null Beeld

Humo's Daniel Johnston-podselectie

Laat het duidelijk zijn: Daniel Johnston (hoge, wankele falsetstem) kan niet zingen, en zoals hij piano of gitaar speelt, of op een ander instrument hamert, kan een kind het ook. En toch: hij schrijft en maakt fantastische muziek!

Starten doet men het beste met de dubbele hommage-cd 'The Late Great Daniel Johnston' (cd 1: covers door een resem grote namen; cd 2: de originele versies). Daarna stapt men over op de studioplaten 'Fun', 'Fear Yourself' en 'Lost and Found'. Ten slotte begint men aan de cassettes (op cd heruitgebracht), waarbij men de achtergrondgeluiden voor lief neemt: start- en stopklikken, ruis, straatlawaai, een omvallend microfoonstatief, de zanger die een boertje laat, moeder Johnston die vanuit de keuken roept dat het eten klaar is, enzovoort.

Onze selectie van 23 songs past precies op een cd en strekt zich uit van 1981 (de eerste cassette 'Songs of Pain') tot een kwarteeuw later (de in april 2006 uitgebrachte maar grotendeels in 2000 opgenomen cd 'Lost and Found'). De meeste songs zijn in de iTunes-shop te koop, de cd's nog vlot te bestellen. Doe er uw profijt mee. Beluister de selectie op iTunes.




1. 'Never Relaxed'

null Beeld
null Beeld
null Beeld


(uit: 'Songs of Pain', 1981)

Over ene Syd, maar evengoed autobiografisch, zoals bijna alle Johnston-songs. Dit verhaal - over een hyperkinetische jongen bij wie het spookt in het hoofd - is grappig en griezelig tegelijk, en pijnlijk oprecht: óók al typisch. Deze vergoelijking voor een rit met de handkar willen wij u niet onthouden: 'Now when Syd discovered masturbation/He just couldn't keep a good thing down/But it didn't help much his condition/Never relaxed, never relaxed, never relaxed'. Later wordt de stakker door een Oost-Duits hoertje doodgeschoten. Op een kinderwijsje.

2. 'The Story of an Artist'
3. 'The Sun Shines Down on Me'

(uit 'Don't Be Scared', 1982)


Johnston is net geen twintig wanneer hij 'Don't Be Scared' uitbrengt. Op 'The Story of an Artist' heeft hij niet méér nodig dan een kapotte piano en een overslaande stem om deze scherpe observatie te maken: 'Everyone, and friends and family/Saying: hey, get a job/Why do you only do that only?/Why are you so odd?/We don't really like what you do/We don't think anyone ever will/It's a problem that you have/And this problem's made you ill'. Het heeft hem gelukkig niet tegengehouden.

4. 'To Go Home'


(uit: 'The What of Whom', 1982)

Prille fan Norah Jones vertrouwde Katia Vlerick onlangs toe dat M Ward haar zijn versie van 'To Go Home' (één van de hoogtepunten op zijn recente 'Post-War'-cd) had laten horen, en dat het nummer haar zo aangreep dat ze meteen alles van Daniel Johnston in huis haalde; ze leert het nu met open mond kennen.

5. 'Sorry Entertainer'
6. 'Casper, the Friendly Ghost'
7. 'Don't Let the Sun Go Down on Your Grievances'
8. 'Rocket Ship'

(uit: 'Yip/Jump Music', 1983)


Wie zich niet stoort aan de do it yourself-opnamekwaliteit, haalt met 'Yip/Jump Music' de opvallendste plaat van Daniel Johnston in huis. Of Uncle Dan, zoals zijn neefje hem in de intro van 'Rocket Ship' aarzelend aankondigt. 'Rocket Ship' is sciencefictionopera met een duizelingwekkende countdown; op de achtergrond wordt een harmonium tot moes geslagen, in de maat van vier. 'Casper, the Friendly Ghost' werd in zijn ruwe, ongepolijste vorm gebruikt voor de soundtrack van de film 'Kids' uit 1995.

9. 'Ain't No Woman Gonna Make a George Jones Outta Me'


(uit: 'Continued Story', 1984)

Begint als een zachtmoedig duet maar eindigt als een stormachtige blues, met gitaaruithalen à la Neil Young. De drankverslaafde country-superster George Jones mepte zijn vrouwen regelmatig alle hoeken van de kamer rond. Dat zou Johnston nooit doen.

10. 'Devil Town'
11. 'True Love Will Find You in the End'
12. 'Don't Play Cards with Satan'


(uit: '1990')

Eerste studioplaat; onder anderen Steve Shelley en Lee Ranaldo van Sonic Youth doen erop mee. Het a capella gezongen 'Devil Town' is adembenemend. Huiveringwekkend hoe Johnston in 'Don't Play Cards with Satan' zijn demonen met wilde kreten probeert te verjagen. Het nummer is live opgenomen in CBGB's, het publiek is er niet goed van en wij ook niet. Nooit in het donker naar luisteren!

13. 'My Life Is Starting Over Again'
14. 'Happy Soul'
15. 'Laurie'



(uit: 'Artistic Vice', 1993)

Neen, 'Happy Soul' is niet van The Modern Lovers, maar het had gekund. Het meisje Laurie uit de gelijknamige song is Johnstons grote, onbeantwoorde jeugdliefde. Ze zou uiteindelijk met een begrafenisondernemer huwen: volgens sommigen is toen in het hoofd van de 18-jarige de complete zekeringkast gesprongen, en vrouwen werden voortaan goddelijke, onbereikbare wezens. Voor de dvd organiseerde regisseur Jeff Feuerzeig een ontmoeting met de inmiddels gescheiden Laurie.

16. 'Life in Vain'
17. 'Love Wheel'


(uit: 'Fun', 1994)

Opgenomen voor het legendarische Atlantic-label, met Paul Leary van de Butthole Surfers achter de knoppen. Toegankelijkste en volgens velen ook beste cd van Daniel Johnston. 'Life in Vain' wordt gedragen door een strijkerstrio, 'Love Wheel' is een onweerstaanbare rocker.

18. 'Try to Love'


(uit: 'Why Me? Live - Volksbühne Am Rosa Luxemburg Platz, Berlin', 2000)

Opgedragen aan het mooiste meisje van de klas, dat iedere nacht door zijn dromen spookt maar wel met iemand anders getrouwd is. Naast stripfiguren, de duivel en de dood één van de hoofdthema's in Johnstons bizarre universum.

19. 'Rock This Town'
20. 'The Beatles'
21. 'It's Impossible'


(uit 'Lost and Found', uitgebracht in 2006 maar opgenomen in 2000)

'Rock This Town' doet ruim zes minuten wat de titel belooft. 'The Beatles' (een premature schets staat op 'Yip/Jump Music') is een ode aan 'four lads who shook the world/God bless them for what they've done'. Naïef, aandoenlijk en helemaal waar - eerder pende Johnston trouwens ook al een 'Lennon Song'. 'It's Impossible' is een lekker licht en groovy wijsje. Swingt als een Hawaïaanse hoeladanseres vol psychofarmaceutica gepropt.

22. 'Mountain Top'
23. 'Must'


(uit: 'Fear Yourself', 2003)

Het gezaghebbende Franse Rock&Folk koos 'Mountain Top' vorig jaar als één van de beste indie-songs aller tijden. 'Must' is een hartverwarmende liefdesverklaring ('You make the sun shine/You make the wine fine'), vermomd als spooky zwanenzang. Prachtig openwaaierend refrein.

Bent Van Looy & Charlie Poel

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234