null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Militair analistMart de Kruif

Hoe zal de oorlog in Oekraïne evolueren? Drie scenario’s doorgelicht: ‘Poetin gaat er geen motivatie meer inkrijgen’

De stad Cherson is bevrijd en het Oekraïense leger is begonnen aan nieuwe offensieven tegen de Russische bezetter. Ook Rusland zet aan, met name in de Donbas. Hoe zal de oorlog zich in 2023 ontwikkelen?

Bob van Huët

Het Oekraïense leger heeft dit jaar een paar spraakmakende overwinningen en successen geboekt. De Russen werden teruggedreven in het noorden en oosten van het land en de herovering van de zuidelijke stad Cherson was een huzarenstukje. Inmiddels ligt er sneeuw is Kiev, is de winter ingetreden en vorderen zowel Oekraïners als Russen (in de Donbas) nog maar langzaam met hun offensieven.

Defensiespecialisten overwegen nu de verschillende scenario’s voor 2023. Het Britse blad The Economist zette de meest aannemelijke op een rij. Mart de Kruif, voormalig commandant der landstrijdkrachten en militair analist, neemt ze door.

Scenario 1: Rusland sloopt systematisch de infrastructuur van Oekraïne, brengt zijn militaire organisatie op orde en verovert dan een paar belangrijke Oekraïense steden in het zuiden en oosten. De Russische president Vladimir Poetin dwingt vervolgens een voor hem gunstig staakt-het-vuren af. Ondertussen hapert de steun uit de Verenigde Staten, omdat de Republikeinen (met hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden) dwarsliggen bij nog meer militaire bijstand aangezien de Amerikaanse wapenvoorraden in Europa opraken.

De Kruif: ‘Volstrekt ongeloofwaardig. Oorlogen worden beslist door leiderschap en motivatie. Dat gaat Poetin er niet meer in krijgen.’


Mart de Kruif Beeld JILDIZ KAPTEIN
Mart de KruifBeeld JILDIZ KAPTEIN

Scenario 2: Patstelling. De Russische versterkingen geven niet de door het Kremlin gewenste doorslag. Partijen staan (in loopgraven) tegenover elkaar. Poetin probeert nog meer de Oekraïense economie te ondermijnen en hoopt dat vol te houden tot eind 2024, wanneer Donald Trump wellicht weer president wordt van de Verenigde Staten. Trump zou dan de hulp aan Oekraïne kunnen afbouwen, wat goed is voor Poetin.

De Kruif: ‘Dit is een smerige oorlog met een hoge mate van slijtage in alle opzichten. Niemand is gebaat bij een lange oorlog, terwijl dat nu wel de meest waarschijnlijke optie is. Op de grond, in de loopgraven, in de dorpen en in de steden blijft het Oekraïense leger in motivatie en leiderschap de overhand houden. Poetin is zelf al omgeschakeld van een korte oorlog naar een soort totale oorlog die hij op de tijdas speelt. Op strategisch niveau probeert hij de steun van het Westen aan Oekraïne te eroderen. Het kost 10 miljard euro per maand om daar de economie overeind te houden. Dat heeft hij als een zwakte gezien.

‘De vraag is in hoeverre Rusland dat zelf kan volhouden. Het aantal verliezen voor het Russische leger zal absoluut doorgaan. Poetin zal zijn hele economie moeten omzetten naar een oorlogseconomie. Dat gaat ten koste van de levensstandaard van de Russen, wat de bevolking trouwens nu al voelt. Hij zal nog meer militairen moeten oproepen, terwijl hij geen ervaren kaderleden meer heeft. De sancties blijven ondertussen ook doorwerken.’

Dat alles bij elkaar legt veel druk op de supermachten VS en China om tot een diplomatieke oplossing te komen, denkt De Kruif. Dat zal ongetwijfeld achter de schermen gebeuren, alleen zien we dat niet. ‘Beide partijen hangen nu in de touwen. Zie het als een bokswedstrijd waarin in ronde 14 aan beide kanten alles openligt. Daar herstel je niet zomaar van. Dit conflict gaat niet zomaar qua aard veranderen. Het is een slijtageslag en dat zal het blijven. Het is onwaarschijnlijk dat een van de partijen nu heel veel terrein zal winnen.’

Scenario 3: Oekraïne blijft na de inname van Cherson veel terrein winnen en herovert niet alleen het zuiden van het land, maar ook de Krim. Volgens verschillende experts het meest riskante scenario, want Poetin staat met de rug tegen de muur: de dreiging met kernwapens wordt nu heel serieus.

De Kruif: ‘Militair gezien ongeloofwaardig. Je offensieve vermogen is meer dan het inzetten van Himars (succesvol Amerikaans raketsysteem, red.) om je opponent in de diepte te kunnen bestoken. De aanvaller is altijd in het nadeel ten opzichte van de verdediger. Dat kun je niet mathematisch uitrekenen, maar in de Koude Oorlog gingen we altijd uit van 3 staat tot 1. Oekraïne heeft veel gewonnen aan vuurkracht en relatief veel manschappen, maar niet een overwicht om grote offensieve operaties op de grond te kunnen doen. Het offensieve vermogen van Oekraïne wordt de komende weken bepaald door wat in de Donbas staat te gebeuren. Dat gaat het beslissende punt worden. Poetin heeft beloofd daar te leveren en te bevrijden.’

(AD)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234