Hoe sociale media troost bieden (1): Erika Van Tielen na de werkloosheid

Steeds vaker ventileren mensen een tegenslag of verlies via sociale media, om vervolgens in een warm bad van medeleven te belanden. Maar kan het ‘vind ik leuk’-duimpje de bemoedigende schouderklop vervangen? Biedt virtuele steun echte troost? We polsten, likend en sharend, bij ervaringsdeskundigen.

'Ik heb mezelf op de rooster gelegd door over mijn problemen in dialoog te gaan'


Meer getuigenissen »

Als iemand verstand heeft van sociale media en hun troostende capaciteiten, is het wel Erika Van Tielen (33). En niet alleen omdat ze een blogster van het eerste uur is en haar posts gretig worden gedeeld: toen ze in 2013 opstapte bij de VRT en in het openbaar een oproep lanceerde voor meer menselijkheid op het werk, barstte er een internetexplosie los waarvan ze, zo blijkt al snel, nog steeds niet helemaal is bekomen.

Erika Van Tielen «Ik wilde gewoon aan de bel trekken: ‘Kijk, dit is wat ik heb gemerkt, en als we nu eens proberen de dingen te veranderen, en mensen wat meer feedback te geven, dan kunnen we het werk voor iedereen aangenamer maken.’ Maar online is dat verhaal een compleet ander leven gaan leiden, het werd gereduceerd tot een persoonlijk vervolgverhaal: ‘Erika stopt bij de VRT!’, ‘Erika vindt geen werk!’, ‘Erika heeft nog steeds geen werk!’, ‘Erika vindt eindelijk werk!’. Het mankeerde er nog aan dat er een leuke Tiny-reeks van werd gemaakt. In die tijd was het nog zo bijzonder dat een bekend iemand zijn nek uitstak over een maatschappelijk thema, dat ik er alle controle over verloor. Zoiets gebeurt nu niet meer. Toen Ann Reymen het verhaal over haar preventieve borstoperatie postte, kwam er een discussie op gang die puur over het thema zelf ging.»

HUMO Maar er waren ook mensen die je bedankten, en psychologen die je gelijk gaven.

Van Tielen «Dat klopt, maar ik pak de dingen nu toch anders aan. Ik merk dat veel mensen iets posten uit frustratie, om iets van zich af te schrijven of te roepen, en dat wil ik absoluut niet. Ik zal altijd een stap verder gaan en denken: ‘What’s in it voor de mensen die dit lezen? Is het voor hen herkenbaar, troostend, handig om te weten, of kan ik hiermee een discussie losweken?’ Als ik er niets mee teweeg kan brengen, zwijg ik liever, of ik schrijf over iets banaals dat gewoon leuk is om te lezen. Wat ik fijn vind: als ik nu het gevoel heb dat ik iets zinnigs te vertellen heb, heb ik meteen een forum. Ik kan de mensen heel snel bereiken en merk dat andere media mijn woorden snel oppikken. Ik kan die reacties nu ook veel beter voorspellen en sturen. Een positief verhaal wekt makkelijker afgunst op en wordt vaak in de kiem gesmoord. Deel je een probleem – ‘Erika heeft geen werk!’ – dan wordt je post veel sneller omarmd. Maar ik let er heel goed op niet de indruk te wekken dat ik zomaar een beetje mijn hart uitstort en het alleen maar over mij gaat. Al lok ik soms wel opzettelijk een discussie uit.»

HUMO Omdat je daar zelf ook iets aan hebt?

Van Tielen «Iedereen, hoop ik. Neem nu mijn post ‘Mag een kind nog kind zijn?’ Eigenlijk, besefte ik achteraf, wilde ik daarin nagaan: waar stopt de vrijheid van de ene persoon en begint die van de andere? Ik heb vrij euh… levendige kinderen, en daar reageren mensen soms heel fel op. Dat gaat zo ver dat mensen mijn kinderen beginnen te corrigeren, met een houding van: ‘Ik zal er hier maar even iets van zeggen, want jouw opvoeding werkt duidelijk niet.’ Ik begrijp dat die mensen rust en ruimte willen, maar mogen mijn kinderen misschien ook de tijd en ruimte hebben om hun sociale vaardigheden in hun eigen tempo te leren? En omdat ik denk dat ik niet de enige ben die daarmee worstelt, schrijf ik een blogpost en stel de dingen daarin bewust heel zwart-wit. Zo’n post is voor mij, zeg maar, een realitycheck: klopt mijn zienswijze? Of klopt er ook iets níét? Zien mensen het verschil tussen iemand die zijn kinderen gewoon maar laat doen en iemand die ze misschien niet altijd in de hand houdt maar dat echt wel probéért? Of maakt hen dat helemaal niet uit?»

HUMO En wat levert zo’n realitycheck op?

Van Tielen «Extreme reacties, natuurlijk. Iedereen weet dat je mensen met genuanceerde meningen niet al te vaak tegenkomt op de sociale media. Maar die zwart-witte meningen kan ik dan tegen elkaar afzetten. Aan de ene kant kreeg ik natuurlijk steun van mensen die zichzelf herkenden. Maar mensen schreven ook botweg: ‘Luister, als ik in het vliegtuig zit en ik heb mijn vakantie verdiend, dan wil ik rust en géén gekrijs en geloop van kinderen om me heen. Houd je kinderen thuis en leer ze wat ze moeten leren. Wij moesten dat vroeger ook.’ Dan besef ik weer: er zijn mensen die eigenlijk liever alleen zouden leven, terwijl ik probeer om dat samen te doen.»

HUMO Je zet de dingen voor jezelf op een rijtje.

Van Tielen «En voor anderen ook, hoop ik. Vaak pikken andere media de discussie die na zo’n post op gang komt op, en heb ik het gevoel dat wat ik schrijf toch iets betekent. Dat vind ik heel prettig aan de sociale media: ik heb geen krant, magazine of pr-apparaat meer nodig als ik een punt wil maken. En mijn woorden kunnen ook niet verdraaid worden.»

HUMO Ik heb nooit iets gelezen over hoe je je terugkeer naar de televisie hebt ervaren. Hoe je nu omgaat met die werkomgeving waarvan je de onmenselijkheid hebt aangekaart. Terwijl dat nog steeds erg relevant is.

Van Tielen «Ik schrijf er wel over, maar onrechtstreeks: tips voor meer balans in je leven, en over hoe je écht kiest voor jezelf en je geluk. En ik geef er lezingen over. Dat vind ik voor zo’n complex thema een geschikter medium. Daar vertel ik hoe belangrijk het voor mij is geweest om zelfstandige te worden, en niet meer te moeten functioneren binnen structuren die niet goed draaien, met vage bazen die er vaak niet om geven of jij op die stoel zit of iemand anders. Ik ben mijn eigen baas en maak mijn eigen keuzes. Wil iemand met mij werken? Tof. Wil hij dat niet? Jammer, dan werk ik wel met iemand anders. Maar het is moeilijk om dat online als dé oplossing naar voren te schuiven, want ik weet dat niet iedereen het zich zomaar kan permitteren zelfstandige te worden.»

HUMO En de feedback die je op je werk zo miste, heb je die niet meer nodig?

Van Tielen «Met de bedrijfjes en opdrachtgevers waar ik nu voor werk, heb ik een veel persoonlijker contact. De bazen laten mij vaak persoonlijk weten: ‘Fijn dat je dit evenement in goede banen hebt geleid.’ En is die dankbaarheid een keer wat minder, dan laat ik dat veel makkelijker los, want er staat alweer een volgende opdrachtgever klaar.

»Ik ben sterker geworden door die keuze om mijn vaste job op te geven. Ik heb moeten leren beter voor mezelf op te komen. Hoe me dat is gelukt, daar kan ik niet helemaal de vinger op leggen. Kinderen helpen je natuurlijk de dingen flink in perspectief te zetten. Vroeger was mijn werk alles voor mij, en dan ben je kwetsbaar en wordt feedback misschien iets té belangrijk. En als je dan in een milieu werkt waar de schouderklopjes ver te zoeken zijn, dan loop je langzaam leeg.

»Ik ben ook wel erg eerlijk naar mezelf gaan kijken: ‘Wat is het nu precies dat niet marcheert? Waarom voelde ik mij niet goed, want die job was toch eigenlijk niet zo slecht?’ Ik heb mezelf keihard op de rooster gelegd. Dat is wel iets wat je moet doen als je vooruit wil komen. En het helpt als je dan over jezelf en je dilemma’s schrijft, lezingen geeft en er met mensen over in dialoog gaat. Dat gezegd zijnde, heb ik ook niet meer de behoefte om elke maatschappelijke misstand op de agenda te zetten. Dat zou trouwens ook niet lukken: ik heb veel te veel werk (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234