Humo lezen kan ernstige gevolgen hebben: de gelukshandleiding van professor Sonja Lyubomirsky

'Gelukkige mensen zijn aardiger, en aardige mensen gelukkiger.' U wist het natuurlijk allang, maar nu is het ook wetenschappelijk bewezen: geluksprofessor Sonja Lyubomirsky.


'Gelukkig zijn, daarvoor wil ik alles geven,' zingt Raymond Van het Groenewoud. Hij is niet de enige filosoof die zich boog over Het Geluk en hoe het te bereiken, alleen vond niemand tot nu toe een kant en klaar recept. Professor positieve psychologie Sonja Lyubomirsky (41) pakte het wetenschappelijk aan, onderwierp mensen jarenlang aan experimenten en kwam tot de conclusie: geluk is maakbaar. Ze weet zelfs hoe. Dat ze zo gedreven naar de oplossing zocht die niemand vond, komt doordat ze nu in het land van de Onbegrensde Mogelijkheden woont, maar eigenlijk Russische is.


SONJA LYUBOMIRSKY « Ja, en in de Russische cultuur zoals ik die kende, staat geluk veel minder centraal dan hier in Amerika. Eén van de dingen die ik graag wilde weten, was of het najagen van geluk, die obsessie bijna, iets echt Westers is. Nu de jacht op individueel geluk is inderdaad Westers. Al bleek uit mijn onderzoek in Rusland dat jonge mensen op dat gebied nu al heel erg op Amerikanen lijken - wat natuurlijk niet raar is als je constant via internet en televisie aan Amerikaanse waarden wordt blootgesteld.»


HUMO U vindt dat kennelijk een verbetering?

LYUBOMIRSKY « Ik weet niet zeker of ik dat zo eenvoudig kan stellen. Kijk, vrolijke, gelukkige mensen hebben meestal leukere banen, ze verdienen meer, doen hun werk beter, zijn productiever en creatiever. Ze krijgen ook betere evaluaties van hun bazen, ze zijn vriendelijker, gezonder, ze leven langer, hebben meer kans om te trouwen en hebben meer vrienden dan minder gelukkige mensen. Dat hebben ladingen onderzoeken al aangetoond.»


HUMO En de Russen waren voor de Amerikaanse invloed minder gelukkig?

LYUBOMIRSKY « In onderzoeken (alle onderzoeken naar geluk werken met self reports; geluk is subjectief, alleen jij weet hoe gelukkig je je voelt, red.) scoorden ze in ieder geval een stuk lager dan Westerse landen. Maar ze definieerden geluk ook anders. In het Westen bekijken mensen geluk veel meer in termen van bereikbare dingen: plezier hebben, familie hebben, vrienden, succes, geld... Als je het Russen vraagt, zeggen ze: geluk, dat is een wereld vol vrede, of een wereld vol schoonheid, of spirituele vervulling, of wederzijds begrip. Zij definiëren het op een heel onbereikbare manier.»


HUMO Maar wel ook veel edeler.

LYUBOMIRSKY « Dat is waar, maar dat het zo onbereikbaar is, bevordert hun geluksniveau niet.

» Nu wordt in Rusland lijden wel ook als veel waardevoller gezien: 'Lijden is goed. Het vormt je karakter.' Maar is dat zo? Volgens mij doet afzien een mens helemaal geen goed. Als je lijdt - dat hebben we onderzocht - ben je minder creatief, minder sociaal, minder vriendelijk, en je werk lijdt eronder.

» Uit dat onderzoek naar geluksniveaus blijkt ook dat in individualistische landen, landen waar keuzevrijheid is, mensen gelukkiger zijn dan in collectivistisch georganiseerde maatschappijen. Vrij kunnen kiezen en handelen is kennelijk heel belangrijk. Daarom scoort Japan ook laag: dat is zo'n gecontroleerde maatschappij. En daarom zijn mensen in Zuid-Europa minder gelukkig dan hun noorderburen, omdat in Italië en Spanje de familie, en soms zelfs nog meneer pastoor, mee beslist over met wie je trouwt.»


HUMO Maar in het noorden zijn er ook wel meer zelfmoorden.

LYUBOMIRSKY « Het probleem is dat je die vrijheid moet aankunnen. En vooral: je moet kunnen kiezen. Dat is het probleem in Rusland nu. De samenleving is vrijer geworden, maar het gelukspeil is licht gezakt omdat de Russen niet hebben geleerd hun lot in eigen handen te nemen. Ze hebben niet geleerd te kiezen.»


HUMO De Wereldgezondheidsorganisatie voorspelt, zo schrijft u, dat depressie in het jaar 2020 de op een na belangrijkste doodoorzaak zal zijn, en dertig procent van de volwassenen zal treffen. Is dat niet ook vooral een Westers verschijnsel?

LYUBOMIRSKY « Ja. Een individualistische maatschappij zet individuen meer onder druk. We leven met veel te hoge verwachtingen. We worden bekogeld met beelden van al die succesvolle mensen, we willen ook huizen zoals zij, en we zijn teleurgesteld als ons leven niet even perfect is. Daarbovenop komt de individualistische idee dat je krijgt wat je verdient.

» Je hebt veel verantwoordelijkheid, dus geef je als er iets misgaat meestal ook jezelf de schuld. En bovendien is er nauwelijks nog een gemeenschap die je opvangt, je een fijn gevoel van sociale verbondenheid geeft. Dat is een verklaring voor die epidemie van depressies. Zelfs bij kinderen neemt die gestaag toe.»


HUMO Dat geluk maakbaar blijkt te zijn, maakt het toch alleen maar erger? Als ik mijn geluksniveau niet kan opkrikken, is dat ook weer mijn eigen schuld.

LYUBOMIRSKY « Ja, dat is interessant, haha. Waarschijnlijk is het echt wel een boek voor het individualistische Westen. Het wordt over de hele wereld aangeboden, maar de collectivistische landen zijn duidelijk minder geïnteresseerd. Alleen Zuid-Korea heeft het besteld, denk ik.»

(sdj)

Sonja Lyubomirsky's boek 'De maakbaarheid van het geluk' wordt uitgegeven door Archipel en ligt nu in de winkels.

Forumvraag: Is geluk maakbaar?

In de jaren zestig en zeventig dacht iedereen van wel, daarna werd er alleen maar gelachen met de gedachte, en nu blijkt het toch wel weer te kloppen. Maar wat denkt u eigenlijk? En hebt u zelf trucs om vrolijker door het leven te stappen. Meld het op ons forum, en check meteen, met een smile van oor tot oor, de bijdrages van de andere Humo-lezers.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234