Humo's Grote Jongerenenquête (2): werk en geld

Vorige week kon u het nog lezen in Open Venster: 'Als je jonge sollicitanten over de vloer krijgt, eisen ze tijdens het eerste gesprek al meteen een gsm en een wagen voor woon-werkverkeer. En zodra ze in dienst zijn, vragen ze heel regelmatig een verhoging van hun looncategorie.'

Wil de jeugd echt alleen maar gaan werken als daar een riant salaris tegenover staat? En zijn jongeren die nog studeren zo wereldvreemd dat ze die gouden bergen al meteen bij hun eerste job denken te krijgen? We vroegen het hen zelf: deel twee van Humo's Grote Jongerenenquête handelt over werk en geld.


Job of dop

'Ik doe mijn werk graag tot zeer graag': 76,8%

Van de jongeren die al werken, beleeft ruim driekwart plezier aan zijn of haar job, en van de scholieren en studenten denkt 70,6% later gemakkelijk aan werk te geraken. Een cijfer dat vreemd genoeg - last time we checked werd ons land nog geteisterd door een economische crisis vanjewelste - hoger ligt dan in 2005 (64%). Minder verwonderlijk: vooral mánnelijke studenten menen dat de arbeidsmarkt staat te popelen tot zij afgestudeerd zijn.

Amper 5,3% ziet zijn toekomst op de arbeidsmarkt somber in: maar goed ook, want dik negen op de tien zouden het érg vinden om werkloos te zijn. Zes op de tien zouden ook gaan werken mochten ze daar niet méér mee verdienen dan met stempelen, en bijna de helft - vooral de meisjes - zou zich ronduit schamen mochten ze geld krijgen zonder ervoor te werken. Voka en Unizo mogen opgetogen zijn over zoveel arbeidsethos; de vakbonden moeten zich misschien eens afvragen of hier geen taak voor hen is weggelegd.



Humo's Grote Jongerenenquête (2): lekker werken


Humo's Grote Jongerenenquête (2): zakgeld


Humo's Grote Jongerenenquête (2): Geld moet rollen


Humo's Grote Jongerenenquête (2): bijklussen


Humo's Grote Jongerenenquête (2): Men at Work


Humo's Grote Jongerenenquête (2): geld doet de wereld draaien


Humo's Grote Geld & Werk-Debat: Ella-June Henrard (17), Flor Decleir (20) en Clara Cleymans (21)


Bekijk de tv-spots van Humo's Grote Jongerenenquête!


Humo's Grote Jongerenenquête (1): seks, liefde en relaties


Humo's Grote Jongerenenquête (2): lekker werken

'Ik kies een job op basis van de werksfeer': 90%

Het doorslaggevende argument bij de keuze van een job is de prettige werksfeer (90,6%); ook werkzekerheid (89,8%), een goed salaris (87,4%) en de mogelijkheid om werk te combineren met gezin (85,4%) spelen een grote rol. Die laatste drie argumenten zijn een stuk belangrijker dan vijf jaar geleden, toen het economisch nog beter ging. Niet dat de jeugd helemáál geen ambities meer koestert: 52,4% vindt het belangrijk om snel carrière te kunnen maken, beduidend meer dan in 2005 en 2000.

Als je ze voor de keuze stelt, kiezen jongeren voor een job met een bescheiden salaris en veel werkzekerheid (75%). Een competitieve sfeer en een ruim salaris spreekt iets meer dan de helft van de jongens aan (55,9%, zóveel profvoetballers hebben we nu ook weer niet nodig). Meisjes hechten meer belang aan een niet-competitieve werksfeer (59,7%) en veel vrije tijd (59,5%).

Verder:

*29,3 % van de jongeren vindt het belangrijk om in het buitenland te kunnen gaan werken.

*Vrouwen hechten meer belang aan een goed evenwicht tussen werk en gezin, mogelijkheid tot tijdskrediet en een goede werksfeer dan mannen. Mannen hechten meer belang aan carrière en vinden het belangrijker dat hun organisatie groot en bekend is.

*De grote meerderheid (bijna negen jongeren op tien) hebben een positieve attitude tegenover werken.

*Eén op twee jongeren zou zich schamen geld te krijgen zonder ervoor te werken. Vrouwen hebben daar meer last van dan mannen: 52,6% vs. 45,7%).

Humo's Grote Jongerenenquête (2): zakgeld

21,7 euro is het gemiddelde

Moeders en vaders opgelet! Vergeet alles wat zoon- en dochterlief u over het zakgeld van vriendjes en vriendinnetjes op de mouw probeert te spelden: hier volgen de enige echte bedragen. 30,6% krijgt geen vast wekelijks bedrag maar houdt gewoon zijn of haar hand omhoog wanneer ze iets nodig hebben. Dat is duidelijk meer dan in 2005, en nog meer dan in 2000. 't Lijkt er dus op dat het traditionele zakgeld wat uit de mode raakt. Wie wél een wekelijks bedrag krijgt, vangt gemiddeld 21,7 euro - da's minder dan de 23,4 euro die ze in 2005 kregen. Als we daar de inflatie nog bijtellen, moet dat op jaarbasis toch aardig wat belminuten, cd's of pintjes schelen. Goed nieuws is dat de meisjes nu evenveel zakgeld krijgen als de jongens: in 2005 lag hun gemiddelde nog 5 euro lager.

22,5% van de jongeren beweert financieel onafhankelijk te zijn - een percentage dat stijgt met de leeftijd, en bij de 23- tot 24-jarigen oploopt tot 64,1%.

Humo's Grote Jongerenenquête (2): Geld moet rollen

56% besteedt geld aan een gsm

't Is crisis voor iedereen: mobieltjes nemen nog altijd de grootste hap uit een jongerenbudget, maar toch betalen minder jongeren een gsm dan in 2005 (56% tegenover 71% - blijkbaar draaien steeds meer papa's en mama's ervoor op). Ook aan de andere kostenposten wordt flink wat minder uitgegeven dan vijf jaar geleden: op café of restaurant gaan (-15%), een filmpje meepikken (-12%), kledij (-2%), concerten en fuiven (-20,5% zelfs!). Zouden de concerttickets dan toch te duur geworden zijn voor de jeugd, Schuer? De enige dingen waar méér aan wordt besteed zijn boeken (+5%, tijdschriften vallen helaas niet in deze categorie), games (+4%), reizen (+2%) en het downloaden van muziek (+2%).

*Meisjes besteden vaker hun zakgeld aan kledij, gsm, bioscoop, boeken en tijdschriften. Het zakgeld van de jongens gaat vaker uit naar games, sport en andere hobby's.

Wordt er dan misschien meer gespaard? Ook niet: jongeren zetten gemiddeld 33% van hun zakgeld opzij, nagenoeg evenveel als vijf jaar geleden. Jongens sparen evenveel als meisjes, maar - ook vreemd - hoe ouder de jongeren worden, hoe minder ze sparen. Meer dan een kwart gelooft zelfs helemaal niet in een appeltje voor de dorst - dat belooft als ze straks uw pensioen moeten betalen.

Humo's Grote Jongerenenquête (2): bijklussen

Gemiddelde bedrag dat wordt bijverdiend: 1.194 euro op jaarbasis

Er wordt het meest bijgeklust door jongeren van 19 en 20 jaar - 83,5% van hen gaat naast de studie nog werken. Meisjes (71%) klussen naarstiger bij dan jongens (61%) maar verdienen daar minder geld mee, wellicht omdat typische 'meisjesklussen' zoals babysitten minder goed betaald worden dan mannenwerk in de horeca. Die kloof is zelfs nog veel groter geworden dan in 2005 (219 euro vs. 81 euro verschil).

Die ervaring drukt meisjes kennelijk meteen met hun neus op de feiten: ze denken ook later in hun beroepsleven minder te zullen verdienen. Jongens verwachten van hun eerste werkgever een maandloon van 1.419 euro netto, meisjes zouden al blij zijn met 1.242 euro. Jongens zijn blijkbaar ook wat minder realistisch (of zijn ze gewoon ambitieuzer?): 2,8% denkt meteen meer dan 2.500 euro te zullen verdienen, bij de meisjes is dat maar 0,4%. Raar: opvallend veel 15- en 16-jarigen denken dat ze later meer dan 2.500 euro zullen krijgen. Wij spreken elkaar in 2015!

*Welk werk doet met als bijverdienste? 20,7 % werkt in een winkel en 18,6% probeert wat bij te verdienen in de horeca. 12,8% babysit en 12,1% doet administratief werk.

Humo's Grote Jongerenenquête (2): Men at Work

Gemiddelde bedrag dat wordt verdiend: 1.647 euro netto

Jongeren die vast werk hebben, verdienen daar gemiddeld 1.647 euro mee. Van dat bedrag wordt 36,9% gespaard, ongeveer evenveel als vijf jaar geleden. Amper 8% (tegenover 26,8% van de studenten, remember?) zegt helemaal niks opzij te kunnen zetten. Werkende vrouwen hebben het gevoel dat ze meer dan hun leeftijdgenotes geld uitgeven aan hun woning en de inrichting ervan; werkende mannen hebben het gevoel dat ze meer besteden aan uitgaan. Maar daar zal Hotel Mama - zonen blijven de trouwste gasten - wel voor iets tussenzitten.

*Bijna 8 procent van de jongeren beschikt maandelijks over meer dan 3000 euro.

Humo's Grote Jongerenenquête (2): geld doet de wereld draaien

'Geld maakt gelukkig': 55,6%

In vergelijking met vijf en tien jaar geleden zijn meer jongeren ervan overtuigd dat geld gelukkig maakt: 55,6% tegenover 47% en 40% toen. Logischerwijs vinden ze het ook belangrijker dat ze (later) veel geld verdienen (59%) of dat hun partner veel geld verdient (18,4%). En de toch ietwat decadente stelling 'hoe meer luxe hoe liever' (32,4%) kan op (iets) meer bijval rekenen dan 'ik ben met weinig tevreden' (31,9% - een cijfer dat al tien jaar stabiel blijft, al is de definitie van 'weinig' sindsdien al lang niet meer dezelfde). Verder zijn er weinig verschillen tussen meisjes en jongens, maar de eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat iets meer meisjes een goedverdienende partner aan de haak hopen te slaan.

12,2% van de jongeren - en toch nog altijd 5,4% van de 15- en 16-jarigen! - belegt op de beurs. Dat aantal is ondanks de bankencrisis constant gebleven (of zouden jongeren gewoon geen kranten meer lezen?). Mannen zijn wel grotere beursliefhebbers: 16,6% van hen belegt, tegenover 7% van de vrouwen - die zijn, afgaand op de 10% van vijf jaar geleden, wel wat achterdochtiger geworden. Een indrukwekkende 26,1% van alle jongeren (en zelfs 35% van de jongens) beweert de beurs 'een beetje' te volgen.

Dat onze jeugd wel degelijk aan de toekomst denkt blijkt ook uit het feit dat meer dan de helft (58,1%) vreest dat er geen geld meer zal zijn om zijn of haar pensioen te betalen. Hoe ouder, hoe meer de schrik erin zit.

Die baksteen in de maag is blijkbaar erfelijk: 89,1% van de jongeren wil later een eigen woonst kopen. Daarvoor denken ze gemiddeld 248.429 euro te zullen neertellen - zo'n 50.000 euro hoger dan in 2005, wat bewijst dat ze kennelijk wél op de hoogte zijn van de stijgende vastgoedprijzen. Grappig: van de vijftien- tot zestienjarigen denkt 4% meer dan een half miljoen euro te moeten afdokken voor een eigen stulpje. Hopelijk zijn 't dezelfden die denken dat ze bij hun eerste job al meteen meer dan 2.500 euro zullen verdienen...

Humo's Grote Geld & Werk-Debat: Ella-June Henrard (17), Flor Decleir (20) en Clara Cleymans (21)

Een kwarteeuw oud ben ik nu - 's nachts hoor ik mijn knoken stiekem knarsen. Wat een voorrecht dus dat ik al voor de tweede week mag aanschuiven bij drie jongeren die trots het groen achter hun oren monsteren. Ella-June Henrard (17) bezette in een blitz de Vlaamse harten door haar opmerkelijke debuut in de film 'Bo', maar kiest op school voor jeugd- en gehandicaptenzorg. Flor - zoon van Jan - Decleir (20) is acteur, maar moet ook nog zijn middelbare school afmaken. En Clara - já-ha, de zus van Jelle - Cleymans (21) is Nina in 'Thuis', 'maar niets zegt dat ik actrice blijf'. Dat fraaie trio zette het voor u op een nadenken over geld en werk - thema's waar wel wat over te kouten valt in tijden van crisis.


Enkele quotes


Clara «Ik droom niet langer van een pensioen dat de volgende generatie voor mij betaalt. Ik ben niet zo naïef om te denken dat ik na mijn carrière vrolijk reisjes over de hele wereld zal kunnen maken, en ik denk dat heel mijn generatie dat inziet. Wij wéten dat we zelf voor ons pensioen zullen moeten sparen, en dat we soberder zullen moeten leven.»


Flor «Wij zijn de generatie van het realisme. Dat is jammer, maar het moet. We kunnen - toch op materieel vlak - onze grote dromen beter opbergen, want er staat ons nog één en ander te wachten. En 't zal niet om te lachen zijn.»


Ella-June «Toen ik voor het eerst wat verdiend had, kon ik maar niet begrijpen waarom ik plots 50% van die som moest afgeven. Ik was zestien jaar en ik wist niet waarom dat bestaat, belastingen. Mijn moeder heeft me dat geduldig moeten uitleggen. Enfin, nu begrijp ik dat ik gewerkt heb voor die nieuwe fontein die ze voor het Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen gezet hebben, en die twee miljoen kost.»


Clara «Rijke mensen zijn veel minder creatief. Die kopen gewoon alles. Wie het minder breed heeft, gaat actiever op zoek naar dingen die het leven leuker maken.»


Flor «Werkloosheid is gevaarlijk. Ik loop hier nog niet lang rond - een winter of twintig - en toch heb ik al een hoop mensen in de ellende zien sukkelen. We hebben een heel menswaardig systeem, waarin je goed opgevangen wordt wanneer je je werk verliest. Maar blijkbaar zijn voor sommigen de mazen van het net nog te groot. Mensen kennen de spelregels niet en sukkelen daardoor van de baan. Zonder dat ze iets fout gedaan hebben.»


Ella-June «Er is een verschil tussen niet willen en niet kunnen. Iemand die een halfjaar werkloos is en dapper op zoek gaat naar een nieuwe job, die mag overleven op belastinggeld. Maar al zes jaar werkloos zijn en geen moeite doen om iets te vinden: dat vind ik profitariaat.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234