null Beeld

Humo's dampende stoelgangdossier

De gemiddelde feestmaaltijd tikt af op een verbluffende 3.000 calorieën. De Belg schuift per jaar gemiddeld tien keer aan voor zo’n imbroglio van vetten, koolhydraten, eiwitten en ethylalcohol, met de huidige eindejaarsperiode als vanzelfsprekende climax. De indigestie is nakend. Maar hoe dramatisch is al dat schransen en slempen écht?

Nooit waren we met zijn allen zo geboeid door onze eigen ingewanden: de voorbije maanden alleen al verschenen verschillende populair-wetenschappelijke boeken over het darmstelsel en aanverwante fenomenen. Als we aankloppen bij dokter De Looze leggen we ‘Hap. Slik. Weg’ op tafel, een prettig leesbaar boek van de Amerikaanse wetenschapsschrijfster Mary Roach. De Looze monstert de weinig modeste hoofdletters op de rug van het kaft (‘DRUKPROEF!’), leest plechtstatig de ondertitel (‘Alles wat u níét wil weten over de spijsvertering!’), mompelt vervolgens goedkeurend en noteert het ISBN-nummer. Zo meteen weiden we verder uit over de naar schatting 6.000 millimeter buis tussen uw mond en uw rectum, maar eerst blikken we terug op de voorbije kerstdagen en wat die onze innerlijke mens hebben aangedaan.

HUMO Is mijn buikgevoel juist, dokter: is dat slempen en zuipen een aanslag op onze spijsvertering?

Danny De Looze «U wilt mij wellicht ‘ja’ horen zeggen, maar het eerlijke antwoord is: nee (lachje). Ons spijsverteringsstelsel is een flexibel en resistent beestje: uw darmen zullen gewoon hun werk doen en alle voedsel en drank opnemen, zonder ook maar een beetje overspannen te raken. Vergeet niet dat de functionele oppervlakte van onze dunne darm – waar alle voedzame bestanddelen worden onttrokken – bijna 200 vierkante meter groot is. Wie simplistisch redeneert, zal zeggen: ‘Hoezo? De oppervlakte van een cilinder bereken je toch door de lengte – 4 meter – te vermenigvuldigen met de omtrek – 10 centimeter – en dan kom je toch maar aan 0,4 vierkante meter?’ Juist, maar de wand van onze dunne darm is eindeloos geplooid, en die plooien zijn bezaaid met villi – darmvlokken – en microvilli: als je de dunne darm zou opensnijden en vervolgens goed zou uitrekken, krijg je een oppervlakte ter grootte van een tennisveld. Dus hoeveel je ook eet: het wordt afgebroken, via de darmwand opgenomen in de bloedbaan en afgevoerd naar de juiste lichaamsweefsels.»

HUMO Het zal zelfs de grootste schrokhals niet vergaan zoals meneer Creosote in Monty Pythons ‘Meaning of Life’?

De Looze (verbaasd) «Ik weet het niet: wat gebeurt daar misschien?»

HUMO Creosote eet zich op restaurant ongans aan exquise spijzen, tot hij op ontploffen staat zeg maar – wat na het doorslikken van een digestief muntje ook effectief gebeurt.

De Looze «Zal niet gebeuren: je zult overgeven voor het zover is. Zoals bij die vreetwedstrijden in de VS, waar men zo veel mogelijk hotdogs eet. Er is wellicht een theoretische bovengrens, maar in de praktijk zul je die nooit bereiken, tenzij je met een sonde gedwangvoerd wordt.»

HUMO Zoals bij ganzen, als we met gastronomisch oogmerk hun lever opblazen door ze met een trechter hoogcalorisch voer toe te dienen.

De Looze «Voilà: die ontploffen ook niet. Zoals ik al zei: de spijsvertering is flexibel. Het metabolisme deelt wél in de klappen. Als eten verteerd wordt, komen de vetten als vetcellen in het lichaam terecht, vooral in de lever. Gevolg: leververvetting.»

HUMO Dreigt ook altijd tijdens de eindejaarsfeesten: de indigestie.

De Looze «Een indigestie is simpelweg het gevoel: ik heb te veel gegeten. Als we iets eten, worden de receptoren in de maag en de twaalfvingerige darm geprikkeld, en die sturen pulsen naar het verzadigingscentrum in onze hersenstam. Als je dat verzadigingsgevoel negeert, dreigt de indigestie. Meestal blijven de symptomen ervan beperkt tot wat vage pijn in de bovenbuik of maagstreek. Het enige wat je kunt doen is: wachten. Sla na een royale lunch het avondeten over, bijvoorbeeld. Of neem desnoods een pilletje Motilium of Primperan voor het eten.»

HUMO Als ik te veel heb gegeten, voel ik me weleens dampig. Aamborstig, en licht in het hoofd, alsof alle bloed uit de hersenen naar de maag is getrokken. Zo’n food coma staat in academische kringen bekend als de postprandiale somnolentie.

De Looze «Die slaperigheid treedt vooral op als je te veel alcohol hebt gedronken. Alcohol vertraagt de maaglediging, waardoor je sneller verzadigd bent. Het is een persoonlijke interpretatie, maar volgens mij is dát ook de reden dat je bijna altijd met een voldaan gevoel uit een sterrenrestaurant vertrekt. Je eet daar zes gangen, maar het totale volume is minder dan normaal. Toch kom je nooit met honger buiten: het gevolg van de wijn die ze bij elk gerecht schenken.»


De ideale drol

HUMO ‘Zeg mij wat je eet,’ zo vangt een bekende boutade aan, ‘en ik zeg je wie je bent.’ Geldt dat cliché ook ná de vertering: kunt u, zoals middeleeuwse artsen dat deden, een diagnose stellen door een blik te werpen op een staal stoelgang?

De Looze «Tegenwoordig gaan we subtieler te werk, maar ja: witte, mastiekachtige stoelgang betekent dat je iets aan je lever hebt. (Snel) Maar tegen dan ben je zélf allang knalgeel, hoor. Groene diarree wijst op salmonellavergiftiging. Zwart: een bloeding. Ik doe zelf geen inspectie, nee: ik geloof mijn patiënten op hun woord. Groen is groen, zwart is zwart.»

HUMO Kijken kan niettemin nuttig zijn: ik las dat darmkankerpatiënten een grotere overlevingskans hebben als ze hun gevoeg doen op zo’n ouderwets plateautoilet.

De Looze «Omdat ze het bloed sneller zien? (Denkt na) Dat lijkt me logisch: een snelle diagnose verhoogt de genezingskans. Maar dan moet je wel kijken. Niet iedereen kijkt.»

HUMO Kijkt u zelf?

De Looze «Nee (lacht). Er is op dit moment een bevolkingsonderzoek naar darmkanker aan de gang, en eigenlijk doet men daar niets anders dan stoelgang bekijken – met de microsoop, weliswaar. Daar is nu al veel goeds uitgekomen: bij veel mensen is zo in een vroeg stadium kanker vastgesteld. Of poliepen.»

HUMO De consistentie is een andere belangrijke dimensie, er bestaat zelfs een schaal om die te beschrijven.

De Looze «De Bristol Stool Chart: duizend mensen uit Bristol hebben weken aan een stuk hun stoelgang beschreven, en daaruit heeft men zes types gepuurd, gaande van type één – kogelronde, staalharde keutels – tot type zeven – water. Type vier is de natte droom van iedereen.»

HUMO De ideale drol, zoals we die kennen uit de strips: mooi opgerold, met bovenaan een parmantig puntje.

De Looze «Die chart is voor studies ontwikkeld, voor het testen van laxeermiddelen. Hoe maak je van een één een vier of een vijf?»

HUMO Ook niet onbelangrijk: de frequentie. John Harvey Kellogg – zevendedagsadventist, gezondheidsfreak en uitvinder van de cornflakes – vocht ooit een verbeten ruzie uit met Horace Fletcher – het brein achter het kauwdieet – over de ideale stoelgang. Vier harde keutels per week, zei de ene, terwijl de andere vier halfzachte drollen per dag voorstond.

De Looze «Het staat niet in de Bijbel beschreven: alles is normaal, zolang je je er goed bij voelt. De klassieke frequentie is één keer per dag, maar er zijn mensen die tevreden zijn met één keer per week. Officieel is er bij minder dan drie keer per week sprake van constipatie, maar eigenlijk gaat dat niet zozeer over de frequentie, als wel over ‘te hard’ of ‘het er niet uit krijgen’.»

HUMO We zegden het al: er zijn de laatste tijd bibliotheken vol populair-wetenschappelijke boeken over de darmen bijeengeschreven. Eigenlijk mag die hausse niet té veel verbazen: in mijn onmiddellijke omgeving wordt veel met de buik gesukkeld, tegenwoordig.

De Looze «Maag-darmklachten zijn altijd frequent geweest, maar ik heb ook de indruk dat het erger is dan vroeger. 15 tot 20 procent van de mensen heeft – wat we noemen – ‘gevoelige’ darmen. Dat is een verzamelterm. In een aantal gevallen is er een onderliggende pathologie – kanker, de ziekte van Crohn, lactose- of glutenintolerantie – maar lang niet altijd. De vraag is: waar hebben die mensen dan wél last van?»

HUMO Stress?

De Looze «Stress kan een rol spelen – bij sommige mensen leidt het tot obstipatie, bij anderen tot diarree – maar ik vraag me soms ook af of we niet té gezond eten: té veel vezels, té weinig vet. Voor ons gewicht is dat natuurlijk goed, maar wie zich volstouwt met donker brood, stimuleert de darmbacteriën die dol zijn op die specifieke soort koolhydraten, wat meer vergisting en gassen geeft, en dus ook een gezwollen buik. Soms doet dat echt pijn.

»Nu, sommige mensen doen het zichzelf aan. Gisteren had ik hier iemand die zich naar eigen zeggen voelde alsof ze zes maanden zwanger was. Ze liet ook lange winden die – háár woorden, niet de mijne – een halve minuut konden duren. ‘Wat eet je?’ vroeg ik haar. ‘Volkorenbrood, linzen, bonen en noten, om beter naar de wc te kunnen gaan.’ Tja, say no more. Dat gezegd zijnde: uit bevolkingsonderzoek blijkt dan weer dat darmkanker minder vaak voorkomt bij populaties die meer vezels en minder vlees eten. Dat heeft ook met die vergisting te maken: door de vezels komt onder meer boterzuur vrij, wat beschermt tegen darmkanker. Het is altijd iets, met andere woorden, en daarom zeg ik tegen de mensen: eet gewoon. Gevarieerd, zonder in de ene of de andere richting te overdrijven. Té is nooit goed.»


Winderig vandaag

HUMO Het volgende trefwoord op mijn papiertje: flatulentie, onuitputtelijke bron van zowel gêne, walging als hilariteit.

De Looze «Het eindproduct van de vergisting in je darmen: er valt niets aan te doen. Voor het grootste deel bestaat dat uit waterstof, koolstofdioxide, waterstofsulfide en methaan. Een deel wordt weer opgenomen door de darmwand, de rest verlaat het lichaam langs de anus. En dat gaat gepaard met niet bepaald aangename geuren: geen viooltjes, of zo. De sterkte van de geur en de hoeveelheid zijn sterk afhankelijk van de voeding. Als je veel eiwitten eet – kazen, bijvoorbeeld – krijg je meer sulfideverbindingen en dus die typische zwavelgeur. Methaan is dan weer ontvlambaar, zoals bekend is in studentenmiddens.»

HUMO Als ik als kind wind liet ontsnappen, werd ik door mijn moeder berispt. Zij werd dan teruggefloten door mijn grootmoeder: ‘Tuttut, dat is gezond.’

De Looze «Het zal wel zijn: anders blijft die lucht in de buik zitten. Het is een belangrijke oorzaak van buikpijn, en ook één van de redenen waarom vrouwen vaker over buikpijn klagen dan mannen: wellicht houden ze hun winden langer in. Als je je een hele dag zit op te houden, omdat je op kantoor omringd bent door vijf mensen, gaat dat natuurlijk pijn doen. Een man zal sneller naar buiten gaan en – poef – alles laten vliegen.»

HUMO Ook constipatie komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

De Looze «In 90 procent van de gevallen zijn het vrouwen die geconstipeerd zijn. En we weten niet waarom. Als jij het kunt uitleggen, win je de Nobelprijs. Gegarandeerd. De meest plausibele theorie is dat mannen doen waar ze zin in hebben, wannéér ze er zin in hebben. En vrouwen stellen uit. Als ze moeten gaan terwijl ze aan het werk zijn, zullen ze uitstellen. Maar defecatie mag je nóóit uitstellen. Veel mensen gaan ’s morgens naar de wc, maar toch vooral mannen. Vrouwen zijn dan in de weer met het ontbijt en de kinderen, terwijl een man op zijn gemak doucht, een kop koffie drinkt, een sigaret rookt en op zijn gemak de krant gaat lezen op het toilet. Nicotine en cafeïne stimuleren de maag, en triggeren zo het gastrocolische effect dat de dikke darm doet samentrekken. Veel mensen hebben een levendige gastrocolische reflex – opnieuw opvallend meer mannen dan vrouwen – waardoor ze meteen nadat ze gegeten hebben, naar de wc moeten. Ze denken dan: ‘Amai, mijn eten is er snel doorgegaan,’ maar het betreft natuurlijk de resten van de dag voordien.

»Naast de gastrocolische reflex bestaat ook de orthocolische reflex, die de darm doet samentrekken wanneer je begint te bewegen: nóg een reden dat veel mensen ’s morgens naar de wc gaan. Door diezelfde orthocolische reflex gaan veel mensen nooit joggen zonder wc-papier op zak: na 20 meter moeten ze garanti gaan. Vaak stemmen ze hun traject daarop af: langs een paar bosjes. Een zeer bekend verschijnsel.»

HUMO Rennen: een bruikbare tip voor mensen die moeilijk kunnen gaan?

De Looze «Ja. Veel drinken en veel bewegen: dat zijn de klassieke trucjes. Het is nooit wetenschappelijk aangetoond dat ze ook maar één fluit helpen, maar het klinkt goed en het is sowieso gezond.»


Gele soep

HUMO Dokter, u baarde dit voorjaar opzien in het programma ‘Topdokters’, door meer dan eens de lof te zingen van de stoelgangtransplantatie.

De Looze «Een therapie die bijna zo oud is als de mens zelf: ze deden het al in het China van de 4de eeuw, bij iedereen die maag- en darmklachten had – diarree, verstopping, braken, pijn: om het even wat. Yellow soup, heette het daar. (Snel) Maar dan in het Chinees, natuurlijk.»

HUMO Het procedé is van een ontroerende eenvoud: u lengt stoelgang van een donor aan met water en brengt dat in bij de patiënt.

De Looze «We gebruiken natuurlijk geen kraantjeswater, maar steriel fysiologisch water: anders riskeer je bijkomende contaminaties. We filteren die emulsie ook, want in stoelgang zitten veel vezelresten – nootjes, pitten, enzovoort – en die moeten er uit: het filtraat bestaat grotendeels uit miljarden bacteriën.»

HUMO Sinds een congres dat in november plaatsvond, geldt de stoelgangtransplantatie als dé aangewezen behandeling voor een bepaalde aandoening.

De Looze «Voor clostridium difficile, maar dat wisten wij natuurlijk al lang. Iedereen draagt die bacterie in zich, maar als je antibiotica neemt, wordt de normale darmflora onderdrukt en kan de clostridium beginnen te woekeren, wat tot forse diarree kan leiden. Als behandelingen met specifieke antibiotica niet werken, doen we een stoelgangtransplantatie. Dat is extreem efficiënt: de slaagkans is 90 procent. Na drie dagen zijn die mensen als herboren: het effect is bijna miraculeus.»

HUMO Miraculeus, maar tegelijk bijna ambachtelijk, zag ik in ‘Topdokters’: je hebt bij wijze van spreken alleen een mixer, een koffiefilter en een stuk flexibele darm nodig.

De Looze (gniffelt) «Poepsimpel. En ook spotgoedkoop. Maar pas op: de donor moet wel echt gezond zijn. We stellen vragen over mogelijke risico’s. Seksueel gedrag. Mensen die net zes maanden in Azië hebben gezeten, kunnen geen donor zijn, omdat ze misschien kiemen dragen die beter niet ingebracht worden. Je moet dus vertrouwen op wat mensen vertellen, en daarom gebruiken wij alleen familie of vrienden. In Amerika is er een commercieel circuit: het bedrijf OpenBiome runt daar een stoelgangbank. De donoren – vooral eigen werknemers – gaan elke dag kakken, en krijgen daarvoor een kleine vergoeding. Maar – ik zeg maar wat – een druggebruiker kan die 50 euro per dag goed gebruiken. Dat is een risico.»

HUMO Voorlopig wordt de stoelgang rectaal ingebracht.

De Looze «Ja, meestal, maar het kan ook via de mond, zoals in Nederland altijd gebeurt: met een sonde. Best tot voorbij de maag, maar zelfs dan kan de stoelgang terug in de maag terechtkomen. Als je dan een boer laat: onaangenaam. Tegenwoordig bestaan ook al capsules met gedroogde stoelgang, kanjers van pillen, wat een voordeel oplevert voor de distributie. Als je met verse stoelgang werkt, moet je transplanteren binnen de zes uur.»

HUMO De bacteriën uit de yellow soup isoleren, ze kweken in een petrischaal en die in pilvorm aanbieden: zou dat niet nóg gemakkelijker zijn, en een pak smakelijker?

De Looze «Het probleem is dat we niet precies weten wélke bacteriën we nodig hebben. We doen stoelgangtransplantaties, stellen vast dat het werkt, maar eigenlijk weten we niet goed wat we aan het doen zijn. Een Canadese onderzoeksgroep heeft recent een dertigtal kiemen geïsoleerd waarvan men aanneemt dat het de juiste zouden kunnen zijn, maar het is te vroeg om dat in een klinische situatie toe te passen. We weten überhaupt niet zo gek veel over onze darmflora. Die we trouwens niet meer zo mogen noemen: ‘darmmicrobiotica’ is het nu. Er gebeurt tegenwoordig veel DNA-onderzoek op stoelgang: we hebben verschillende DNA-sequenties geïsoleerd, weten dat het leger in onze darmen ongelofelijk divers is, maar we kunnen nog lang niet elke bacterie benoemen.»

HUMO Hoe efficiënt ook: het is een weinig vrolijk vooruitzicht, fecaliën laten inbrengen, en een darm in de anus lijkt me ook verre van ideaal. Toch is de stoelgangtransplantatie op korte tijd razend populair geworden.

De Looze «Wij worden overstelpt met telefoons van mensen die ‘Topdokters’ hebben gezien en denken: ‘Ik heb dat ook.’ Maar het is een wereldwijd fenomeen, iedereen wil een stoelgangtransplantatie. Tja, zoals ik al zei: er zijn veel mensen met maag-darmklachten en vaak weten we niet goed wat er aan de hand is. Die mensen hopen nu dat ze eindelijk geholpen zijn, maar vooralsnog weten we alleen zeker dat de techniek helpt bij clostridium. Mensen willen springen, terwijl wij nog leren stappen.»

HUMO Dat enthousiasme over de stoelgangtransplantatie doet denken aan een andere intestinale modetrend van een jaar of tien geleden: de darmspoeling. Kim Clijsters brak – verschillende keren – een lans voor die procedure: ‘Ik voel me nadien veel lichter,’ kirde ze euforisch.

De Looze (met een uitgestreken gezicht) «Allicht: 150 tot 200 gram. Een normale stoelgang, de inhoud van de linkerkant van de darmen. Een darmspoeling is niks anders dan een groot lavement, zoals dat al in het ziekenhuis gebeurde toen de kloosterzusters er nog de plak zwaaiden. Men brengt helder water – op kamertemperatuur – in, en zuigt het er – bruin en troebel – weer uit. Wie goedgelovig is, denkt dan dat er achtergebleven, vastgekoekte resten worden losgeweekt, of zo? Onzin, natuurlijk. Dinges daar, euh, Paris Hilton, doet dat ook. Pas op: bij zeer specifieke aandoeningen zijn colonspoelingen aangewezen. Bij kindjes die met een open ruggetje geboren worden, zijn de darmen verlamd, waardoor ze gemakkelijk verstopt raken. En bij mensen die aan obstipatie lijden kan een lavement ook voor enige verlichting zorgen.»

HUMO Maar je gaat er niet beter van tennissen?

De Looze «Dat zou me verbazen. Hoewel Novak Djokovi? ook beweert dat hij beter tennist sinds hij een glutenvrij dieet volgt.»

HUMO Nog zo’n hype. De efficiëntie ervan is het onderwerp van discussie.

De Looze «Voor mensen die aan coeliakie of glutenintolerantie lijden, is het natuurlijk nuttig. En ook bij andere mensen kan het volgens mij zinvol zijn. Wie minder gluten eet, kán zich daadwerkelijk beter gaan voelen – maar dat heeft dan eigenlijk niets met de gluten te maken, maar met de andere slecht verteerbare bestanddelen die in tarwe, gerst, rogge en haver zitten.»


Anale jeuk

HUMO Dokter, we bomen hier al een hele tijd door over onze darmen, maar uw werkgebied reikt verder.

De Looze «Ik houd mij met de volledige tractus bezig, van slokdarm tot anus. Ook de lever en de pancreas behoren tot onze expertise, maar dat doe ik veel minder. Anale pathologiën zijn ook verschríkkelijk plezant. Gemakkelijk, als je weet waarnaar je moet kijken.»

HUMO U stelt de visu een diagnose?

De Looze «Ja, of per manum.»

HUMO U – ik vermeld het ten behoeve van de lezer – steekt uw wijsvinger omhoog, licht gekromd.

De Looze «40 procent van de bevolking krijgt vroeg of laat problemen met de anus. Aambeien, fistels, fissuren, abcessen. En soa’s: véél soa’s. Ze zijn ook gemakkelijk te behandelen, vind ik. Je kunt veel oplossen door te luisteren, te kijken en te voelen – ruiken en proeven doen we niet.

»Bij mannen is anale jeuk het meest frequente probleem. Dat heeft te maken met overmatige hygiëne: mensen gebruiken te veel zeep. Iedereen die ooit met mij heeft gesproken, weet dat je overal zeep mag gebruiken, behalve rond de anus. Het verstoort de lokale flora, een mengeling van huid- en darmbacteriën. Als je te veel zeep gebruikt, krijg je irritatie en eczeem. Als het jeukt, ga je krabben en krijg je wondjes. En als dáár stoelgang in komt, gaat het nog meer jeuken. Enfin: een vicieuze cirkel, die je kan doorbreken door zeep achterwege te laten, en die geparfumeerde vochtige doekjes al helemaal.»

HUMO Anale pathologieën zijn dermate belangrijk – bezwoer u me aan de telefoon – dat ze zelfs de loop van de wereldgeschiedenis kunnen bepalen.

De Looze «Klopt: voor hetzelfde geld hadden wij nu geen Nederlands met mekaar gesproken, maar Frans.»

HUMO Ik houd de lezer niet langer in spanning: Napoleon was een notoir aambeienlijder.

De Looze «Ja, hij heeft lang last gehad van hemorroïden, dat staat heel gedetailleerd beschreven. Aambeien zijn spataders in de anus: iedereen heeft dat, maar ze kunnen uitstulpen, bloeden en tromboseren. Dat had Napoleon voor op 18 juni 1815: een trombose van zijn aambeien, een bloedklontertje. Zeer pijnlijke affaire, waardoor hij onmogelijk op zijn paard kon zitten en dus niet zelf kon deelnemen aan de Slag bij Waterloo. Daardoor heeft hij de befaamde tangbeweging van de Engelsen en de Pruisen niet zien aankomen, waardoor zijn leger omsingeld raakte en in de pan werd gehakt. Als hij had gewonnen, zou dit deel van de wereld er helemaal anders hebben uitgezien.»

HUMO U spreekt met amper ingehouden enthousiasme over anale pathologiën en stoelgangtransplantaties. Hebt u vanuit die bijzondere interesse voor het maag-darmstelsel gekozen toen u destijds geneeskunde ging studeren en toch ook voor een glamoureus bestaan als hersen- of hartchirurg had kunnen gaan?

De Looze «Eerst wilde ik huisarts worden, maar toen ik de kans kreeg om te specialiseren, heb ik voor interne geneeskunde gekozen: omdat dat met álles te maken heeft. En binnen de interne geneeskunde is gastro-enterologie nog het meest algemeen.»

HUMO Het hart associëren we met onze hevigste passies, de hersenen met ons oceanische verstand. De darmen: dat zijn de donkerste krochten van het lichaam, waar alleen smerigheid zich ophoopt.

De Looze «Ha ja? En de vlinders in de buik, dan? Men zegt toch dat de liefde van de man door de maag gaat? Ik heb ook gekozen voor de techniciteit. Wij doen endoscopieën – door een buis in een lichaamsopening in te brengen, proberen we een beeld te krijgen van de binnenkant – en snijden poliepen en tumoren weg. Wij zijn veel met onze handen bezig.»

HUMO Voelt u nog gêne wanneer u weer ’ns een tube in iemands anus schuift?

De Looze (met een wegwerpgebaar) «Maar nee: wij doen dat vijftig keer per week, dat is ons werk. De mensen zélf zijn meer gegeneerd dan wij.»

HUMO Het lijkt me ook geweldig onaangenaam om te ondergaan.

De Looze «Het schijnt, ja.»

HUMO U hebt het zelf nog niet mogen ondervinden?

De Looze «Nee.»

HUMO Er bestaan tegenwoordig van die minuscule cameraatjes in een doorzichtig omhulsel dat je met een glas water kunt doorslikken: dat lijkt me comfortabeler.

De Looze «Voilà. (Haalt er als op commando eentje boven) De slokdarm en de maag kun je gemakkelijk via de mond bereiken, de dikke darm langs de anus. Zo’n pilcamera is niet handig, het volgt de peristaltische beweging van de darm. Als wij een scopie doen, willen wij soms ’ns stoppen, ’ns links en rechts kijken, in elke hoek en kier inzoomen. Dit ding leidt een eigen leven.»

HUMO Stoelgang stelt ons voor reële hygiënische problemen en is met culturele taboes omgeven, maar het is ook een bron van inspiratie voor grote kunst. Bent u indertijd kennis gaan nemen van de cloaca van Wim Delvoye?

De Looze «Nee, maar Wim Delvoye is hier toen wel bij een oudere collega op bezoek geweest om informatie in te winnen. Ik ken het systeem natuurlijk: op het lab van de landbouwfaculteit staat net zo’n machine. Daar wordt die enkel voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt, om de effecten van medicatie te testen. (Denkt na) Ik weet eigenlijk niet wie eerst was.»

HUMO Eindigen doen we met een eervolle vermelding voor de Fransman Joseph Pujol, die zijn spijsvertering artistiek aanwendde om fortuin en roem te vergaren.

De Looze «Le pétomane! Die man heeft eind 19de eeuw faam gemaakt door melodieus winden te laten. Met échte winden had dat natuurlijk niks te maken: hij beheerste zijn kringspier zo nauwgezet dat hij met zijn anus lucht kon ‘happen’ en vervolgens weer uitblazen – op verschillende toonhoogtes. Hij heeft een breed repertoire van deuntjes opgebouwd, waarmee hij in een bijzaaltje van de Moulin Rouge furore maakte. Naar verluidt – maar ik heb enkel Wikipedia als bron – heeft zelfs Leopold II hem daar ooit aan het werk gezien.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234