Humo's Grote Jongerenenquête, deel 2: Politiek, maatschappij & geloof

Sinds onze vorige Jongerenenquête in 2010 haalde België het Guinness Book of Records met – bovenmenselijke prestatie! – de langste regeringsformatie aller tijden, zwaait rechts plots de plak na een kwarteeuw socialistisch bewind, en haalt ons land niet enkel meer het wereldnieuws door de kwaliteit van haar streekbieren of enkele snoezige reuzenpanda’s, maar ook door haar aanzienlijke aantal Syriëstrijders.


Somber. Bang. Politiek dakloos

Verder staat de wereld in de fik en heeft de aarde door de klimaatopwarming zowat haar kookpunt bereikt, maar brandt daardoor in de jongeren ook het verlangen om zich politiek te engageren? Voor de volledigheid dienen we overigens te vermelden dat de enquête afgenomen werd vóór de gruwelijke aanslagen in Parijs van 13 november, al hoeft dat geen nadeel te zijn: de resultaten werden er niet door beïnvloed, en helaas waren jongeren na onder meer de aanslagen op Charlie Hebdo en de verijdelde aanslagen in Verviers al bekend met terrorisme dicht bij huis.


Politiek, iemand?

'Ik heb vertrouwen in onze politici': 15%

De politieke belangstelling lijkt lichtjes aangewakkerd: 59 procent heeft interesse in politiek, wat 3 procent meer is dan vijf jaar geleden. Hoewel de interesse bij de meisjes significant is toegenomen (een stijging van 47 procent naar 56 procent), blijven de jongens niet enkel geïnteresseerder (63 procent – exact evenveel als vijf jaar geleden), maar ook geëngageerder: 3 procent is al actief betrokken bij de politiek (tegenover 0 procent van de meisjes), en één op de vijf ‘wil zich er later misschien wel voor engageren’ – bij de meisjes is dit net geen één op de tien. Die bereidheid is bij beide geslachten overigens het grootst bij de 23- tot 24-jarigen (23 procent).

Doel van dat engagement is natuurlijk: het beter doen dan de huidige generatie politici. Al zijn de jongeren over de hele lijn iets minder argwanend geworden – het geloof in de Belgische democratie stijgt van 18 naar 24 procent, het vertrouwen in onze politici klimt van 9 naar 15 procent, en het vertrouwen in de werking van het gerecht en de overheid groeit van 14 naar 25 procent – toch heeft meer dan drie vierde van de jongeren nog steeds geen vertrouwen in het systeem.

Fight the system, dan maar? Slechts een kwart van de jongeren is strijdvaardig genoeg om te gaan betogen. Voor de overige 75 procent volstaat het wellicht om de profielfoto op Facebook te veranderen naar een welbepaalde nationale vlag. Er is nochtans niets zo gezellig als gezamenlijk rijmende leuzen te scanderen – ‘NSV, weg ermee!’ – weg te duiken voor waterkanonnen en achteraf met een pintje te bekomen op café!


Kleur bekennen

'Ik weet niet op welke politicus te stemmen': 36%

Als de jongeren zich dan toch willen engageren, stampen ze misschien best meteen een nieuwe partij uit de grond, want hoewel de N-VA in mei 2014 nog op de meeste jongerenstemmen kon rekenen (19 procent), gevolgd door Groen (10 procent) en CD&V (8 procent), geeft maar liefst een kwart van de jongeren aan níét te weten op welke partij ze zouden stemmen, mochten er morgen federale verkiezingen plaatsvinden. De N-VA (24 procent) strandt nipt op de tweede plaats, en Groen (13 procent) vervolledigt de top drie.

Niet alleen bij de bestaande partijen vinden jongeren niet langer hun gading, ook de politicus op wie ze zouden stemmen, moet nog uitgevonden worden: de optie ‘geen van deze’ kent een landslide victory van 36 procent. Bart De Wever nestelt zich met 27 procent (dankzij 31 procent van de jongens) op de tweede plaats, met de hete adem van Maggie De Block (25 procent) in zijn nek. Hoewel rechts bij de bestaande partijen nog steeds de bovenhand haalt, durven wij daar toch uit af te leiden dat de populariteit van De Wever – in 2010 met 36 procent nog de favoriete politicus onder de jongeren – na een dik jaar Antwerps burgemeesterschap al tanende is. Tu quoque?


Groen

'Ik maak me zorgen over de opwarming van de aarde': 66%

De tijd dat groene jongens smalend gelijkgeschakeld werden met groezelige individuen met dreadlocks, Teva-sandalen en bakfietsen vol kroost en speltbrood, ligt mijlenver achter ons nu ijskappen smelten, kerncentrales scheuren en klimaatnormen niet gehaald worden. Zaken waar jongeren steeds meer van wakker liggen: 64 procent vindt dat de milieuproblematiek meer aandacht verdient (een stijging van 12 procent), 68 procent meent dat milieuvervuilende bedrijven zwaarder belast moeten worden, en twee derde is bezorgd over de opwarming van de aarde (een stijging van 13 procent). Maar de eigen gewoontes aanpassen, ho maar! Het aantal jongeren dat het openbaar vervoer verkiest boven een eigen auto (28 procent) is met 4 procent gedaald, en slechts 15 procent vindt dat autorijden veel duurder gemaakt zou moeten worden – een daling van 2 procent. Vroemmm!


Dag vreemde man

‘Migranten profiteren van onze sociale zekerheid’: 45%

Europa wordt overspoeld door vluchtelingen, maar dat lijkt onze jongeren niet af te schrikken. In vergelijking met vijf jaar geleden staan ze zelfs iets opener tegenover migranten, en vooral meisjes zijn verdraagzamer dan jongens. In 2010 vond de helft van de jongeren dat migranten ‘profiteren van onze sociale zekerheid’, nu is dat nog 45 procent. Hoewel 43 procent een multiculturele samenleving als een verrijking beschouwt, vormt de islam volgens 36 procent toch een bedreiging voor onze cultuur. En of ze nu beseffen dat niet alle moslims terroristen zijn of niet, toch is 29 procent van de jongeren voor een immigratiestop – in 2010 was 44 procent voorstander. Bijna de helft (47 procent) maakt zich zorgen over de toenemende vijandigheid tegenover allochtonen, die, volgens 30 procent van de jongeren, ook te weinig kansen krijgen in onze samenleving. Onze nachtwinkeluitbater zal het graag horen!


Tussen de regels

'Ik ben bereid een stuk van m'n privacy af te staan als dat de veiligheid ten goede komt': 44%

Jongeren zijn minder te vinden voor een repressieve aanpak dan vijf jaar geleden: zes op de tien is van oordeel dat criminele leeftijdsgenoten zwaarder aangepakt moeten worden (een daling van 9 procent), en ook de legalisering van softdrugs (26 procent) kent 10 procent meer bijval. Vooral bij de 19- tot 22-jarigen (30 procent) is de pretsigaret in trek. Hoorcolleges skippen om stoned door de stad te dwalen: Jah Man! Gedaald met 4 procent, maar nog steeds onbegrijpelijk hoog: voorstanders van de herinvoering van de doodstraf (26 procent). Hoog tijd dat de Vlaamse zenders ‘The Green Mile’ nog eens vanonder het stof halen!

De grootste kentering zien we op het vlak van veiligheid. Die wordt duidelijk hoger ingeschat dan privacy: 61 procent vindt het toenemende gebruik van camera’s om criminaliteit te bestrijden een goede zaak, en het aantal jongeren dat bereid is een stuk van zijn privacy op te geven ten voordele van de veiligheid, is gestegen van 28 naar 44 procent – bij de 23- tot 24-jarigen zelfs tot 56 procent. Prijkt George Orwells ‘1984’ eigenlijk nog steeds op de literatuurlijst van de middelbare school? Al snappen we het wel: de angst zit er goed in. 33 procent van de jongeren acht een terreuraanslag in ons land onvermijdelijk – bijna een verdubbeling tegenover 2010.


Geloof

‘Ik geloof in een leven na de dood’: 69%

Herejezus! Hoewel het aantal atheïstische jongeren nog nooit zo hoog is geweest als nu (de helft), gelooft maar liefst 69 procent (een stijging van 23 procent!) van de jongeren in een leven na de dood. We hopen maar dat ze iets anders verwachten dan rijstpap met gouden lepels, of 72 maagden. Een derde gelooft in het vage ‘iets’, en verder wordt de groeiende diversiteit weerspiegeld in de cijfers: van de 16 procent die in een god gelooft, noemt 70 procent zich katholiek (een daling van 11 procent) en 9 procent moslim (een stijging van 3 procent), met het hoogste aantal moslims bij de 15- tot 18-jarigen (15 procent).


Mooi, ’t leven is mooi

‘Ik heb al aan zelfmoord gedacht’: 32%

Begin alvast uw dochter te knuffelen, want afsluiten doen we met een verontrustend cijfer: uit onze enquête blijkt dat meisjes een opvallend lager zelfbeeld hebben dan jongens – 17 procent van de meisjes noemt zichzelf een ‘mislukkeling’, tegenover 8 procent van de jongens. Bovendien bekent 37 procent van de meisjes al aan zelfmoord gedacht te hebben – 10 procent meer dan de jongens. En van alle jongeren die al eens gitzwarte gedachten hadden, heeft 64 procent geen hulp gezocht. Een extra bewijs dat er harder ingezet moet worden op psychologische begeleiding.

Jongeren zien de toekomst overigens over het algemeen minder rooskleurig in: slechts 20 procent gelooft dat de toestand van ons land zal verbeteren (in 2010 was dit nog 43 procent), en voor de wereld ziet het er nog slechter uit: een minderheid van 18 procent ziet verbetering aan de horizon.

Zoveel realisme belooft voor volgende week, bij de resultaten over werk en geld!


De resultaten over seks, liefde en relaties vindt u hier.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234