null Beeld

Hoe zou het eigenlijk zijn met... Michail Gorbatsjov?

Michail Gorbatsjov mag dan de 80 naderen, er wordt nog steeds naar hem geluisterd. Vooral, of misschien alléén, buiten de grenzen van zijn moederland. Zelfs Barack Obama luistert als Gorby iets te zeggen heeft, zo blijkt wanneer de laatste president van de Sovjet-Unie me vertelt over zijn ontmoeting met de president van de VS: 'Ik feliciteerde Obama omdat zijn populariteit twee maanden na de verkiezingen nog altijd aan het stijgen was. Hij keek me aan en zei: 'Wacht maar, het zal heus wel zakken.' (Lacht smakelijk) Wel fijn om zoiets uit zijn mond te horen.'

Redactie

U kon het hier de voorbije weken uitgebreid lezen: twintig jaar geleden was Gorbatsjov de man die de Sovjet-Unie zou moderniseren, maar zijn glasnost en zijn perestrojka (meteen ook de laatste keer dat Russische woorden wereldwijd zo vlotjes van de tong kwamen gerold) leidden uiteindelijk tot de val van het Sovjetrijk. Zelf heeft hij altijd volgehouden dat dat absoluut niet zijn bedoeling was ('Ik was een fervente tegenstander van het uiteenvallen van de Unie. Dat was een persoonlijke nederlaag.') In '90 kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn aandeel in het verrassend vredevolle verloop van de revoluties in het Oostblok, maar daar waren niet al zijn landgenoten opgetogen over, zeker niet toen de grootste Russische staatsbedrijven begin jaren negentig voor een habbekrats werden geprivatiseerd. Zoals één van Gorbatsjovs ex-ministers ooit opmerkte: 'De Nobelprijs voor Economie heeft hij in elk geval niet gekregen.'

In Amerika is Gorbatsjov enorm in trek als spreker, maar één lezing herinnert hij zich bijzonder. Het was drie jaar geleden, in volle Bush-tijd, en hij kreeg een vraag uit de zaal: 'Welke raad zou u Amerika geven, nu ons land in zo'n precaire situatie zit?' Eerst gaf hij een ontwijkend antwoord ('Advies geven aan andere landen vind ik verkeerd'), maar toen het publiek bleef aandringen, ging hij er toch wat dieper op in. 'Twintig jaar geleden, toen we het einde van de Koude Oorlog aan het regelen waren, zeiden we tegen mekaar dat de wereld nu eindelijk aandacht kon gaan besteden aan een paar aanslepende problemen: dat de helft van de wereldbevolking leeft van 1 of 2 dollar per dag; dat zestig procent van onze ecosystemen verstoord is; dat de lucht en de oceanen en rivieren vervuild zijn. We wisten toen al: als we alles gewoon laten zoals het is, loopt het gegarandeerd zéér slecht af. Amerika was in een euforische stemming: jullie hadden het gevoel dat jullie de Koude Oorlog hadden gewonnen, en dat jullie dus ook niks hoefden te veranderen. Maar na de euforie komt de ontgoocheling, en nu merken jullie dat het verkeerd was om je te wentelen in dat overwinningsgevoel. Dus als jullie per se mijn advies willen: vraag me niet hoe of wanneer, maar ik ben ervan overtuigd dat Amerika nood heeft aan zijn hoogsteigen perestrojka.'


- En dat zei u drie jaar geleden! Betekent dat nu dat Barack Obama de nieuwe Michail Gorbatsjov is?

Michail Gorbatsjov «Wacht even, mijn verhaal is nog niet af. Na mijn speech kreeg ik tot mijn stomme verbazing een staande ovatie - en er zat toch zo'n 10.000 man in de zaal. Ik heb toen nog tegen mijn tolk gezegd: 'Er beweegt iets in Amerika. Het land is aan het veranderen.'

»Het allerbelangrijkste is volgens mij dat Obama die nood aan verandering heeft herkend en de uitdaging heeft aangenomen. Daarvoor krijgt hij van mij alle lof. Bovendien is hij erg intelligent en democratisch gezind. Al kan hij ook zeer vastberaden zijn. In elk geval: hij heeft de wil om voor verandering te zorgen.»

Het volledige interview leest u in Humo 3603 van dinsdag 22 september.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234