Humo's doktersadvies van de week

Deze week vindt u bij uw lijfblad een ejaculatievertragend condoom. Alweer een prachtig cadeau van Humo, maar laat het ding toch nog maar even ongeopend: de Belgische spermabanken zitten op droog zaad en kunnen uw kwakje best gebruiken.

Redactie

De vraag naar donorsperma was nog nooit zo groot, terwijl de aanvoer blijft slabakken. Nochtans een fluitje van een cent, sperma doneren, zegt dokter Herman Tournaye van de afdeling Reproductieve Geneeskunde van de VUB. Een vriendelijk verzoek: rep u zo snel mogelijk naar de dichtstbijzijnde spermabank en doe uw duit in het zakje.


Herman Tournaye «Het probleem is acuut: overal zijn er grote tekorten. De vruchtbaarheidsbehandelingen worden wel steeds doeltreffender, maar ze zijn ook zwaar: redelijk wat mensen zien daar tegenop en kiezen voor donorsperma. En er is ook een groep mensen die sowieso liever gebruik maakt van donorsperma, of niet anders kan. Denk aan alleenstaande moeders - single parent requests, noemen wij dat- en lesbische koppels. Het evenwicht tussen vraag en aanbod is helemaal zoek.»


HUMO Bijkomend probleem: Belgisch sperma is erg gegeerd in het buitenland.

Tournaye «Inderdaad. In een aantal Europese landen is de wetgeving dermate restrictief dat meer en meer buitenlandse patiënten met vruchtbaarheidsproblemen naar België afzakken. In sommige landen worden donors sowieso geregistreerd, waardoor ze opspoorbaar zijn: als een kind meerderjarig is mag het naar het register stappen en vragen wie zijn vader is. Gevolg: nog minder mensen voelen zich geroepen om te doneren.»


HUMO In België gebeurt het nog altijd anoniem?

Tournaye «In principe wel, maar sinds een paar maanden kán een donor uitdrukkelijk vragen dat hij geregistreerd wordt. Voor het geval dat een eventuele nakomeling wil weten wie zijn vader is.»

undefined

Vriezen en dooien

HUMO Hoe ver strekt jullie voorraad?


Tournaye «Onze stock is goed voor 200 paren. En wij weten nu al dat dit jaar zeven- à achthonderd paren zullen komen aankloppen voor donorsperma. We kunnen dus maar een kwart van hen helpen.»


HUMO Hoe beslist u dan wie u bedient en wie niet?

Tournaye «Om het heel oneerbiedig te stellen: first come, first served. Snel zijn is de boodschap.»


HUMO Hoeveel nieuwe donors dienen zich elk jaar aan?

Tournaye «Dat is zoals bij wijn: er zijn goede en slechte jaren. Dertig donors per jaar is een goed resultaat, maar soms mogen we al blij zijn als we er tien hebben. Als je dan weet dat elke donor maximum zes stalen mag schenken, komen we in goede jaren op 180 stalen: véél te weinig. En dus komen mensen terecht op een wachtlijst. Al proberen we onze tekorten bij te passen door in het buitenland te gaan shoppen.»


HUMO In welke landen gaan jullie op zoek?

Tournaye «Momenteel vooral in Denemarken. Dat land is erg goed georganiseerd en de Deense wetgeving staat export van sperma toe. Er zijn twee Deense commerciële banken, die heel correct werken en eerlijke prijzen vragen. Ze maken geen woekerwinsten. Maar: het ís duurder dan binnenlands zaad. En dat komt op rekening van de patiënt.

»Sinds kort houden we ook Spanje in het oog, waar elke donor - zoals bij ons - maar een beperkt aantal vrouwen mag insemineren. Maar blijkbaar verbiedt de wet niet dat de 'overschotten' worden geëxporteerd.»


HUMO Wat is het profiel van de donors die zich bij jullie melden?

Tournaye «Vroeger rekruteerden we vooral op de campus: studenten geneeskunde en tandheelkunde. Het probleem is dat die studierichtingen erg vervrouwelijkt zijn: driekwart van de studenten zijn meisjes, en die komen uiteraard niet in aanmerking.

»Het tweede probleem is dat studenten een beetje verwend zijn - ze hebben allemaal een eigen auto - en de financiële compensaties niet meer nodig hebben.

»Tegenwoordig zijn onze donors meestal werkende mensen die binnenspringen omdat ze hier elke dag voorbijrijden, of omdat ze in de buurt wonen. We hebben ook veel donors die zelf al kinderen hebben maar toch willen helpen: bijvoorbeeld omdat ze mensen kennen met vruchtbaarheidsproblemen.»


HUMO Het is dus een fabeltje dat jullie vooral werklozen aantrekken?

Tournaye «Bij mijn weten hebben wij nog nooit één werkloze over de vloer gehad.

»Het is een fabeltje dat wij mensen met financiële problemen zouden aantrekken. De kandidaat-donors moeten altijd een vragenlijst invullen, uitleggen wat hun motivatie is, en meestal doen ze het uit altruïsme. Vreemd genoeg vinden de meeste donors die compensatie - tussen 50 en 75 € - niet eens nodig. Of ze schenken het aan een goed doel.


HUMO Bent u trouwens zelf donor?

Tournaye (lacht) «Nee. Ten eerste ben ik al een paar jaar voorbij de vervaldatum, je mag maximum 45 jaar oud zijn. En personeel van de bank mag sowieso niet storten, omdat de anonimiteit dan niet meer gegarandeerd is. Ik zou bij manier van spreken kunnen uitzoeken wie geïnsemineerd is met mijn zaad.»


HUMO Zijn er nog voorwaarden?

Tournaye «Je moet meerderjarig zijn en gezond, en je mag geen drager zijn van erfelijke ziektes. Verder moet je beschikken over sperma dat goed invriesbaar en ontdooibaar is: als het beschadigd raakt tijdens die procedures, moeten we je weigeren als donor, zelfs al heb je thuis tien kinderen.»


HUMO Hoeveel procent van het gestorte zaad haalt uiteindelijk de bank?

Tournaye «Ook dat schommelt: sommige jaren moeten wij 80% van de donaties weigeren, soms is dat 60%. Over het algemeen moet je toch stellen dat minstens de helft voor de vuilnisbak is.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234