Hugh Kennedy - De grote Arabische veroveringen

'De islamitische geschiedenis en cultuur zijn gewelddadiger dan andere culturen.' Dat was één van de stellingen die de sociologen Billiet en Swyngedouw een tijdje geleden voorlegden aan een duizendtal Vlamingen. Tweeënveertig procent van de ondervraagden was het eens met die uitspraak.


Tja. Wat wéten Vlamingen eigenlijk over 'islamitische geschiedenis'? Zeker is dat het fundament van de moslimcultuur een verbijsterende militaire prestatie is: tussen 632 en 750 vestigden Arabische krijgers, vaak geholpen door 'collaborateurs', hun heerschappij over een reusachtig gebied, van Spanje in het westen tot Sind (nu Pakistan) in het oosten. De Arabieren hebben hun (meestal) glorierijke strooptochten bezongen in gedichten en patserige kronieken, maar echt betrouwbare bronnen zijn dat natuurlijk niet. Toch gebruikt Hugh Kennedy ze als basis voor een moderne hervertelling van de grote Arabische conquista in 'De grote Arabische veroveringen' (Bulaaq/EPO). Schaars archeologisch materiaal en niet-Arabische bronnen bevestigen volgens hem de grote lijnen van de Arabische versie.
Als we die van literaire franje en grootspraak ontdoen, krijgen we een min of meer betrouwbaar beeld van de vroege moslimcultuur. De basis daarvan is onbetwistbaar militaire onderdrukking. Die was soms hard en bloedig, soms licht en oppervlakkig, naargelang het verzet dat de onderworpen bevolking aan de dag legde. De bezetters toonden geen grote bekeringsijver. Nadat ze Damascus ingenomen hadden, bouwden de Arabieren daar niet meteen een moskee. Ze namen genoegen met de helft van de kathedraal. De moslimsoldaten waren veel harder voor de 'heidense' godsdiensten die ze in het Perzische rijk en verderop in het oosten tegenkwamen. Zoroastrische en boeddhistische heiligdommen werden wel degelijk vernield. De niet-islamitische inwoners van Samarkand mochten niet meer in hun eigen stad overnachten en moesten een merkteken op de hand dragen, een voorloper van de davidster.
Hoe zwaar of licht de 'capitulatievoorwaarden' ook geweest waren: in heel het Arabische rijk schoot de islam wortel en in een groot deel ervan ook de Arabische taal. Dat was te danken aan de kwaliteit van de islam als ideologie: een eenvoudig en helder stel spelregels, open voor iedereen en met een fiscale bonus voor bekeerlingen. De islam baande zich een bloedige weg met het zwaard, maar bloeide pas dank zij de Pax Arabica.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234