Zonnebrand Beeld Getty Images
ZonnebrandBeeld Getty Images

Zonnebrand

Hoe vaak moet je smeren? Is lentezon gevaarlijker dan zomerzon? En nog 16 vragen over zonnebrand

De terrassen zijn weer open en de zon neemt in kracht toe. Hoe word je veilig bruin?

Moet ik in mei al beginnen met smeren?

Afhankelijk van je huidtype is het verstandig om te smeren vanaf zonkracht 3, zegt dermatoloog Klara Mosterd van het Maastricht UMC+. “Dat kan al in april het geval zijn.’’ De zonkracht kun je vinden op sites als kmi.be. Bovendien is je huid na de winter de zon ontwend, stelt huidonderzoeker Frank de Gruijl, verbonden aan de afdeling huidziekten van het LUMC. “Je verbrandt daardoor soms in het voorjaar sneller dan in de zomer.’’ Ook kan lentezon tot allergie leiden, te herkennen aan zwelling, bultjes en jeuk. “Bijna een op de vijf heeft daar in lichte mate last van.’’

Kan ik zonnebrand van vorig jaar gebruiken?

Daarover verschillen de meningen. Ga je voor veilig, gooi dan zonnebrand ouder dan een jaar weg. Door warmte en contact met zuurstof kunnen zonnefilters afbreken. “Van een factor 30-crème blijft dan misschien nog maar een factor 10 over’’, zegt Mosterd. Bewaren in de koelkast hoeft niet, een donkere plaats op kamertemperatuur is het best.

Is zonlicht slecht?

Huidveroudering is voor 90 procent het gevolg van de zon en een op de vier Nederlanders krijgt huidkanker, vrijwel altijd door zonneschade. Toch hoeven we volgens dermatoloog Nicole Kelleners-Smeets van het Maastricht UMC+ niet bang te zijn. “Wanneer we verstandig met zonlicht omgaan, zijn de gevaren minimaal.’’ De Gruijl: ,,Het is kortzichtig om uv-straling alleen maar schadelijk te noemen. Zo maakt het lichaam onder invloed van zonlicht vitamine D aan.’’

Als ik smeer, maak ik dan nog vitamine D aan?

Vitamine D zit ook in voeding, zoals in vette vis. Maar zonlicht is de beste manier om aan de benodigde hoeveelheid vitamine D te komen, stelt de Samenwerking Verantwoord Zonnen (SVZ). Na het insmeren stopt de opname van Vitamine D, weet De Gruijl. Dermatoloog Kelleners-Smeets: ,,Heb je een lichte huid, dan maak je met vijftien minuten per dag met je gezicht en handen in de zon voldoende vitamine D aan. Heb je een donkerbruine huid, dan heb je langer nodig.’’

Kunnen champignons vitamine D maken?

Soms kun je champignons met vitamine D kopen, omdat ze onder een uv-lamp hebben gelegen. “Paddenstoelen bevatten ergo-sterol’’, zegt Ernst Woltering, hoogleraar productfysiologie & kwaliteit aan Wageningen University. ,,Onder invloed van uv-licht wordt dat omgezet in vitamine D.’’ Nuttig? In de winter krijgt vrijwel iedereen een tekort aan vitamine D en te veel heb je niet snel.

Wat is verstandig omgaan met de zon?
Er is een groot verschil tussen zonnebaden en wandelen. “Met zonnebaden vang je een ongezonde hoeveelheid uv-straling, en ook nog over het hele lichaam’’, aldus De Gruijl. “Tijdens een wandeling vang je alleen zonlicht met je gezicht en handen, dat is voldoende voor de opname van vitamine D.’’ Mosterd: “Vermijd direct zonlicht tussen 12 en 15 uur. Gebruik overdag altijd een parasol of hoofddeksel en smeer goed in.’’

Kun je met factor 30 langer in de zon?

“De factor geeft aan hoeveel keer de zonkracht wordt verzwakt’’, legt Mosterd uit. “Factor 30 verzwakt de zonkracht van 6 naar 0,2 en geeft daarmee zo’n 97 procent bescherming. Factor 50 beschermt maar een procentje meer.’’ De hoogste factor is 50-plus. Elke factor hoger dan 5 beschermt ook tegen uv-B.

Wat is het verschil tussen uv-A en uv-B?

De zon verspreidt elektromagnetische straling. Het deel dat je met het oog kunt zien, noemen we zonlicht. Een deel daarvan is ultraviolet, op te splitsen in drie typen:
- Uv-A: zorgt ervoor dat je bruin wordt, maar ook dat de huid verou­dert. Deze straling gaat door glas en wolken heen.
- Uv-B: is verantwoordelijk voor het verbranden van de huid en schade aan het dna. Gaat niet door glas heen.
- Uv-C: is zeer schadelijk, de atmosfeer houdt deze straling tegen.

Hoe vaak moet ik smeren?

Goed insmeren houdt in: 2 milligram crème per vierkante centimeter huid. “Zo wordt zonnebrandcrème ook getest’’, weet De Gruijl. “In de praktijk haalt niemand dat en is de bescherming dus aanzienlijk minder dan op de verpakking staat, maar het volstaat vaak nog wel.’’ Smeer elke twee uur opnieuw en altijd na het zwemmen.

De term ‘waterproof’ mag niet meer worden gebruikt, wel dat het ‘waterafstotend’ is. Het geeft een beetje bescherming tijdens het zwemmen, niet voldoende voor daarna.

Is voor kinderen alleen insmeren voldoende?

Zorg altijd voor extra kleding zoals uv-werende pakjes en hoedjes. “Vooral in en om het water biedt dit een betere en constante bescherming’’, zegt Mosterd. En verder: smeren, smeren, smeren.

Verbrand je bij het water sneller?

Ja! Maar het is een misverstand om te denken dat dit met de reflectie van het water te maken heeft. “Er zijn bij het water simpelweg minder obstakels, zoals bomen en gebouwen, die zon en hemel afdekken’’, legt De Gruijl uit.

Is crème beter dan spray?

Een spray is makkelijk in gebruik, toch adviseren deskundigen crème. In de praktijk wordt een crème dikker opgebracht en dat is beter.

Word je van olijfolie sneller bruin?

Op internet vind je allerlei snelbruintips, zoals je huid insmeren met olijfolie of jodium. Ook worden allerlei oliën een natuurlijke bescherming toegedicht, zoals frambozenzaadolie. Daarover zijn deskundigen het unaniem eens: niet aan beginnen.

Kun je in de schaduw verbranden?

Absoluut. Uv-straling komt niet alleen direct van de zon. Op een zonnige dag komt meer dan de helft vanuit de blauwe hemel. “Als je niet een groot deel van de hemel afdekt, kun je onder een parasol verbranden.’’

Is dagcrème met zonnefactor (SPF) verstandig?

Die zijn goed voor in de winter en herfst, maar in de lente en zomer beschermt een dagcrème met zonnefactor onvoldoende. “Gebruik dan liever zonnebrandcrème als dagcrème’’, adviseert Mosterd.

Is zon en limoen een gevaarlijke combinatie?

De combinatie van citrusextracten en zonlicht kan leiden tot een margarita rash: uitslag, brandplekken en blaren. “Het is een toxische reactie als gevolg van de combinatie van fruitzuren en uv’’, weet Mosterd. “Barkeepers wordt daarom geadviseerd handschoenen te dragen.’’

Wat moet ik doen als ik ben verbrand?

Als je verbrandt, kleurt de huid rood omdat er meer bloed door de kleine bloedvaten stroomt. De bloedvaten worden dan ook wijder. “Het is eigenlijk een ontstekingsreactie’’, zegt De Gruijl. “Koelen, zoals lauw douchen, is een lapmiddel.’’ Daarna insmeren met bodylotion, hand- of dagcrème – liefst zonder parfum –helpt de huid herstellen. Aftersun kan menthol-achtige oliën bevatten die de huid juist kunnen irriteren.’’

Koop ik zonnebrand in België of in m’n vakantieland?

Zonnebrand die in Europa wordt verkocht, is bijna altijd goed. Buiten Europa kan de crème zonnefilters bevatten die in verband worden gebracht met het beschadigen van koraal.

Kortom: Welke zonnebrand kan ik het best kopen?

Crème met een minimale beschermingsfactor van 30 die tegen zowel uv-A als uv-B beschermt. Mosterd: “Kies een crème die je prettig vindt smeren. Dan is de kans het grootst dat je het veel gebruikt.’’ Wie allergisch is voor parfum, moet letten op de ingrediënten.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234