Hoera vakantie? Voorkom vakantiestress met Humo's rustgevende survivalgids (1)

Grijpt de vakantiestress u nu al naar de keel? Humo weet raad: ‘Urenlang filerijden is een kunst.’

'Veel mensen komen zieker thuis dan dat ze vertrokken zijn, en lopen na hun reis nog een tijdje angstig en agressief rond'

Bij een geslaagde zomer hoort een mooie reis, maar die is vaak minder ontspannend dan gehoopt. Steeds meer mensen vallen namelijk ten prooi aan vakantiestress, en komen vermoeider thuis dan ze vertrokken zijn, weet stressexpert Luc Swinnen.

HUMO Vakantiestress wordt weleens de nieuwe burn-out genoemd. Komt het zo vaak voor?

Luc Swinnen «Ik schat dat 30 à 40 procent van de mensen last heeft van vakantiestress.»

HUMO Wat zijn de voornaamste oorzaken?

Swinnen «Veel mensen zitten nog volop onder de stress als ze vertrekken. Vlak voor ze met vakantie gaan, werken ze doorgaans extra hard om nog zoveel mogelijk gedaan te hebben. In plaats van eerst een paar dagen tot rust te komen, willen ze zo snel mogelijk vertrekken. Vaak moet er op het laatste nippertje nog een hoop geregeld worden. Ook dat zorgt weer voor stress. Het resultaat is dat men tjokvol adrenaline en cortisol (het stresshormoon, red.) op zijn bestemming aankomt. Het is geen goed idee om dan meteen aan het strand te gaan liggen. De eerste drie, vier dagen moet je actief blijven, anders stapelen de adrenaline en het stresshormoon zich op, en dat kan ons lichaam niet aan. Je bouwt je activiteit dus best geleidelijk aan af. Dat doen de meesten natuurlijk net níét.

»Veel mensen blijven ook werken op vakantie. Ze checken hun mails of zitten nog regelmatig te bellen voor het werk. Dan kun je beter gewoon thuisblijven.»

HUMO Nogal wat werkgevers eisen dat werknemers tijdens hun vakantie bereikbaar blijven.

Swinnen «Dat is heel onverstandig. Het is belangrijk dat mensen uitgerust zijn als ze terugkomen van vakantie. Als je op vakantie elke dag met het werk in je hoofd zit, kun je natuurlijk niet recupereren.»

HUMO Volgens een enquête van sociaal secretariaat Securex leidt vakantie tot stress omdat er werk blijft liggen. Drie op de vier Belgische werknemers gaf aan voor en na een vakantie veel harder te moeten werken.

Swinnen «Vergeet ook niet de stress van de volle inbox. Voor hun vakantie proberen mensen nog zoveel mogelijk mails te beantwoorden en op hun eerste werkdag zit die inbox alweer bomvol – vaak onnodige – mails. Maar dat is makkelijk op te lossen. Ik delete na de vakantie altijd al mijn e-mails. Wie je echt nodig heeft, mailt wel terug, hoor.»

HUMO Niet alleen het werk bezorgt vakantiegangers stress.

Swinnen «Nee, de reis zelf én de reisgenoten zijn ook een stressfactor. Door het jaar zien partners en kinderen elkaar alleen ’s ochtends, ’s avonds en in de weekends. Op vakantie zitten ze plots twee weken of langer op elkaars lip. Dat leidt onvermijdelijk tot spanningen. Bovendien heeft iedereen verschillende verwachtingen: de één wil avontuur, de andere wil rust. Daar komen vaak conflicten van.

»Je hebt bovendien geen vluchtmogelijkheid. Als je je thuis ergert of als er hommeles is, kun je in een andere kamer gaan zitten of de deur uitgaan. Op vakantie zit je vaak met z’n allen in een te krap appartementje en valt er niet aan elkaar te ontsnappen.»

'Pas in de derde week van je vakantie kom je helemaal tot rust. Meerdere korte vakanties zorgen alleen maar voor meer stress'


Buffet voor roofdieren

HUMO Reizen is duur. Mensen hebben er een jaar naar uitgekeken en willen er alles uithalen. Zorgt dat ook voor stress?

Swinnen «Absoluut. Reizen wordt steeds duurder, dus mensen willen ter plaatse absoluut alles zien. Ze hebben ervoor betaald en willen waar voor hun geld. Elke seconde moet nuttig zijn. Dat betekent lange dagen en weinig slaap, waardoor stress en vermoeidheid zich opstapelen. Op vakantie voelen we ons onbewust ook niet helemaal veilig. De omgeving, het eten en de taal zijn anders. Onze hersenen reageren daarop door adrenaline en cortisol aan te maken, waardoor we ons wat opgejaagd voelen.

»Ook het zogenaamde halo-effect heeft een invloed: je hebt hoge verwachtingen van die vakantie. En dan is de eerste indruk zeer belangrijk, want die draag je de hele vakantie mee. Als je in je hotel aankomt en het valt een beetje tegen, dan werpt dat een schaduw over je hele reis.

»Ten slotte is er nog het territoriumeffect. Mensen willen een eigen territorium, maar dat is op vreemd terrein niet zo evident. Mensen vullen die drang dan op eigenaardige manieren in. Bijvoorbeeld door ’s ochtends vroeg hun handdoek te draperen over een ligstoel aan het zwembad. Als ze dan na het ontbijt terugkeren, is hun stoel dikwijls toch door iemand anders ingenomen. Dan voelen ze zich in hun territorium aangevallen. Dat leidt ook weer tot stress. Dat handdoeken leggen wekt bovendien bij veel mensen ergernis op, waardoor soms flinke ruzies ontstaan.»

HUMO Mensen ergeren zich wellicht ook nog wel om andere redenen aan andere vakantiegangers.

Swinnen «Mensen storen zich aan roken, te veel drinken of lawaai. Ook het buffet is een bron van ergernis. Mensen gedragen zich daar echt als roofdieren. Opdat ze niet te véél zouden opscheppen, zetten hotels kleine bordjes aan het buffet. Vakantiegangers stapelen hun eten dan maar torenhoog op die bordjes, waardoor dat voedsel dan op de grond valt… Als je ’s ochtends wat later gaat ontbijten omdat je eens wilde uitslapen, is het buffet vaak een slagveld. Eten zou een moment van rust moeten zijn, maar het wordt een moment van stress en ergernis.

»Dat vechten voor eten is overigens ook weer het werk van onze hersenen. Het is sterker dan onszelf. Daarom drummen we bijvoorbeeld ook om als eerste op het vliegtuig te raken, ook al zijn de plaatsen voorbehouden.

»We vergeten soms ook dat we niet met vakantie móéten. Je moet het beschouwen als een cadeau, maar tegenwoordig is het voor veel mensen een statussymbool geworden. Reizen moeten zo ver en chique mogelijk zijn, zodat ze ermee kunnen pronken.»

HUMO Sociale media spelen daar een rol in. Elke stap en elke hap moeten uitgebreid op foto en video vastgelegd en gedeeld worden.

Swinnen «Het moet ook zo snel mogelijk op Facebook gezet worden, en het moet beter zijn en meer likes oogsten dan wat anderen erop zetten. Zo blijven we onze stress maar opdrijven. Het grappigste wat ik op dat vlak al gezien heb, is de dubbele selfie. In Madrid zag ik iemand met een selfiestick waaraan twee iPhones bevestigd waren. Eén om de selfie te maken, en de tweede om een selfie te maken van het maken van die selfie. Hoe gek kan het worden?»

HUMO Wat zijn de gevolgen van al die vakantiestress?

Swinnen «Veel mensen komen zieker thuis dan ze vertrokken zijn. Ze krijgen hoofdpijn, nekpijn, spierpijn, maag- en darmklachten en een slechte eetlust. Je loopt na thuiskomst nog een tijdje angstig en agressief rond. Je bent snel geïrriteerd. Dat heeft effect op je hersenen: je begint dingen te vergeten en je kunt je moeilijk concentreren. Je zou fit en fris moeten thuiskomen – iedereen verwacht dat van je – maar je voelt dat dat niet zo is. Daardoor gaan mensen zich soms sociaal isoleren. Maar zo raken ze nog dieper in de put.»

HUMO Hoelang blijven die klachten duren?

Swinnen «Dat kan maandenlang zijn. Sommige mensen werken tien of elf maanden keihard met het idee dat een paar weken vakantie al hun stress zullen doen verdwijnen, waarna ze er weer volop tegenaan kunnen, maar dat is niet zo. Ze vertrekken met stress en zo komen ze ook weer terug. Recht uit het vliegtuig haasten ze zich naar de bagageband, en o wee als ze hun koffers binnen de twintig minuten niet gevonden hebben. En dan maar hopen dat ze op weg naar huis niet in de file staan, want dan is het wéér stressen geblazen.»

HUMO Uit onderzoek blijkt dat het ontspannende effect van een vakantie maar zeer kort duurt.

Swinnen «Je voelt je welgeteld drie dagen beter op het werk, en daarna is die vrolijke vakantiestemming alweer voorbij. Voor veel mensen is dat een grote ontgoocheling. Vakantie is geen compensatie voor de werkstress. Het helpt je om bij te leren, om fitter te blijven, om ruimer te denken en in contact te komen met nieuwe mensen en nieuwe culturen. Maar als je tijdens het jaar al door je energiereserves zit, zal dat nog meer het geval zijn na je vakantie. We denken dat het na het verlof allemaal beter zal gaan, maar dat is een illusie.»

HUMO Blijven we dan maar beter thuis?

Swinnen «Nee, maar we moeten wel af van het idee dat we op reis móéten. En je reist niet om je te ontspannen, maar om te leren, zoals het oude gezegde luidt. Je moet je leven zo organiseren dat je door het jaar niet te veel stress hebt, zodat je uitgerust kunt vertrekken.»

HUMO Mensen nemen tegenwoordig vaak meerdere korte vakanties in plaats van één lange. Is dat een goed idee?

Swinnen «Nee. Als je vol adrenaline zit, duurt het een week voor je wat afstand kunt nemen van je werk. Vanaf de tweede week treedt de ontspanning in en pas in de derde week kom je helemaal tot rust. Na een citytrip van een week kom je even gespannen terug. Door meerdere korte vakanties te nemen, zorg je er alleen maar voor dat je vaker last hebt van vakantiestress.»

HUMO Is het huidige massa-toerisme ook niet per definitie stresserend? Het is druk op de luchthaven, in het vliegtuig en op de trein, op het strand is het zoeken naar een plaatsje en bij populaire bezienswaardigheden staat iedereen ook al te drummen.

Swinnen «Het is tegenwoordig overál ontzettend druk, ja. En het wordt steeds erger. Venetië, Barcelona en Amsterdam willen zelfs het aantal toeristen aan banden leggen, omdat de drukte onhoudbaar is geworden. Dat komt omdat iedereen die grote droom heeft: we zijn met vakantie en nu raken we van onze spanningen en miserie verlost. Terwijl we er vaak net spanningen van kríjgen.»

HUMO Toch kras dat wat eigenlijk een tijd van ontspanning zou moeten zijn, voor veel mensen een bron van stress is geworden.

Swinnen «We zijn allemaal zo druk bezig dat ontspannen een kunst geworden is die veel mensen zelfs opnieuw moeten aanleren. Bij sommige mensen lukt dat, bij anderen is dat helaas een hopeloze zaak.»

'Wie nog met de auto naar de wereldbeker in Rusland wil vertrekken: dat raden we echt af'


Pech onderweg

Wie de vakantiestress toch wil trotseren en met de auto naar het zuiden wil, bereidt zich best voor op de nodige ongemakken. Te beginnen met de even onvermijdelijke als gigantische files die de rit naar de zon altijd zo’n beproeving maken.

Joni Junes (woordvoerster VAB) «Die files horen er helaas bij, zeker als je op de drukste dagen naar het zuiden rijdt. In België is dat bij de start van het bouwverlof. In de eerste twee weekends van augustus vallen de gevreesde zwarte zaterdagen in Frankrijk. Op de Autoroute du Soleil kun je dan urenlang staan aanschuiven. Ook aan de Gotthardtunnel in Zwitserland en rond Parijs zijn de files enorm lang.

»Veel chauffeurs proberen een alternatieve route te volgen, maar dat is doorgaans geen oplossing. Ze volgen blind hun gps, rijden honderden kilometers om en komen uiteindelijk uren later op een plek aan waar het verkeer ook compleet vastzit. Zeker op de rode en zwarte zaterdagen in Frankrijk slibben die alternatieve routes zeer snel dicht.»

HUMO De enige oplossing is dan: de file uitzweten en hopen dat je niet te lang vastzit.

Junes «Of vertrekken op minder drukke dagen, vooraf goed je route uitstippelen en de bekende knelpunten proberen te mijden. Mensen vertrekken soms heel vroeg of zelfs ’s nachts, maar dat helpt niet. Knelpunten als Parijs bereik je dan toch pas als de files zich daar al aan het vormen zijn. Je kunt dan beter later vertrekken, zelfs na twaalf uur ’s middags. Dan zijn de files aan die knelpunten al aan het oplossen.»

HUMO Veel mensen vertrekken de avond of nacht na hun laatste werkdag. Is het wel verantwoord om dan meteen tien uur of meer achter het stuur te zitten?

Junes «Vermoeid achter het stuur kruipen is een zeer slecht idee. Zeker als je ook nog eens ’s nachts gaat rijden. Bij een belangrijk deel van de ongevallen is vermoeidheid een oorzaak. Dat zijn vaak ook de zwaardere ongevallen. In Frankrijk zijn de autosnelwegen bovendien niet verlicht. Ongeveer 40 procent van de ernstige ongevallen gebeurt daar ’s nachts.

»Mensen willen bovendien zo snel mogelijk op hun bestemming raken, dus nemen ze niet altijd rustpauzes.»

HUMO Wat zijn de meest voorkomende problemen onderweg?

Junes «In de zomer kan de batterij door de warmte problemen veroorzaken. Bijna één op de drie oproepen gaat over startproblemen. Bandenpech is goed voor 25 procent van de interventies. Steeds minder auto’s hebben een reservewiel. Als je dan lek rijdt, heb je uiteraard een probleem. Vaak kunnen we niet eens helpen, omdat mensen in het weekend rijden, of na sluitingstijd van de bandencentrales. Dan zit er niet anders op dan te wachten.

»Verder moeten we tussenkomen bij motorproblemen door oververhitting, ongevallen – goed voor 9 procent – en problemen met de koppeling en de versnellingsbak. Als je de koppeling te lang laat slepen wil de versnellingsbak het wel eens begeven. Urenlang filerijden is een kunst.»

HUMO Gebeuren er vaak ongevallen omdat chauffeurs de soms nogal onorthodoxe rijstijl in andere landen niet gewend zijn? Een land als Italië staat bekend om gevaarlijk weggedrag.

Junes «In de Balkanlanden gebeuren de meeste ongevallen. Dat is vooral te wijten aan de slechte staat van veel wegen daar. Vooral Bulgarije en Kroatië zijn de laatste jaren populaire bestemmingen voor veel Belgen, ook met de auto. Daar moet je dus goed opletten. Mensen die nog voor de wereldbeker voetbal met de auto naar Rusland zouden willen vertrekken: dat raden we echt af. We hebben dit jaar al twee dossiers gehad van reizigers die daar pech hadden, en die bleken heel moeilijk op te lossen.

»Niet alleen een andere rijstijl kan een probleem zijn, ook de verkeersregels zijn in het buitenland vaak anders.»

HUMO Ook een bron van ergernis en stress: de wildgroei aan vignetten die je tegenwoordig overal moet voorleggen.

Junes «Veel chauffeurs hebben duidelijk nog geen weet van de milieuzones die nu overal worden ingevoerd. In Parijs moet zo’n vignet bijvoorbeeld enkel op weekdagen en niet tijdens het weekend, en ook niet na acht uur. Mensen die op de autosnelweg blijven, hebben dan weer geen vignet nodig. Met al die stickers en vignetten zien mensen op den duur door de bomen het bos niet meer.»

HUMO In het buitenland lijkt de politie vaak ook extra streng en vervelend. Zijn er landen waar je zeker op je tellen moet letten?

Junes «In Frankrijk stijgt het aantal verkeersdoden al jaren. Daar werken ze nu heel erg aan verkeersveiligheid, met verschillende nieuwe maatregelen. Belgische chauffeurs kennen die vaak niet allemaal. Je mag in Frankrijk bijvoorbeeld niet meer handenvrij bellen in de auto, of met oortjes in naar muziek luisteren. Er zijn ook strenge snelheidscontroles, ook door anonieme voertuigen die in het verkeer meerijden. Er wordt véél gecontroleerd, maar we hebben er geen weet van dat toeristen, of Belgen, daarbij geviseerd worden. Vanaf 1 juli gaat in Frankrijk op secundaire wegen trouwens de snelheid van 90 naar 80 kilometer per uur. Dat weten veel mensen nog niet.

»Alle landen hebben andere regels. Vaak zijn die ingewikkeld en kennen buitenlanders ze niet. In Italië heb je in veel steden bijvoorbeeld de Zona a traffico limitato, een zone waarin op bepaalde uren van de dag alleen openbaar vervoer, ambulances, en bewoners mogen rijden. Je rijdt al snel zo’n bord voorbij zonder te weten wat het precies wil zeggen.»

HUMO Naar het zuiden rijden is ondertussen ook duur geworden. De tol op de Franse wegen werd nog maar eens verhoogd.

Junes «De péage gaat bijna elk jaar omhoog. Voor het traject Brussel-Marseille betaal je nu ongeveer 74 euro. Brussel-Lyon kost 48,5 euro. Telkens enkel voor de heenweg. Daar moet je nog de kost van de brandstof bijtellen, en die prijzen zijn de laatste jaren overal sterk gestegen. In totaal kom je al snel aan enkele honderden euro’s.»

HUMO Voor wie al die ellende wil vermijden en dan maar liever thuisblijft: gebeuren er bij ons in de zomer meer ongevallen?

Junes «Helaas wel. Als het mooi weer is, stijgt het aantal ongevallen na de werkuren en ’s avonds. In de winter blijven mensen vaak gewoon thuis, maar in de zomer gaan ze naar barbecues of doen ze een terrasje. Ze rijden dan meer ’s avonds laat, waardoor er meer ongevallen gebeuren door vermoeidheid, of omdat de chauffeur een glaasje op heeft. In eigen land is het dus ook opletten geblazen.»


Barbecue op hol

Een barbecue is inderdaad leuk en gezellig, zeker als de alcohol rijkelijk vloeit, maar ook ongezond en zelfs gevaarlijk, zelfs vóór we ’s nachts naar huis rijden.

Peter Van Rossum (woordvoerder van vzw Oscare, nazorg- en onderzoekscentrum voor brandwonden) «Uit een enquête van ons blijkt dat één op de tien mensen zich verbrandt bij het barbecueën. Zij raken uiteraard niet allemaal zwaar verbrand, veel mensen raken per ongeluk even de grill of de barbecue aan. Maar elk jaar lopen toch ongeveer 25 mensen zware tweede- en derdegraads brandwonden op.»

HUMO Hoe gebeuren de meeste ongevallen?

Peter Van Rossum «Bijna alle ernstige verwondingen worden veroorzaakt door aanmaakvloeistof. Als je die op de barbecue spuit, kan dat een grote steekvlam geven. Dat vuur kan zelfs tot in de bus raken, waardoor die kan ontploffen. Dan sta je helemaal in brand. Niet lang geleden hebben we hier zo nog iemand gehad.

»Uit onze bevraging bleek dat nog altijd één op de drie mensen de barbecue met brandversnellers aansteekt. Dat vuur moet snel aan, hè. Met aanmaakblokjes gaat het trager, maar die zijn veel veiliger. Dat je vuur twintig minuten later brandt, is ook geen ramp, hè.

»Draag ook geen synthetische kledij als je bij de barbecue staat. Als er vet op de houtskool valt, springen er vaak flinke spetters op. Die kunnen inbranden op synthetische kleding. Mensen poken ook vaak eens in de kolen, waardoor er gensters rondvliegen. Dan in ontbloot bovenlijf staan bakken, wat helaas nog vaak gebeurt, is al helemaal af te raden.»

HUMO Men vergeet ook weleens om de barbecue op een stabiele ondergrond te zetten.

Van Rossum «Dat is nochtans heel belangrijk. Je mag de barbecue ook niet verplaatsen als hij nog warm is. Als je ermee struikelt of ergens aan blijft haperen, vliegen de gloeiende kolen eruit. Zet je barbecue ook niet vlakbij een parasol, haag of tuinhuis. Een parasol kan vlam vatten door rondvliegende gensters of door de wind op de barbecue vallen.»

HUMO Gaat er weleens een tuinhuis in vlammen op tijdens een barbecue?

Van Rossum «Dat gebeurt meestal erna. Mensen rollen de barbecue rechtstreeks het tuinhuis in. Dan valt al soms iets om, of iemand loopt er tegenaan, en voor je het weet staat de boel in brand. Vorig jaar zijn zo twee branden uitgebroken.»

HUMO Een tijdje geleden is er zelfs een huis uitgebrand, omdat de bewoners gezellig binnen aan het barbecueën waren.

Van Rossum «Binnen barbecueën is uiteraard altijd een slecht idee (lacht). Maar mensen doen soms rare dingen.»

HUMO Op barbecues vloeit er meestal flink wat alcohol.

Van Rossum «Alcohol is een oorzaak van veel ongevallen. Bij een barbecue hoort een glaasje, maar als je aan de barbecue staat, drink je toch best geen tien pinten.

»Hou ook kinderen en huisdieren uit de buurt van het barbecuestel. En als de kinderen met een bal aan het spelen zijn, leg je die ook best even opzij.»

HUMO Op kampen van de jeugdbeweging hoort er ook altijd een barbecue bij.

Van Rossum «En een groot kampvuur. Daar roosteren ze dan vaak marshmellows in. Die kampvuren zijn tamelijk groot en iedereen zit er gezellig dicht bij. Zo riskeer je ook brandwonden, zeker als er wat bij gedronken wordt.»

HUMO Het lijkt een trend om op steeds grotere barbecues te bakken. Zijn die gevaartes veiliger dan de traditionele barbecues?

Van Rossum «Zeker die op gas. Die hoef je niet aan te steken met aanmaakvloeistof. Bij die barbecues moet je wel opletten dat de gasfles goed aangesloten is en dat je de gasslangen regelmatig vernieuwt. Die slangen gaan niet eeuwig mee en kunnen na een tijd gaan barsten. Dat gebeurt sneller als ze vaak in de zon liggen.

»Als ik op braderijen hamburgerkraampjes zie staan, hou ik vaak mijn hart vast: die gasslangen zijn vaak al tien of twintig jaar aan vervanging toe. Uit zo’n versleten slang kan gas vrijkomen en dan is één vonk genoeg om een explosie te veroorzaken.»


vieze beestjes

De kilo’s vlees die u op zomerse barbecues verstouwt, zijn helaas niet alleen nadelig voor uw cholesterol. En dat gezond ogende slaatje dat u er ter compensatie bij eet, is ook al niet zonder gevaar.

Bruno De Meulenaer (professor voedselveiligheid aan de UGent) «Als er vet uit het vlees op de houtskool drupt, verbrandt dat. Bij die verbranding ontstaan kankerverwekkende stoffen die je ook aantreft in roet. Via de rook van het verbrande vet komen die stoffen in het vlees terecht. Bereid vlees, zoals worsten of hamburgers, heeft een lossere structuur, waardoor die stoffen er makkelijk kunnen indringen. Het is dus beter om je vlees niet direct boven de kolen te leggen.»

HUMO Nogal wat vlees komt aangebrand van de barbecue. Dat is vast ook niet erg gezond?

De Meulenaer «Als vlees te lang op de barbecue ligt of rechtstreeks in contact komt met vlammen, kan er roetvorming ontstaan – zwarte randen of korsten op het vlees. Als vlees verbrandt, worden er ook kankerverwekkende stoffen gevormd. Daarvoor hoeft het niet eens zwart te zien. Dat gebeurt trouwens ook als je een biefstuk in de pan bakt.»

HUMO Kunnen we dan maar beter helemaal niet barbecueën?

De Meulenaer «Je kunt toch best niet elke dag barbecueën. En als je het wel doet, het vlees zeker niet te bruin bakken. Dat is uiteraard een lastige kwestie, want net dat bruine laagje geeft die typische grillsmaak.

»Van één doorrookte of aangebrande worst zul je uiteraard geen kanker krijgen, maar je verhoogt wel je risico. Een goeie oplossing is het vlees in een aluminium schaaltje te bakken, zodat de rook er omheen wordt geleid en er geen rechtstreeks contact is met de vlammen.»

HUMO Wat met vlees dat niet lang genoeg op de barbecue heeft gelegen?

De Meulenaer «Als vlees niet gaar genoeg is, krijgen bacteriën vrij spel. Zeker bij gevogelte en gehakt is dat risico groot. Hitte doodt bacteriën, maar bij barbecueën is de hittebron zo sterk dat het vlees aan de buitenkant zeer snel bruin of zwart wordt, terwijl het binnenin nog bijna rauw is. Je moet het lang genoeg laten liggen, maar met een hoop hongerigen aan tafel die zo snel mogelijk een stuk vlees willen, gebeurt dat niet altijd.»

Frank Devlieghere (professor levensmiddelenmicrobiologie aan de UGent) «In de zomer is het sowieso opletten voor voedselvergiftigingen, want bacteriën kunnen zich bij warme temperaturen snel vermenigvuldigen. Eén van de meest voorkomende en wellicht ook de bekendste bacterie is salmonella, die vooral in vlees en eieren zit. Maar ook groenten kunnen door salmonella besmet zijn. En die worden niet altijd opgewarmd, waardoor ze een nog groter risico vormen.

»Bij een barbecue staan de kommen met groenten bovendien vaak urenlang in de zon. Als daar dan een bacterie in zit, kan die zich zeer snel vermenigvuldigen, en heb je veel meer kans om ziek te worden. Een koud buffet zet je best na een uur weer in de koelkast. Maar een barbecue duurt doorgaans natuurlijk langer. Dan is het zeker uitkijken met die groenten.»

HUMO Ook typisch voor een barbecue is dat er altijd een hoop – soms nog ongebakken – voedsel overblijft. Is het verstandig om die restjes de volgende dag nog op te eten?

Devlieghere «Als die lang in de zon gelegen hebben, raad ik dat af. De bacteriën die er dan kunnen op zitten, gaan niet dood in de koelkast. Als je de restjes toch nog wilt opeten, warm ze dan eerst nog eens zeer goed op.»

HUMO Hoe kunnen we bij het barbecueën besmetting met bacteriën voorkomen?

Devlieghere «Door rauwe en gekookte etenswaren uit elkaar te houden, snijplanken schoon te maken als je ze voor vlees hebt gebruikt en regelmatig je handen te wassen. Maar bij een barbecue moet alles altijd snel gaan in de keuken en dan wordt dat natuurlijk weleens vergeten.»

HUMO In de zomer ontdooien mensen ook weleens vlees door het in de keuken op het aanrecht te zetten, of buiten in de zon.

Devlieghere «Niet doen! De regel is: ofwel zeer snel ofwel zeer traag ontdooien. Zeer snel gebeurt in de microgolf-oven of onder warm water. Dan is het vlees op een paar minuten ontdooid en krijgen bacteriën de kans niet om zich te vermenigvuldigen. In de koelkast kan ook. Dat duurt wat langer, maar daar kunnen bacteriën zich door de koude niet snel vermenigvuldigen.»

HUMO Tot slot: hoe gevaarlijk zijn koude buffetten in hotels?

Devlieghere «Dat hangt uiteraard sterk van het hotel af, maar ik ben er toch niet happig op. Als het goed gekoeld is, kan het in principe geen kwaad. Maar als het gewoon op tafel staat, is er wel een risico. Ik zou in ieder geval zo vroeg mogelijk gaan aanschuiven.»

Volgende week:

Turista, tropische parasieten, overvallen, scheidingen en losgebroken leeuwinnen

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234