Breaking Bad in het echt

Hoe Ronald van Essen en een Belgische huisarts werden neergeschoten. 'Iedereen wilde onze xtc-pillen, maar toen kregen we een kogel in ons lijf’

Deze week verschijnt het boek ‘Dokter XTC’ over de Belgische arts Danny Leclère die een formule ontwikkelde voor loepzuivere XTC. Samen met drugsbaronnen Tonny van Dalen en Ronald van Essen bouwt hij een lucratieve handel uit. Eerder sprak Humo met Ronald van Essen over hoe ‘Breaking Bad’ dertig jaar geleden in het echt gebeurde.

Danny Leclère vestigde zich na zijn studies geneeskunde in Leuven als jonggehuwde dokter in Hasselt. Daar ontwikkelde hij dé formule voor loepzuivere xtc-pillen. Intussen organiseerde hij in het grootste geheim een trafiek met een schip dat vanuit Marokko tonnen hasj verscheepte naar België en Schotland. Hij liep in 1989 tegen de lamp toen een vrachtwagen vol hasj zich op het strand van Oostduinkerke vastreed. Leclère belandde in de gevangenis van Antwerpen. In het voorjaar van 1992 kwam hij op borgtocht vrij om de begrafenis van zijn grootmoeder bij te wonen. Hij keerde nooit naar de cel terug, maar vluchtte naar Nederland. Daar stortte hij zich samen met drugsbaronnen Ronald van Essen en Tonny van Dalen op de aanmaak van xtc. Leclère krikte de productie van de feestpillen zodanig op dat ze binnen de kortste keren multimiljonair waren. Maar het feest was van korte duur: op Hemelvaartsdag 1993 werd Danny Leclère op klaarlichte dag op de ringweg van Amsterdam neergekogeld. Hij was amper 34. De daders werden nooit gevat. De aanslag op Leclère was één van de eerste in een lange reeks van liquidaties in Nederland die tot vandaag blijft duren.

Op kerstdag 1999 wachtte zijn kompaan Ronald van Essen bijna hetzelfde lot. Hij stapte voor zijn voordeur in zijn geparkeerde wagen, toen iemand plots het achterportier opentrok. Toen hij omkeek, zag hij een man. Daarna werd alles zwart. Zijn zoon vond hem badend in het bloed, met een gat in zijn hoofd. Een maand later ontwaakte Van Essen in het ziekenhuis uit zijn coma. Al zijn herinneringen waren weg; in de loop der jaren keerden ze mondjesmaat terug.

Vandaag woont de 65-jarige Van Essen in een verzorgingshuis in Amsterdam. Half verlamd brengt hij zijn dagen al rokend door in een rolstoel. Jarenlang hulde hij zich noodgedwongen in stilte. De opdrachtgevers van de aanslagen op hem en Leclère zijn nooit gevat, maar een paar getrouwen staan hem bij in de zoektocht naar gerechtigheid. ‘Want intussen weet ik wie mij dood wilde en waarom.’

HUMO Hoe hebt u Danny Leclère leren kennen?

Ronald Van Essen «Danny maakte samen met Tonny van Dalen xtc. En ik zat met Tonny in de holding Faba Trading BV. We bestuurden meerdere ondernemingen, onder andere een paar horecazaken en bedrijven met speelautomaten. We hadden ook sekslijnen en handelden in lingerie.»

HUMO Voor de buitenwereld leek Faba Trading een perfect legaal bedrijf.

Van Essen «Dat was het ook. Jarenlang was er voor de autoriteiten geen vuiltje aan de lucht. Maar toen legden ze beslag op de hele zaak om zo onze xtc-handel de nek om te kunnen wringen.»

HUMO Hoe was u in die handel gerold?

Van Essen «Op een bepaald moment zei Tonny: ‘Hey Ronald, we kunnen een miljard gulden verdienen.’ Dat leek blufpoker, maar toen kwam hij op de proppen met Danny Leclère. Danny was op dat moment zowat de enige in de Benelux die wist hoe je in grote hoeveelheden kwalitatief uitstekende xtc moest maken. Hij had daar zelf een formule voor bedacht.»

HUMO Danny Leclère was eigenlijk huisarts.

Van Essen «Waarom hij ooit het dokterskabinet heeft ingeruild voor het drugslab, weet ik niet. Maar het voorstel van Tonny klonk mij als muziek in de oren. Er was maar één probleem: in het voorjaar van 1992 zat Danny vast in een Belgische cel. Dus hebben we hem ‘vrijgekocht’. Danny moest een borgsom van 20 miljoen Belgische frank betalen om de begrafenis van zijn grootmoeder bij te wonen. Dat geld kreeg hij van ons, en daarna is hij nooit meer naar de gevangenis teruggekeerd.

»Danny draaide zalige pillen. Ik gaf hem de bijnaam Doctor Love. Ik moet nog altijd om hem lachen. Een deel van mijn hersens is beschadigd door de kogel die er op kerst 1999 doorgejaagd werd. Ik moet over veel dingen heel hard nadenken en ben hele flarden voorgoed kwijt. Maar Doctor Love zit levendig in mijn geheugen.»

HUMO Wat voor een man was hij?

Van Essen «Danny was geen lolbroek, hij was doodernstig. En hij snoof ontzettend veel cocaïne, hij had altijd een voorraadje wit poeder op zak. Danny had ook enorm veel minnaressen. Dat maakte het leven voor hem nogal ingewikkeld, want al die vriendinnen mochten van elkaars bestaan niks afweten. Maar Doctor Love was zeer handig in het schaken tussen al zijn vrouwen. De ene dag zat hij bij de ene, de volgende bij de andere.»

HUMO Klopt het dat Danny net als in ‘Breaking Bad’ zijn pillen draaide in een mobiel laboratorium?

Van Essen «Waar zijn laboratorium was, weet ik niet meer. Wat ik me wel herinner, is dat hij zich altijd met zijn makkers opsloot als hij pillen ging draaien. Ze kwamen niet naar buiten vooraleer de hele lading klaar was. De kwaliteit van zijn duifjes (xtc-pillen, red.) was fenomenaal. Begin jaren 90 wilde iedereen onze pillen. We hadden een gouden handel.»

HUMO Aan die gouden handel kwam abrupt een eind: op 20 mei 1993 werd Leclère doodgeschoten.

Van Essen «Volgens de Nederlandse misdaadjournalist Peter R. De Vries zat vastgoedmagnaat Willem Endstra achter Danny’s liquidatie. Dat is een zinvol denkspoor, want Danny had nog 10 miljoen gulden van hem tegoed. Danny is, net als ik, nooit uitbetaald, maar wel neergeschoten.

»Endstra’s lievelingsneefje Arnold verklaarde in 2005 aan de politie: ‘Mijn oom Willem heeft meerdere liquidaties gefinancierd.’ Ik heb die verklaring zwart op wit. Ik kan ze u laten zien. En weet u wat zo raar is? Dat de politie vervolgens niet doorvraagt over welke liquidaties het gaat.»

HUMO Volgens u had hij het over de liquidatie van Danny Leclère?

Van Essen «Ja, en ook over die moordpoging op mij.

»In de jaren 80 had ik Endstra leren kennen. Dankzij Danny’s succesvolle pillen stroomde het geld bij ons naar binnen. Endstra zat in vastgoed en stelde voor om mijn drugsgeld daarin te investeren. Hij won mijn vertrouwen en ik ging met hem in zee. Maandenlang bracht ik miljoenen gulden per rolkoffer naar zijn kantoor in Amsterdam. Toen ik hem eind 1999 liet weten dat ik graag 10 miljoen van mijn investering terug wilde, kreeg ik op kerstdag die kogel in mijn kop.

»Weet u, in 2015 sloot de familie Endstra een deal met het Nederlandse Openbaar Ministerie. Omdat hun vastgoedimperium voor een flink deel op drugsgeld gebouwd is, riskeerden ze alles te verliezen. Ze betaalden 40 miljoen euro en waren van alle zorgen verlost. Lang voor die deal kwam het Openbaar Ministerie bij mij langs. ‘Of we het niet op een akkoordje konden gooien?’ Ik heb geweigerd. Een echte boef doet zijn mond niet open.»

HUMO In mei 2004 werd Willem Endstra zelf doodgeschoten. Hij kan zich niet meer tegen uw aantijgingen verdedigen.

Van Essen «Vindt u het gek dat hij uit de weg is geruimd? Daar krijgt Willem Holleeder de schuld voor, maar ik ken wel honderd mensen die nog geld van Endstra tegoed hebben.»

HUMO Willem Holleeder is Nederlands bekendste gangster. Hij werd in juli dit jaar veroordeeld tot levenslang, omdat hij de opdracht zou hebben gegeven voor zes liquidaties, onder meer die op Endstra. Maar u neemt het voor hem op?

Van Essen «Kijk, Willem is geen padvinder. Hij was overal bij, maar of hij voor al die liquidaties de opdrachtgever was, betwijfel ik.

»Willem Endstra, dat is andere koek. Zijn hele familie is fout.»

HUMO Ooit was u met hen bevriend.

Van Essen «Zeker. We kwamen op elkaars verjaardagen, we gingen samen op vakantie en we wisten alles van elkaar. Maar in 1999 heeft de familie Endstra dan opdracht gegeven mij uit de weg te ruimen. Ze hebben dat besproken met Willem Holleeder. Via via werden een paar Joegoslaven ingehuurd, die mij door het hoofd hebben geschoten.»

HUMO Daarnet pleitte u Holleeder nog vrij van liquidaties.

Van Essen «Hij zat altijd op het randje. De Endstra’s hebben het meeste boter op hun hoofd. Maar zij worden uit de wind gezet, want ze hebben die deal van 40 miljoen met het Openbaar Ministerie.

»Ze zitten op een berg geld die verspreid zit over 400 vennootschappen. Ik heb geprobeerd om via de rechtbank 30 miljoen euro van de Endstra’s terug te krijgen. Al had ik begin jaren 90 nog veel meer in hen geïnvesteerd, minstens 70 miljoen euro. Willem Endstra heeft dat geld in vastgoed gestopt; dat is nu zeker 200 miljoen waard.»

HUMO U vroeg dus via de rechter 30 miljoen euro illegaal verdiend drugsgeld terug?

Van Essen «Dat was inderdaad een probleem voor de rechter. Maar niet al dat geld was illegaal, hoor. Een deel kwam van Faba Trading, een perfect legale onderneming. Maar toegegeven: het grootste gedeelte was inderdaad xtc-geld. Alles is afgepakt van mij en ik leef nu van zeven tientjes in de maand. Ik ben blut, terwijl de familie Endstra lekker met mijn miljoenen mag spelen.»

Dit artikel verscheen origineel in september 2019

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234