Coronavaccin Beeld Shutterstock
CoronavaccinBeeld Shutterstock

Coronavaccin

Hoe veilig zijn de nieuwe vaccins?

Na het goede nieuws over de effectieve vaccins van Pfizer/BioNTech en Moderna, blijven er nog wel wat vragen over. Bijvoorbeeld: hoe veilig zijn die vaccins?

Dat zit voorlopig wel goed. Het vaccin van Pfizer, waar we het meest over weten, blijkt naast hoofdpijn en irritatie rond de plek van de injectie geen bijwerkingen te geven. Waarnemers denken ook niet dat er in de eindfase van de studie nog ernstige problemen zullen opduiken, omdat die zich meestal snel manifesteren.

Ook het Oxford/AstraZeneca-vaccin lijkt weinig bijwerkingen te vertonen: in fase 1 en 2 werden er 28 dagen na de vaccinatie alleen verschijnselen als milde pijn, een warm gevoel rond de prikplek en lichte gewrichts- en spierpijn opgetekend. In september werd de AstraZeneca-studie nog stilgelegd omdat één van de proefpersonen een ontsteking aan het ruggenmerg had opgelopen. Na een uitgebreid onderzoek, waaruit bleek dat het vaccin niet de oorzaak was, werd de fase 3-studie hervat.

Johnson & Johnson moest zijn klinische studie vorige maand dan weer stilleggen nadat één van de deelnemers ernstig ziek was geworden. Ook die studie werd enkele weken later voortgezet. Het bewijst vooral hoe ernstig men de veiligheid neemt, en dat men niets aan het toeval wil overlaten. Het is natuurlijk altijd mogelijk dat er later bijwerkingen opduiken, maar hoewel dat in het verleden is voorgekomen, is het zeer uitzonderlijk.

Maar kan het wel zo snel?

Hier en daar, vooral ook bij mensen die een groot deel van hun boeiende leven op Facebook en Instagram slijten, rezen er twijfels over de veiligheid van de vaccins, omdat ze zo snel werden ontwikkeld en goedgekeurd. Voor de meeste vaccins duurt het minstens vijf jaar om de klinische studies te doorlopen. Nu zit een klein dozijn kandidaat-vaccins in geen jaar tijd al in de eindfase. Dat het een stuk sneller gaat dan gewoonlijk, komt omdat enkele spelers gebruikmaken van technieken die al voor de ontwikkeling van eerdere vaccins uitgebreid zijn doorgelicht en goedgekeurd. Dat er grote en internationaal samenwerkende teams op zijn gezet, scheelt ook. Commissies en toezichtsorganen die zich buigen over de veiligheid, de ethische aspecten en de werkzaamheid van nieuwe medicijnen, hebben de coronavaccins voorrang gegeven, zodat ook daar de procedures sneller verlopen.

De verschillende rivaliserende farmaspelers hebben een akkoord gesloten om niet toe te geven aan mogelijke politieke druk om snel met een vaccin te komen, maar om zich rigoureus aan de strengste veiligheidsnormen te houden. Ook omdat het van het grootste belang is dat het publiek het vertrouwen niet verliest in de vaccins, de bedrijven die ze ontwikkelen en de instanties die ze moeten controleren.

Omgekeerde wereld

Uitgerekend in de VS liep het op dat vlak mis. Tot verbazing van velen verleende de Food and Drug Administration via haar spoedprocedure de goedkeuring aan twee antimalariamiddelen, waaronder hydroxychloroquine, en de omstreden bloedplasmatherapie voor de behandeling van covid-19. Nog groter was de verbazing toen de goedkeuring voor hydroxychloroquine weer werd ingetrokken, omdat het niet bleek te werken tegen covid-19. Ook van de bloedplasmatherapie, waarbij plasma van ex-patiënten wordt gebruikt, is de werking nog niet bewezen. Het is geen geheim dat president Trump, die ook meermaals het wondermiddel hydroxychloroquine prees, graag zo snel mogelijk een einde wilde maken aan de epidemie. Of er vanuit het Witte Huis druk is uitgeoefend op de FDA, is niet duidelijk, maar het onberispelijke imago van het agentschap kreeg wel een flinke knauw. Enkele farmabedrijven zwoeren daarna dat ze alleen vaccins ter goedkeuring zouden voorleggen waarvan de veiligheid en efficiëntie 100 procent bewezen is in een fase 3-studie. Het leek wel de omgekeerde wereld.

Lees ook: wanneer kunnen we beginnen vaccineren? Wat gaat het allemaal kosten? En wie zal als eerste worden ingeënt?

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234