'House of Cards' en de Amerikaanse verkiezingen: 'Er zit zeer veel van Frank Underwood in Donald Trump'

Wanneer Kevin Spacey als president Frank Underwood in de camera kijkt, denkt hij al vier jaar lang maar aan één man: Donald Trump. Véél kans dat Trump een grote fan van ‘House of Cards’ is, ‘want net als Underwood is hij maar in één ding geïnteresseerd: macht,’ zegt scenariste Laura Eason.

Het vierde seizoen van ‘House of Cards’ is sinds begin maart beschikbaar op Netflix, en het vijfde seizoen staat al in de steigers: voor Laura Eason en haar vijf collega-scenaristen zit het werk er net op. Nu hebben ze tijd zat om zich erover te verbazen hoe fictie en realiteit dag na dag meer in elkaar overvloeien.


Alles over 'House of Cards'

- Op het einde van het derde seizoen was Frank Underwood kandidaat om zichzelf op te volgen als president van de VS. Het vierde seizoen loopt nu parallel met de échte voorverkiezingen. Heeft het fenomeen Donald Trump jullie beïnvloed?

Laura Eason «Toen we in februari vorig jaar aan het vierde seizoen begonnen te schrijven, had Donald Trump zich nog niet kandidaat gesteld. Maar voor wie al jaren de machtsspelletjes in Washington volgt, was het geen verrassing dat er een kandidaat als Trump opdook. Ons politieke systeem en het toenemende onvermogen van de politici om beslissingen te nemen, heeft daar mee schuld aan.»


Alles over Donald Trump

- Het lijkt haast alsof ‘House of Cards’ op Trump vooruitloopt. Ook het succes van Underwood is een reactie op de politieke stilstand in Washington.

Eason «Underwood is compleet het tegenovergestelde van Washington. Hij belichaamt de efficiëntie. Als fractievoorzitter van de Democraten in het Congres had hij al de ene na de andere wet in de steigers gezet, het kon hem zelfs niet schelen om welke wetten het ging. Het kwam erop aan zaken gedaan te krijgen: dat maakt hem machtiger. Ideologie is voor hem een handicap, want ze maakt compromissen onmogelijk. Ideologie, zegt Underwood, is voor lafaards.»


Alles over de Amerikaanse presidentsverkiezingen

- Dat had uit de mond van Trump kunnen komen.

Eason «Omdat de partij waartoe Trump behoort, hem niet interesseert, evenmin als dat bij Underwood het geval is. Ze zijn allebei alleen maar in zichzelf geïnteresseerd. Dat betekent dat Trump een compleet andere weg richting macht kan inslaan. Tot nog toe hebben de twee grote partijen altijd geprobeerd hun macht vast te houden door de controle over het Congres, het Witte Huis en het Hooggerechtshof te krijgen of te behouden. Alleen zo was het de voorbije 25 jaar mogelijk om invloed op politieke beslissingen te hebben. De ideologische zuiverheid werd gegarandeerd en elk compromis werd afgeblokt.»

- Voor Trump en Underwood leidt het compromis recht naar de macht. ‘De edele kunst van het deals sluiten,’ noemt Trump het.

Eason «Precies, met die nuance dat hun deals niet noodzakelijk een beter Amerika beloven. Waarin gelooft Donald Trump? Ik heb er geen flauw idee van. Hij zegt alleen wat hij moet zeggen om de stem van de kiezer te krijgen. En hij draait er zijn hand niet voor om krek het tegenovergestelde te beweren van wat hij een paar jaar geleden heeft gezegd, als dat nodig is. Er zit zeer veel van Frank Underwood in Donald Trump. Ook Underwood is het alleen om de macht te doen en daarin kent hij geen grenzen. Hij trekt ook iedereen in zijn omgeving daarin mee. Wanneer zijn idealistisch ingestelde tegenkandidaat Heather Dunbar ziet hoever Frank durft te gaan, begint ook zij smerige trucs uit haar mouw te schudden.»

- Ja, maar zij wil haar idealen verdedigen. Dan gaat het om de vraag of het doel de middelen heiligt. En waar verdwijnt het doel en gaat het alleen nog om de macht?

Eason «Dat is één van de grote vragen die we in ‘House of Cards’ proberen te beantwoorden. Bijna alle politici komen met de beste voornemens naar Washington, maar na verloop van tijd raken die uitgehold, en ze leren, net als Heather Dunbar, dat je met idealisme alleen niet ver raakt.»

- ‘House of Cards’ is het cynische, postideologische antwoord op ‘The West Wing’. Dat startte in 1999 in het hoopvolle Amerika van Bill Clinton, jullie weerspiegelen meer het depressieve Amerika na Barack Obama.

Eason «Obama heeft in het begin geprobeerd om met de Republikeinen samen te werken, maar hij botste keer op keer op een muur. Underwood is de nietsontziende pragmaticus die uit zo’n systeem wordt geboren. Pragmatici had je vroeger ook al in de politiek: Abraham Lincoln kon de slavernij alleen maar afschaffen door schimmige deals te sluiten. Maar Lincoln deed het voor een groter doel. Het enige doel dat Frank Underwood voor ogen heeft, is hijzelf.»

- Hij schrikt zelfs niet terug voor moord. Maar je kunt je ook afvragen wat erger is: een Congres dat de samenleving tot stilstand brengt, of een machtspoliticus die alles in beweging houdt.

Eason «In zekere zin is Underwood inderdaad een optimistisch personage. Hij redt Washington van de complete stilstand. Hij wil geen goed mens zijn, nee, hij wil vooral efficiënt zijn. Efficiëntie is de essentie van zijn macht. Het is een zeer cynisch optimisme. Is iemand als Frank Underwood op dit keerpunt in de Amerikaanse democratie de enige die nog iets in beweging krijgt? En wat zegt dat over de toestand van onze democratie?»

- Kunnen vrouwen de democratie redden? Zijn Democratische running mate biedt toch sterk moreel weerwerk. En ondertussen heeft zijn vrouw Claire hem verlaten. Zal hij het redden zonder haar?

Eason «Ik kan daar niet te veel over vertellen, maar wat een belangrijke rol zal spelen, is hoe groot Claires eigen ambities zijn. Hoelang moet een zeer ambitieuze vrouw, die met een zeer ambitieuze man is getrouwd, wachten om aan haar trekken te komen? Zij heeft Frank geholpen om president te worden. Maar hoe kan zij nu haar eigen doel bereiken?»

- Dat doet sterk aan Hillary Clinton denken. Zal die haar doel bereiken?

Eason «Dat is de grote vraag, nietwaar? (lacht)»

© Die Zeit

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234