null Beeld

Hoe gamification uw wereld verandert

Het lijkt wel alsof games alleen maar in het nieuws komen als er een moorddadige raid op een Amerikaanse campus plaatsvindt of als er een Taiwanees joch bezwijkt tijdens een marathonsessie Diablo III. Ten onrechte, want er valt ook veel goeds over te vertellen.

Als we de mechanismen die games zo leuk maken – beloningen, bonussen of achievements– gebruiken om mensen te enthousiasmeren en motiveren, kunnen ze ons zelfs helpen om meer te bewegen, energiezuiniger te leven of beter te studeren. De naam van die opkomende trend: gamification.

Boer Jan staat voor het krieken van de dag op om zijn grond om te ploegen, zijn gewassen in te zaaien en zijn beesten te voederen. Met de opbrengst van zijn noeste arbeid kan hij op de markt nieuwe zaden kopen, of zelfs een tractor, als het even meezit. Ziehier de essentie van het populaire Facebook-spel FarmVille. Miljoenen 'boeren' bestieren daar dagelijks hun digitale boederij om Experience Points (XP) te verdienen. Door dat beloningssysteem, het sociale karakter (interactie met 'de buren' levert meer XP op) en de mogelijkheid om alsmaar meer grond en dieren aan te schaffen, werkt het dan ook verslavend. In die mate dat het gazon buiten kniehoog staat en de échte huisdieren naar voedsel moeten zoeken in de vuilniszakken.

En laat dat nu zijn waar het bij gamification om draait: hoe kunnen we de motiverende elementen uit games toepassen op de onaangename taken in het echte leven?


IJzer smeden

Het simpelste voorbeeld van gamification is wellicht de pratende vuilnisbak Holle Bolle Gijs in de Efteling. Bezoekers gooien hun afval niet op de grond, maar droppen het in de mond van Gijs om hem 'Dank u wel' te horen zeggen. Bekend is ook de Piano Trap in Stockholm. In het kader van een campagne voor Volkswagen verfde een Zweeds reclamebureau de treden van een trap in een metrostation zwart en wit zoals pianotoetsen. Elke trede kreeg ook een eigen klank mee. Het gevolg: 66 procent méér mensen namen de trap.

Even checken bij Jan Van Looy, de professor Nieuwe Media van de onderzoeksgroep voor Media & ICT aan de UGent die al dertien jaar onderzoek verricht naar gamegedrag, waar het idee voor dat spel van belonen precies vandaan komt.

Jan Van Looy «Het zogenaamde stimulus-responsmodel, waarbij mensen iets verlangen in ruil voor hun inspanning, kennen we al heel lang. Het zit bijvoorbeeld heel sterk ingebed in socialenetwerkgames als FarmVille of MMO's (massively multiplayer online gameszijn onlinegames die door honderdduizenden mensen tegelijk gespeeld worden, red.) als World of Warcraft.

»Spelers die vooruitgang willen boeken, moeten dan bijvoorbeeld ijzer verzamelen om wapens te kunnen smeden. Dat betekent soms dat ze letterlijk uren aan een stuk op hun muisknop moeten klikken. Onderzoekers vonden het merkwaardig dat gamers die taken vol plezier uitvoeren, terwijl ze tijdens hun job minder motivatie kunnen opbrengen voor gelijkaardige eenvoudige opdrachten, waarvoor ze nota bene betááld worden. Die observatie ligt aan de basis van gamification.»

De Portugees Norberto Andrade, scientific officer bij de Europese Commissie en onderzoeker bij het Spaanse Institute for Prospective Technological Studies, ziet de essentie van games als volgt.

Norberto Andrade «Het draait allemaal om vier elementaire bouwstenen: fun, play,design en uitdagingen. Een speler moet in een competitieve omgeving relatief eenvoudige opdrachten uitvoeren, vaak met het oog op een beloning. Als dat lukt, voelt hij zich slim en succesvol, en wil hij méér.

»Onlangs maakte ik me trouwens de bedenking dat mijn moeder die strategie dertig jaar geleden ook al toepaste, zij het onbewust. Omdat ik niet van spinazie hield, stelde ze de lepel voor als een vliegtuig dat in mijn mond wilde vliegen. Ze bouwde een leuk verhaal rond die negatieve ervaring, en kijk: plots lustte ik wél spinazie.»

De Amerikaan Kevin Werbach is professor aan de Universiteit van Pennsylvania en hoofd van de Federal Communications Commission (FCC) van het Amerikaanse Witte Huis. Over de plas hebben ze de eindeloze mogelijkheden van games al een tijdje in de gaten – kennelijk ook op het hoogste niveau.

Kevin Werbach «Wat me nog altijd verbaast is dat we fun nog altijd niet kunnen definiëren. Wat is leuk en wat niet? Geen mens die het kan voorspellen. Wie vijf jaar geleden had beweerd dat het leuk was om vogels naar groene varkens te schieten, zou naar een psychiater zijn doorverwezen. Toch is Angry Birds al meer dan een miljard keer gedownload.

»Bij FCC denken we na over hoe we gamedesign kunnen toepassen in het politieke beleid. Omdat gamedesigners en politici, elk binnen hun domein, hun 'spelers' in een bepaalde richting willen sturen.»

Andrade «In Zweden heeft men een interessant experiment opgezet: de Speed Camera Lottery. Daarbij werden de boetes van hardrijders verzameld in één grote pot en via een loterij aangeboden aan bestuurders die zich wél aan de limiet hielden. Op drie dagen zakte de gemiddelde snelheid van 32 naar 25 kilometer per uur.»

Werbach «De toepassingen zijn echt eindeloos: plak een loterijbiljet op belastingaangiftes en ze worden op tijd ingediend, Fix My Streets betrekt burgers bij het onderhoud van wegen en de Zamzee-app doet mensen sporten. Het Amerikaanse leger ontwikkelde zelfs een game – America's Army: Operations – om uit de beste spelers soldaten te rekruteren.»

Van Looy «Vooral in het onderwijs zie ik veel op games gebaseerde toepassingen opduiken. Maar weinig kinderen houden van wiskunde, maar zodra je die oefeningen in een game verwerkt, gaan de resultaten plots omhoog.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234