Deelnemers aan de klimaattop in Glasgow wachten voor aanvang van een bijeenkomst. Beeld REUTERS
Deelnemers aan de klimaattop in Glasgow wachten voor aanvang van een bijeenkomst.Beeld REUTERS

klimaattopglasgow

Hoe een klein verbond van landen op de klimaattop tot verandering kan leiden

Groepsdruk werkt, blijkt op de klimaattop in Glasgow. Er zijn meer bondjes van landen dan op de vorige top. Verschillende coalities willen harder lopen dan de rest om gevaarlijke opwarming te voorkomen.

Esther Bijlo

De dealine van 18 uur vrijdagmiddag is op COP26 in Glasgow verstreken zonder akkoord. De Britse voorzitter Alok Sharma sprak de verwachting uit dat het 's avonds nog zou lukken, maar tot nu is er nog geen akkoord. Bijna tweehonderd landen moeten zich in de tekst kunnen vinden. Dat is de schier onmogelijke taak tijdens een wereldwijde klimaattop.

Van olie- en gasproducerende grootmachten zoals Rusland tot een kleine groene koploper als Costa Rica: over elk woord en elke zinsconstructie moeten ze het eens worden. Meer in het oog springend zijn de kleinere groepen van landen die de laatste weken in Schotland het voortouw namen op een bepaald gebied, bijvoorbeeld schone auto’s of ontbossing, en zo elkaar weten te vinden voor meer klimaatactie.

Deze klimaattop zijn er opmerkelijk veel van zulke coalities die pledges, beloftes om iets aan te pakken, in de groep gooien. Na de laatste, lauwe en moeizame klimaattop in Madrid in 2019 is het gevoel van urgentie in de wereld om de klimaatcrisis aan te pakken gegroeid.

De planeet is in die twee jaar vele extreme weerrampen en alarmerende klimaatrapporten verder. Het blijft moeilijk die realiteit te vertalen in een tekst waar elk land de handtekening onder kan zetten. Maar het aantal landen dat rigoureuzere maatregelen wil nemen, groeit.

Stoppen met fossiele brandstof ligt gevoelig

Zonder meer het opvallendst is de Beyond Oil and Gas Coalition (Boga), aangevoerd door Denemarken en Costa Rica. Het is een verbond van landen die geen nieuwe vergunningen meer willen verlenen voor het boren naar olie en gas. Ook moet er een datum komen waarop deze fossiele brandstoffen niet meer worden gebruikt.

Het is nog een kleine coalitie. Tien landen en deelstaten hebben getekend waaronder Frankrijk, Zweden en Ierland. Een paar anderen zoals Nieuw-Zeeland en Italië zijn ‘vriend’ van de club maar moeten nog besluiten of ze achter een volledige ban staan.

Vreemd genoeg is expliciet spreken over het stoppen met fossiele brandstoffen tot nog toe een gevoelig onderwerp op een klimaattop. Dat aan dat taboe wordt geknabbeld is ook te zien aan een andere coalitie, die pleit voor een stop op overheidsfinanciering van fossiele projecten. Het gaat bijvoorbeeld om exportkredietverzekeringen en garanties.

Grote landen zoals het VK en de VS steunen de stop op dit soort steun, net als een aantal financiële instellingen zoals de Europese Investeringsbank. Nederland tekende aanvankelijk niet, maar ging na druk vanuit de Tweede Kamer toch om. Ook Duitsland sloot zich later aan. Het laat zien dat het effect heeft om zo’n belofte ter plekke op een klimaattop te lanceren. De pressie om niet achter te blijven bij de koplopers, werkt.

Een eind aan ontbossing

Zo waren er meer bondjes te bespeuren. In de eerste dagen in Glasgow lieten honderd landen, waaronder Nederland, weten dat in 2030 een einde moet komen aan ontbossing. Ook bosrijke landen als Brazilië, Canada en Indonesië steunen de afspraak. Daarnaast beloven 28 landen de handel in soja, palmolie en cacao aan banden te gaan leggen. Bos maakt vaak plaats voor de teelt van deze gewassen.

Ook het pact om uitstoot van methaan te beperken, trok de aandacht. Ruim honderd landen zeggen voor 2030 de uitstoot van dit sterke broeikasgas met 30 procent te willen verlagen, vergeleken met 2011. Hier ontbreken enkele grote uitstoters zoals Rusland, China en India. Brazilië doet op de valreep wel mee.

En dan waren er nog andere initiatieven zoals die om elektrisch rijden met vrachtwagens en bussen een zwiep te geven – met Nederland als aanjager – waaraan negentien landen meedoen, waaronder het VK, Oostenrijk en de Amerikaanse staat Californië. Nederland denkt snel meer landen mee te kunnen trekken. De groepsdruk voor klimaatactie werkt, laat de top in Glasgow zien.

(Trouw)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234