Een straathandelaar zet nieuwe handel klaar, onder meer talibanvlaggen en posters van Abdul Ghani Baradar, de nieuwe sterke man.   Beeld AFP
Een straathandelaar zet nieuwe handel klaar, onder meer talibanvlaggen en posters van Abdul Ghani Baradar, de nieuwe sterke man.Beeld AFP

6 vragen

Hoe moet het nu verder met Afghanistan? De antwoorden op 6 prangende vragen

Gooien de taliban na morgen, wanneer de laatste Amerikanen zijn vertrokken, het land weer op slot? Hebben de islamisten geleerd van hun desastreuze, eerste, ambtstermijn? En is er hoop voor de Afghaanse achterblijvers die niet tijdig weg konden komen?

Er zijn meer vragen dan antwoorden over de toekomst van Afghanistan. Wat vaststaat, is dat de taliban gaan regeren over een verarmd en versplinterd land. Een land vol corruptie ook. De taliban – die zelf actief zijn in de opiumhandel – beloofden allerlei misstanden aan te pakken, een reden dat ze de steun hebben van een deel van de uitgebuite Afghaanse bevolking, vooral op het platteland.

1. Hoe staat Afghanistan er economisch voor?

Beroerd. Er zijn grondstoffen maar die worden vooral illegaal gedolven, vaak om de kassen te spekken van lokale talibanleiders. Verder komen er miljarden uit douaneheffingen. De infrastructuur is zwaar beschadigd door twintig jaar oorlog. Er is een schreeuwend tekort aan voedsel en benzine. Een op de drie Afghanen heeft honger en twee miljoen ondervoede kinderen hebben dringend medische hulp nodig. Het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank hebben alle financiële ondersteuning aan Afghanistan voorlopig bevroren, net als de EU en de VS. Hernieuwde humanitaire hulp is zeker denkbaar, maar zal afhangen van de samenwerking tussen de taliban en internationale partners.

2. De vorige keer dat de taliban regeerden zaten ze al snel in een isolement door hun middeleeuwse bewind. Nu weer?

Dat zal spoedig blijken. De taliban beloven beterschap en een milder regime. In de eerste periode (1996-2001) onderhielden de islamisten alleen diplomatieke betrekkingen met Pakistan, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Dat bleek een fout. De taliban zijn niet rabiaat antiwesters, zoals bijvoorbeeld Al Qaida en Islamitische Staat. China en Rusland hebben zich al gemeld voor economische hulp. De taliban zeggen onder voorwaarden open te staan voor hernieuwde betrekkingen met de EU en hulporganisaties.

3. Kunnen geldschieters nog steeds garanties eisen voor de veiligheid van Afghanen die hebben gewerkt voor westerse organisaties?

Dat gebeurt al. Denkbaar is dat hernieuwde financiële steun straks wordt gekoppeld aan uitreisvisa voor Afghanen die voor hun leven vrezen. Optimisten verwachten dat vanaf het vliegveld van Kaboel binnenkort ook weer commerciële vluchten kunnen vertrekken. Turkije heeft aangeboden het vliegveld van de Afghaanse hoofdstad te runnen. Maar het is ook in het belang van de taliban te voorkomen dat het land leegloopt en veel hoger opgeleiden vertrekken. Nu al hebben veel artsen en verpleegsters de wijk genomen.

4. Kan er al snel diplomatieke erkenning van de taliban komen uit het Westen?

Niet ondenkbaar, je kunt maar beter met de taliban in gesprek blijven als je wilt dat ze luisteren. Maar dan zal de organisatie moeten aantonen dat er oprecht geleerd is van alle fouten in het verleden. Vooral de omgang met vrouwenrechten zal onder een vergrootglas liggen.

5. Je kunt als Westen ook heel pragmatisch denken dat je de taliban nodig hebt als je Islamitische Staat en Al Qaida wilt bestrijden.

Er zijn al contacten geweest in die richting. Het is ook in het belang van de taliban te voorkomen dat de chaos escaleert en dat IS zijn hervonden slagkracht exporteert naar andere landen in de regio. Dan dreigt een nieuw slagveld.

6. Hebben de Amerikanen nu definitief hun handen afgetrokken van Afghanistan?

Zeker niet. De opdrachtgevers van de zelfmoordaanslagen op het vliegveld van Kaboel kunnen rekenen op een terdoodveroordeling per drone. Afgelopen week was de directeur van de Amerikaanse buitenlandse inlichtingendienst CIA, in Kaboel voor besprekingen. Volgens analisten hebben de VS en de taliban een gemeenschappelijke vijand: IS. Vorig jaar waren in de Afghaanse provincie Kunar er gecoördineerde aanvallen op stellingen van IS. Terwijl de Amerikanen bombardeerden vielen de taliban over de grond aan. Maar er is veel wantrouwen bij de Amerikanen want de taliban onderhouden wel degelijk warme banden met Al Qaida, een doodsvijand van de VS.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234