Hoe zou het eigenlijk zijn met... David Bowie?

Kort na (maar niet door) ons voor-laatste gesprek, in juni 2004, kreeg David Bowie (63) een hart-aanval. Sinds die volgens hem-zelf ‘bespottelijk ordinaire hart-probleempjes’, waardoor hij dat jaar ook Werchter afblies, zijn z’n publieke verschijningen op de vin-gers van één gemutileerde hand te tellen.

'Toen ik mezelf kon zijn, was ik vergeten wie ik was'

‘Waar is David Bowie?’ is een vraag die ik de voorbije vijf jaar ettelijke keren niet heb beantwoord. Een deel van het antwoord is: hij is overal. Welk slotnummer speelden de finalisten tijdens de monsterjam op het wereldkampioenschap luchtgitaar? ‘Heroes’. Waar haalden The Kooks hun naam? Van een song op ‘Hunky Dory’. Wat noemde Jack White het hoogtepunt van z’n leven? ‘Het podium delen met David Bowie.’ Van wie zei Lady Gaga onlangs dat hij ‘mijn grootste inspiratie’ was? Bowie. En alleen al de voorbije drie jaar coverden minstens tachtig artiesten zijn songs, onder wie Peter Gabriel, Joan as Police Woman, Windsor for the Derby, Flaming Lips en onze Van Jets. Er zijn al drie tributecd’s gemaakt (en in mei verschijnt een vierde, met covers door onder meer Carla Bruni, Soulwax en misschien Radiohead), en er zouden er nog meer zijn geweest als zijn manager dat soort initiatieven niet tactvol zou ontmoedigen – Bowie is zelf niet zo’n fan van terugkijken. Maar weinig hommages klinken krachtiger dan Bono die, gevraagd hoe groot de invloed van Bowie op U2 was, simpelweg antwoordde: ‘Gigantisch.’

Buiten de muziek klinken ook echo’s. Vogue bracht onlangs een modereportage gebaseerd op ‘China Girl’. Harper’s Bazaar schreef over Keira Knightley: ‘Ze draagt iets dat David Bowie gedragen had kunnen hebben bij een stierengevecht in Madrid in 1974.’ Chanel presenteerde een collectie aan de pers als ‘Classic Bowie’. Societyfotograaf Lord Snowdon had een levensgrote cutout van hem in z’n atelier staan, ‘ter inspiratie’. Model Lizzy Jagger, dochter van, noemde onlangs níét papa Mick maar David Bowie haar favoriete stijlicoon. Remixes van zijn songs zijn te horen op haast elke catwalk. Acteur Johnny Depp baseerde zijn accent én zijn zang in ‘Sweeney Todd’ op die van Bowie. De briljante comedyshow ‘Flight of the Conchords’ heeft een grappige Bowiesketch, en de man zelf speelde een uitgebreide (en zeer geestige) gastrol in ‘Extras’ van Ricky Gervais. Ook de plastische kunsten eren Bowie. In Rotterdam baseerden zeven kunstenaars hun werk op het thema ‘Ch ch ch Changes’. En, iets excentrieker, op eBay werd een tijdje geleden een gipsen afdruk van Bowies membrum virile geveild. Excentriek is ook het enige correcte woord voor de Heteropoda davidbowie, een door een Duits bioloog in Maleisië ontdekte spinnensoort die z’n naam ontleent aan ‘Spiders from Mars’. En qua petite histoire: de hond van actrice Misha Barton heet Ziggy Stardust. Zowat de enige plaats waar Bowie ironisch genoeg zelden of nooit te vinden is (of toch niet bovenaan), zijn Top Honderden Aller Tijden. Maar dat is, volgens vakbladen als Oor en Q, omdat er zovéél cd’s zijn om uit te kiezen, en omdat de fans het er nooit over eens raken wat nu precies zijn beste plaat is. ‘Dat komt ervan als je als kameleon door het leven gaat,’ meent Oor.


Bloed en glitter

Al die tijd hielden het management, de platenfirma en andere satellieten Bowies reputatie hoog door zijn rijke verleden te recycleren. Fotograaf Mick Rock vereeuwigde het Ziggy Stardusttijdperk in het boek ‘Blood and Glitter’ (met de electric fellatiofoto – Bowie die de gitaar van Mick Ronson ‘pijpt’!). Vriend en reisgenoot Geoff MacCormack publiceerde het multimediale kunstboek ‘From Station to Station: Travels with Bowie 19731976’. producer Tony Visconti schreef z’n memoires (hoogtepunten: Bowie imiteert graag ‘The Office’; Bowie en Visconti bezochten samen clubs voor transseksuelen tijdens de opnames van ‘Scary Monsters’). Al zijn cd’s kregen rereleases, dikwijls met een pak bonustracks erbovenop (mijn favorieten: ‘David live’ en ‘Stage’). pas nog kwam eindelijk de dubbele cd van zijn voorlopig laatste tournee uit: ‘A Reality Tour’ – 33 songs en geen enkel zwak moment. En in de semiillegaliteit doken een paar rarities uit zijn cokeperiode op: iemand een duet met Cher?

Bowie zelf, altijd iemand geweest die de tijdgeest volgt én vat, liet af en toe grootmoedig van zich horen als hij vond dat één of ander jong groepje zijn steun verdiende. Zo was hij één van de eersten die bands als Arcade Fire, Arctic Monkeys, TV on the Radio, Ballroomquartet, Battles en Tiny Masters of Today hypeten. Maar een artiest wordt ook getypeerd door wat hij weigert. In Bowies geval zijn dat, volgens zijn manager, ‘létterlijk zes à achthonderd uitnodigingen per dag voor personal appearances, reclame en filmrollen’ en lucratieve maar ‘misplaatste’ en ‘overbodige’ business ventures zoals een musical op basis van ‘Ziggy Stardust’ (‘à la ‘Tommy’ van The Who). Hij sloeg de voorbije jaren ook tal van aanbiedingen af om andermans platen te producen – onder meer de Red Hot Chili Peppers waren vragende partij. Ik zei iets over film: wie denkt dat Bowie, zoals zoveel rocksterren, wel wil maar niet kán acteren, moet het recente ‘The prestige’ eens bekijken, waarin hij de uitvinder Nikola Tesla geloofwaardig neerzet. Hij is ook goed als kille zakenman in ‘August’. Charisma blijft op pellicule intact.

'Geen grammetje talent'

Sinds zijn hartaanval vertoont Bowie zich nog maar zelden in het openbaar. Hij kwam niet naar de tentoonstelling die Guy Peellaert – de Belgische ontwerper van de ‘Diamond Dogs’hoes – vlak voor z’n dood hield, maar backstage in Werchter vergaapten andere artiesten zich aan die legendarische tekeningen. Ik zag ’m wel op één van de drie avonden dat David Gilmour in de Royal Albert Hall optrad – als, heel typerend, onaangekondigde gast zong hij een paar nummers van z’n toen pas overleden geestesverwant Syd Barrett mee. Dat kwartiertje leek een generale repetitie voor meer en langere optredens, maar zover is het nooit gekomen. Ondertussen werd Bowie wel, hou u vast, een personage in ‘SpongeBob Squarepants’. Hij dook ook onverwacht op als backingvocalist op de cd van Scarlett Johansson: hij zong twee nummers, en verdedigde Scarlett galant tegen aanvallen van critici die haar plaat maar niks vonden. En mocht u zich afvragen wie van hen beiden de vragende partij was: ‘Als Bowie wat dan ook met mij wil doen: gráág’ – Scarlett Johansson. Een paar redenen voor zijn lange sabbatical zijn privé. Eén ervan is zeker dat hij z’n jongste kind Alexandra (troetelnaampje ‘lexi’) wil zien opgroeien – hij is één van die rockers die, toen hun eerste lading kinderen klein was, steevast op tournee waren, of te stoned of te navelstaarderig om er bewust van te genieten. Die fout wilde hij, zo bleek uit ons voorlaatste gesprek, niet wéér maken. Zijn oudste zoon Duncan ‘Joe’ Jones (voorheen Zowie Bowie) heeft met ‘Moon’ net een uitstekende sciencefictionfilm uit, en de trotse vader woonde de première bij. En wat doet papa verder nog? Af en toe spreekt hij zich uit (níét op Twitter: hij heeft geen officiële account, ook al geven roddelaars zich daar voor hem uit!): vóór het behoud van het patrimonium, of tégen het opheffen van een radiostation dat John Peel nog ooit lanceerde, of vóór het postuum opnemen van gitarist Mick Ronson in de Rock and Roll Hall of Fame. Op de website van The Guardian kan je lezen wat er tegenwoordig op z’n ipod staat (Chinese volksmuziek, maar ook Rufus Wainwright en Godspeed You! Black Emperor). En begin juni zal hij vast opdagen als echtgenote Iman in New York de Fashion Icon Award krijgt. Hij is naar eigen zeggen ‘minder gedreven’ dan vroeger, en de alter ego’s en de poses is hij beu: ‘De androgyne Bowie, de Thin White Duke, de Spaceman, Ziggy Stardust, de te laat geboren expressionist tijdens m’n Berlijnse periode, de kabukiclown, de biseksuele chic, de pseudosmoothe dandy ten tijde van ‘let’s Dance’… Het heeft dertig jaar geduurd voor ik mezélf kon zijn, en tegen die tijd was ik vergeten wie ik was.’ Zijn carrière vatte hij onlangs kurkdroog samen als ‘twee absolute stinkers, twintig goeie platen, en een paar hele goeie’.

Op dit moment werkt hij aan een nieuwe cd, maar hij is ‘niet gehaast’. Geruchten dat hij a) doodziek is b) plastische chirurgie heeft ondergaan en c) de zomerfestivals zal spelen worden officieel ontkend. Van minstens twee van die drie geruchten kan ik zelf bevestigen dat ze onwaar zijn. Gedenk, tot slot, even de arme Derek Johns, de A&Rman die onlangs zijn memoires publiceerde en daarin, veertig jaar na de feiten, opbiechtte hoe de ‘loser’ heette die in zijn kantoor vier songs speelde en dan door hem de deur werd gewezen wegens ‘geen grammetje talent’: Davey Jones, alias David Bowie. Eén van die vier songs was ‘Space Oddity’.

Do yourself a favour en bekijk het interview met Hermann Vaske waarin Bowie a) zegt dat koffie en sigaretten niet ongezond zijn, en b) een hartaanval faket… anderhalf jaar voor z’n échte hartaanval:

Bowie-sketch uit 'Flight of the Conchords'

Fragment uit 'Extras' met gastrol van David Bowie



Hitler learns that Bowie will not be playing at Glastonbury 2010

Interview Hermann Vaske - David Bowie

Het interview met Hermann Vaske waarin Bowie a) zegt dat koffie en sigaretten niet ongezond zijn, en b) een hartaanval faket... anderhalf jaar voor z'n échte hartaanval.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234