy Pelosi, in de sombere zwarte jurk die ze ook droeg toen haar Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden eind 2019 probeerde Trump af te zetten. Dat liep toen spaak in de Senaat, waar Republikeinen de meerderheid hebben.

Veel te ver gegaan

Trump heeft aangezet tot opstand, zegt de aanklacht in het Congres deze keer. Als hij aanblijft, zal hij ‘een bedreiging blijven voor de nationale veiligheid, de democratie en de grondwet’. Dat Trump veel te ver is gegaan, daar was een groot deel van het Huis van Afgevaardigden het wel mee eens. Er waren harde woorden, over ‘binnenlandse terroristen’ die het Capitool hadden aangevallen – ook vanuit de Republikeinse partij.

In de eerste afzettingsprocedure stemde geen enkele Republikein in het Huis van Afgevaardigden vóór. Deze keer stemden zeker negen partijgenoten voor zijn ontslag, onder wie een voornaam lid van de partijtop, Liz Cheney, dochter van voormalige vicepresident Dick Cheney. ‘De president had onmiddellijk en krachtig kunnen ingrijpen om het geweld te stoppen. Hij deed dat niet. Nooit heeft een president van de Verenigde Staten zijn ambt en zijn eed aan de grondwet zo verraden.’

Helemaal klaar met Trump

Ook in de Senaat is Republikeins fractievoorzitter Mitch McConnell naar verluidt helemaal klaar met Trump. Hij laat weten nog niet te weten of hij voor of tegen stemt. Afzetting zou in zijn ogen goed zijn, volgens bronnen van The New York Times, en zou hem helpen stokebrand Trump te verbannen uit de partij. Maar snelle actie onderneemt McConnell niet. Het afzettingsproces wordt vermoedelijk pas voortgezet als Trump al afgetreden is.

De Senaat behandelt de afzettingsprocedure niet eerder dan 19 januari, de dag voordat Biden wordt ingezworen. Mitch McConnell is niet bereid senatoren eerder terug te roepen naar Washington. Daarmee schuift hij de hete aardappel door naar de Democraten, die vanaf 20 januari de meerderheid in de Senaat krijgen en dan de agenda bepalen. Om Trump met terugwerkende kracht te straffen met zogeheten ‘impeachment’ is een tweederde meerderheid nodig. Het Congres kan hem dan ook verbieden zich ooit nog verkiesbaar te stellen.

‘Hap-snap-afzetting’

De meeste Republikeinen in het Huis verzetten zich tegen de haastige afzettingsprocedure. Ze spreken van een ‘hap-snap-afzetting’, en vinden dat die alleen maar tot meer verdeeldheid leidt. Leden die vorige week nog de legitieme uitslag van de verkiezingsuitslag probeerden tegen te houden, riepen nu op tot ‘eenheid’ en ‘verzoening’.

‘De president draagt verantwoordelijk voor de gebeurtenissen van afgelopen woensdag,’ vond Republikeins fractievoorzitter Kevin McCarthy. Maar hij vindt dat reden voor een onderzoekscommissie en een officiële verklaring waarin het parlement Trumps woorden veroordeelt – niet voor afzetting.

Vrezen voor hun leven

Sommige Republikeinse leden laten zich leiden door angst, zeggen collega’s. Trumps aanhangers hebben het op hen gemunt. In of op weg naar hun thuisstaat zijn diverse politici lastig gevallen, blijkt uit video’s op sociale media. ‘Ik heb gisteren veel gesprekken gehad met mijn Republikeinse collega’s. Sommige barsten in tranen uit. Ze vrezen voor hun leven als ze vóór afzetting stemmen,’ zei de Democraat Jason Crow tegen MSNBC.

Angst was voor zeker één Republikein ook al reden vorige week mee te gaan in Trumps fantasieën over fraude en zich te verzetten tegen de verkiezingswinst van Biden, volgens de net aangetreden Republikein Peter Meijer uit Michigan, voorstander van ontslag voor Trump. Over een ander eerstejaarslid van het Huis van Afgevaardigden schreef hij: ‘Mijn collega vertelde me dat pogingen om de verkiezingsuitslag ongedaan te maken verkeerd waren, en dat stemmen om de uitslag te bevestigen een grondwettelijke plicht was. Maar mijn collega vreesde voor familieleden, en het gevaar dat de stemming hen zou brengen. Diep geschokt stemde mijn collega voor het verwerpen van de resultaten.’

Angst voor nieuw geweld

De vrees voor nieuw geweld is groot. Op de ochtend van de stemming lag het Capitool vol soldaten van de Nationale Garde. Ze sliepen in de hal. Sommige Congresleden konden de vergaderzaal moeilijk bereiken, vanwege alle veiligheidsmaatregelen. Ook de leden van het Huis van Afgevaardigden moeten nu door een metaaldetector. Wapens mogen onder géén beding de vergadervloer op, bracht de beveiligingsdienst van het Congres in herinnering.

Het Witte Huis liet tijdens het debat namens Trump van zich horen in een verklaring die alsnog oproept tot kalmte. ‘In het licht van berichten over meer demonstraties, dring ik erop aan dat er geen geweld, geen wetsovertredingen en geen vandalisme van welke aard dan ook mogen zijn. Dat is niet waar ik voor sta en het is ook niet waar Amerika voor staat.’ In eerste instantie verwelkomde Trump vorige week de opstand van zijn aanhangers, en prees hij hen. 

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234