null Beeld

Humo ontrafelt het mysterie van de Vijfde Kruistocht

De pechvogels hoefden niet te klagen dat hun wensen niet vervuld waren.


'De kruisvaarder en de sultan' - NPO 2 - vrijdag 31 augustus, 21.15

In de vroege 13de eeuw trok de Fries Hayo van Wolvega mee met de Vijfde Kruistocht, samen met duizenden andere Friese boeren. Achthonderd jaar later reist reportagemaker Kefah Allush hen achterna om te achterhalen wat hen bezielde om Jeruzalem te veroveren. Het leek ons eenvoudiger dat gewoon aan een historicus te vragen.

Hendrik Kotzers (UGent) «Er werd verteld dat Jezus elke woensdagmiddag in Jeruzalem neerdaalde om wonderen te verrichten voor wie erom vroeg. Elke Friese boer had wel een verzuchting: ongeneeslijke zweren, bijziendheid, een bemoeizieke schoonfamilie, enzovoort. Die sukkels dachten dat Jezus dat allemaal zou oplossen. En dus veroverden ze Jeruzalem. Op een dinsdag. En op woensdagmiddag stonden ze met zijn allen op de berg Golgotha te wachten tot Jezus zou verschijnen.»

HUMO De ontgoocheling moet groot geweest zijn.

Kotzers «Helemaal niet, want om twaalf uur verscheen Jezus samen met zijn ontvanger. Na betaling van de onkosten mochten de kruisvaarders één voor één hun wens uitspreken, voor 25 dinar per wens. Daarna werden ze gezegend met de woorden: ‘Keert huiswaarts en aanschouwt uw nieuwe geluk!’ De terugreis duurde twee jaar en velen overleefden die niet. De pechvogels hoefden dus niet te klagen dat hun wensen niet vervuld waren.»

HUMO En de anderen?

Kotzers «Die diepgelovige mensen waren er allemaal van overtuigd dat hun wensen waren vervuld. Er is een getuigenis bewaard van een bijziende die beweerde dat hij van zijn kwaal was genezen, maar dat de wereld inmiddels helaas wazig was geworden. En een veehouder die had gewenst dat zijn koeien vloeibaar goud zouden kakken, liet optekenen dat hij zich bij vloeibaar goud toch iets anders had voorgesteld.»

HUMO Volgens het persbericht probeert reportagemaker Kefah Allush in de huid van Hayo van Wolvega te kruipen. Vindt u dat zinvol?

Kotzers «Dat heeft totaal geen zin. Die huid bevond zich in het Kruisvaartmuseum in Beetsterzwaag, en de tv-makers hebben die ontfutseld met de smoes dat ze er DNA uit wilden halen.»

HUMO Ligt dat ethisch niet moeilijk? Het gaat tenslotte om stoffelijke resten?

Kotzers «Ja, maar niet van een mens. De huid bestaat uit een stuk of vijf aan elkaar genaaide hondenvellen, waar de Ajjoebiden een min of meer menselijke gedaante aan hebben gegeven. In dat vel zat Hayo van Wolvega jarenlang opgesloten, en hij werd dagelijks tentoongesteld aan de Jeruzalemse bevolking. Zo werden de inwoners ervan overtuigd dat die kruisvaarders inderdaad christenhonden waren.»

HUMO Is Hayo van Wolvega ooit teruggekeerd naar Friesland?

Kotzers «Na tien jaar gevangenschap werd hij verkocht aan een toevallig passerende Friese haringverkoper met een hondenkar. Hayo was er inmiddels van overtuigd dat hij écht een hond was, en de nieuwe eigenaar dacht daar ook zo over. Pas toen het vermeende beest overleed en men de eetbare stukken wilde roosteren, werd de ware toedracht ontdekt.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234