Beeld Getty Images

vragen overcorona

Hoe groot is de kans dat we, na corona, nog zo’n pandemie krijgen?

Deze pandemie is niet de eerste en het zal ook niet de laatste zijn. Experts waarschuwen al zeer lang voor de gevaren van coronavirussen, waartoe ook SARS-CoV-2 behoort. 

Alleen al de laatste twintig jaar waren die verantwoordelijk voor, de huidige pandemie meegerekend, drie grote epidemieën. Dat de meeste uitbraken in Azië en Afrika beginnen, is geen toeval. In die continenten is een verstedelijking aan de gang die tientallen miljoenen mensen aantrekt. Omdat die steden uit hun voegen barsten, moet er massaal bos gekapt worden. Zo wordt de kans veel groter op contact tussen mensen of gedomesticeerde dieren en wilde dieren, die vaak gastheer zijn van virussen die al dan niet via een tussenstation op de mens kunnen overspringen. De coronavirussen die de recente grote uitbraken hebben veroorzaakt, sprongen allemaal van vleermuizen of vleerhonden via andere dieren (kamelen, civetkatten) op de mens over. Omdat hun leefgebied door ontbossing maar ook door het veranderende klimaat steeds kleiner wordt, neemt de populatie van roofdieren af, wat sommige knaagdieren - ook dragers van allerlei virussen - vrij spel geeft. De toekomst oogt weinig hoopgevend: de verwachting is dat de verstedelijking in Afrika en Azië zich nog zal doorzetten.

Wat het gevaar nog vergroot, is de manier waarop er op die continenten met dieren wordt omgegaan. Op drukke dierenmarkten worden verschillende soorten (ook wilde) dieren verhandeld en geslacht, maar de kleinschalige landbouw, waarbij gezinnen op een beperkte oppervlakte enkele varkens of kippen houden, verhoogt de kans op de overdracht van virussen. Net als de consumptie van vlees van wilde dieren, bushmeat, nog steeds een courante praktijk in sub-Saharisch Afrika.

Een onderschatte factor is ook de in Azië zeer populaire en wetenschappelijk dubieuze traditionele Chinese geneeskunde, die naast kruidenmengsels ook gebruikmaakt van ingrediënten als berengal, neushoornpoeder en onderdelen van slangen, schubdieren en andere exotische dieren.

Voorts maken experts zich zorgen over plekken als Florida, waar exotische huisdieren waar de eigenaars op uitgekeken zijn, in de natuur worden gedumpt. De subtropische moerassen daar zijn de ideale biotoop om virussen tussen de losgelaten exoten en lokale wilde diersoorten te laten overspringen, met mogelijk gevaarlijke mutaties als gevolg.

Volgens experts is het daarom niet de vraag óf er hierna nog een pandemie komt, maar wannéér. Om een idee te geven wat er in jungles en regenwouden zoal op de loer ligt: tien jaar geleden, na de SARS-uitbraak, werd Predict in het leven geroepen, een Amerikaans project dat wereldwijd virussen opspoort en onderschept vóór ze op mensen overgaan en een epidemie doen uitbreken. Predict vond meer dan duizend nieuwe virussen, waaronder een nieuwe stam van ebola en 92 coronavirussen. De onderzoekers van Predict hoopten ook het Global Virome Project van de grond te krijgen, waarbij alle virussen die in dieren in de hele wereld circuleren genetisch in kaart worden gebracht. Virologen schatten dat meer dan 800.000 virussen nog niet ontdekt zijn. Dat project is er niet gekomen, onder andere wegens de hoge kostprijs. Meer nog: Predict, dat ook vijfduizend virusjagers in arme Afrikaanse en Aziatische landen heeft opgeleid, werd door de Amerikaanse overheid eind vorig jaar geruisloos afgevoerd. De kosten van het Global Virome Project werden op 3 miljard dollar geschat. Een schijntje van wat de huidige pandemie de wereld zal kosten.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234