Aleksej Navalny tijdens een mars ter nagedachtenis van voormalig oppositieleider Boris Nemtsov. Beeld Getty Images
Aleksej Navalny tijdens een mars ter nagedachtenis van voormalig oppositieleider Boris Nemtsov.Beeld Getty Images

Rusland

Hoe zal het Rusland vergaan nu Navalny opgesloten zit? Vier mogelijke scenario’s

Het Kremlin heeft zijn zin: Aleksej Navalny gaat voor bijna drie jaar achter de tralies. Wat blijft er over van zijn beweging die vecht tegen de corruptie en - meer in het algemeen - tegen het bewind van Vladimir Poetin? Vier mogelijke scenario’s.

1. De protesten gaan door

De veroordeling, hoezeer die ook was te verwachten, heeft de woede onder met name jonge Russen gevoed. De afkeer van Poetin was de afgelopen weken zichtbaarder dan ooit. En hoewel hij straks in een strafkamp zit, kan Navalny een sterk symbolische rol krijgen (zoals Nelson Mandela tijdens zijn 27 jaar gevangenschap). Komend najaar zijn er parlementsverkiezingen in Rusland, die al ruimschoots van tevoren voor onrust zorgen. Navalny wilde zijn tactiek van ‘slim stemmen’ (stemmen op alle kandidaten die de meeste kans maken om een concurrent van regeringspartij Verenigd Rusland uit het zadel te houden) ook inzetten tijdens de verkiezingen voor de Doema, de Russische Tweede Kamer. Als er weer kandidaten worden uitgesloten, zoals anderhalf jaar geleden bij lokale verkiezingen, zal dat vooraf aan de stembusgang opnieuw voor betogingen zorgen. Het lijdt geen twijfel, dat - mocht de tactiek van slim stemmen succesvol worden uitgevoerd - de autoriteiten de uitslag zullen proberen te beïnvloeden (lees: zullen frauderen). Dat zal opnieuw leiden tot grote demonstraties.

2. Navalny’s vrouw wordt oppositieleider

Joelia Navalnaja, Navalny’s echtgenote neemt het roer over bij het anticorruptiefonds FBK en positioneert zich als oppositieleider totdat haar man terugkeert uit gevangenschap. Dan ontrolt zich een scenario analoog aan buurland Belarus. Daar werd afgelopen najaar Svetlana Tichanovskaja de ‘stand-in’ voor haar gevangen gezette echtgenoot Sergej Tichanovski, net als Navalny een videoblogger die misstanden aan de kaak stelde. Hoewel ze (nog) niet het charisma heeft van Navalny, is ze minstens zo fanatiek in het bestrijden van het bewind van Poetin. Mocht die haar niet ook laten arresteren en voor langere tijd laten opbergen, dan kan ze in het Westen steun verzamelen. Op die manier zou de strijd van Navalny kunnen voortduren tot hij over drie jaar weer vrijkomt en verdergaat waar hij gebleven is. Zijn afwezigheid hoeft geen ramp voor zijn beweging te zijn: van augustus tot half januari was Navalny immers ook niet in Rusland. En bij terugkomst werd hij meteen opgepakt.

3. De elite wordt Poetin beu

De vrienden van Poetin hebben hun lucratieve baantjes bij de staatsbedrijven aan hem te danken. Ze beseffen dat terdege en zullen hem te allen tijde steunen. Maar wat gebeurt er als westerse landen hen met persoonlijk sancties treffen, zoals Navalny al jaren voorstelt? Bevriezen van hun tegoeden op westerse banken, inreisverboden voor Poetins vrienden en hun familie in de Europese Unie en de VS? Mogelijk dat de elite rond de president zich dan eens achter de oren gaat krabben en hem laat vallen. Makkelijk zal dat evenwel niet gaan. Poetin is een meester in het tegen elkaar uitspelen van zijn entourage, zodat ze niet samenspannen tegen hem. Praten over de opvolging van de Russische leider geldt in Kremlinkringen als politieke zelfmoord.

4. De oppositie delft het onderspit, het Kremlin wint

Het Kremlin pakt FBK keihard aan, verbiedt de organisatie verder te werken en arresteert de medewerkers (inclusief Joelia Navalnaja). Navalny krijgt nog eens tien jaar extra voor een totaal verzonnen verduisteringszaak die het Russische OM afgelopen plotseling presenteerde. In de regio’s krijgen de autoriteiten de protesten onder controle, zodat die weer als vanouds beperkt blijven tot de middenklasse van Moskou en Sint-Petersburg. Daar zijn ze makkelijk te managen. Pogingen tot demonstraties worden keihard uiteengeslagen, duizenden gearresteerd. Internationale protesten wuift het Kremlin weg, imagoschade vreest het allang niet meer. Het volk vervalt in een totale apathie en keert zich collectief af van de politiek. Intussen gaat het economisch alleen maar slechter, Poetin heeft de Russen niks meer te bieden dan inktzwarte repressie.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234