Humo's Grote Jongerenenquête, deel 4: politiek, maatschappij en geloof

Benieuwd of jongeren na Leterme, de formatiecrisis en Vangheluwe nog enige voeling hebben met de politiek, onze maatschappij en het geloof? Zou u het hen überhaupt kwalijk nemen mocht dat niet zo zijn? Deze week serveren we u de vierde en laatste gang van Humo's Grote Jongerenenquête.



Humo's Grote Politiek en Maatschappij-debat
Jongeren en politiek
Jongeren en Milieu
Jongeren en Migranten
Jongeren en veiligheid
Jongeren en solidariteit
Jongeren en geloof
Jongeren en hun leven

Humo's Grote Jongerenenquête: het complete overzicht!

Humo's Grote School en Vrije Tijd-Debat: Julie Croket, Kenneth Vanbaeden en Flor Decleir
De favoriete tv-mannen en -vrouwen van onze jongeren
Om wie moeten onze jongeren het hardst lachen?
Jongeren en internet
Jongeren en vrije tijd: tijdschriften, kranten, ...
Jongeren en tooghangen
Jongeren en school: fijne stof
Jongeren en school: studiehoofden en pestkoppen
Humo's Grote Jongerenenquête(2): Werk & Geld
Humo's Grote Jongerenenquête (2): lekker werken
Humo's Grote Jongerenenquête (2): zakgeld
Humo's Grote Jongerenenquête (2): Geld moet rollen
Humo's Grote Jongerenenquête (2): bijklussen
Humo's Grote Jongerenenquête (2): Men at Work
Humo's Grote Jongerenenquête (2): geld doet de wereld draaien
Humo's Grote Geld & Werk-Debat: Ella-June Henrard (17), Flor Decleir (20) en Clara Cleymans (21)
Bekijk de tv-spots van Humo's Grote Jongerenenquête!
Humo's Grote Jongerenenquête (1): seks, liefde en relaties
Humo's Grote Seks & Liefde-Debat: Eva Mouton (23), Véronique Leysen (24) en Kenneth Vanbaeden (17)
Bekijk de tv-spots van Humo's Grote Jongerenenquête!
Jongeren over rolpatronen
Jongeren over de mooiste mannen en vrouwen [+ Fotospecials]
Jongeren over exerimenteren
Jongeren over de eerste keer



Jongeren en politiek

'De democratie in ons land werkt goed': 18,1%

We hadden het absoluut niet verwacht, maar het aantal jongeren dat warm noch koud wordt van de politiek - 44% - blijft al tien jaar stabiel. Meer vrouwen dan mannen, dat wel (52,9% tegenover 36,2), en ook meer scholieren uit het technisch en beroepsonderwijs (63,1%) dan pakweg studenten uit het hoger onderwijs (35,8%).

Zo'n 14,5% van de ondervraagde jongeren overweegt om zich politiek te engageren, en 1,7% (bij de jongens zelfs 2,5%) is nu al 'actief bij de politiek betrokken'. Heeft de politieke impasse waarin ons land al zo'n drietal jaar vertoeft dan geen enkel gevolg? Toch wel, want het geloof in de goede werking van onze democratie is drastisch gedaald: van 30,9% naar 18,1%! Idem voor het vertrouwen in de politici (van 22,8% naar 9,3%) en de werking van de overheid (van 28,5% naar 14,2%). In vergelijking met 2005 zijn er ook heel wat meer jongeren voorstander van de afschaffing van de stemplicht (41,8%) en twijfelen er meer aan het nut van België: maar net iets meer dan de helft (vijf jaar geleden nog driekwart) vindt dat België moet blijven voortbestaan. Logisch dus dat 54,2% van de jongeren zich in de eerste plaats Vlaming voelt, en pas in tweede instantie Belg (34,4%). We zijn trouwens benieuwd of dat betekent dat de helft van de jongeren ook een foutloze 'Vlaamse Leeuw' ten gehore kunnen brengen... Europa heeft kennelijk wél fans: 39,1% van de jongeren vindt het best dat Europa meer bevoegdheden krijgt.

Mochten alleen de jongeren gaan stemmen, dan zou N-VA ruim op kop blijven. De partij spreekt meer dan dubbel zoveel ondervraagden aan als tweede voorkeurspartij Groen!, en die tendens is het meest uitgesproken bij de jongens. In vergelijking met 2005 gaan alle andere partijen er fors op achteruit. Hetzelfde, euh..., overwicht zien we bij Bart De Wever: met 35,9% van de jongeren die zich kan voorstellen dat ze op hem zouden stemmen wint hij met de vingers in de neus de populariteitspoll. Nummer twee en drie, Alexander De Croo en Frank Vandenbroucke, moeten het met een stuk minder voorkeursstemmen stellen, namelijk 13,9% en 8,2%.

Jongeren en milieu

1 jongere op de 2 maakt zich zorgen over de opwarming van de aarde

Hoewel het aantal jongeren dat vindt dat er meer aandacht moet worden geschonken aan de milieuproblematiek (52%) met zo'n 10% gedaald is tegenover vijf jaar geleden maakt iets meer dan de helft van de jongeren zich wel degelijk zorgen over de opwarming van de aarde. Het percentage dat ook bereid is om zijn gedrag aan te passen (het openbaar vervoer nemen, minder met het vliegtuig reizen, een milieuvriendelijke auto kopen) blijft wel steken op 33%. Vooral de auto blijft een heilige koe: maar 16% vindt dat autorijden veel duurder gemaakt zou moeten worden.

Jongeren en migranten

'Migranten profiteren van onze uitkeringen': 49,8%

Het percentage jongeren dat in de islam een reële bedreiging ziet, is licht toegenomen: van 33,9% naar 40,1%. Eén op de tien noemt zich zelfs ronduit racist en maar 40% kan zich nog vinden in uitspraken als 'ik beschouw de multiculturele samenleving als een verrijking' of 'ik maak me zorgen over de toenemende vijandigheid tegenover allochtonen'. Ruim 45% is van mening dat de overheid te veel doet voor migranten in vergelijking met wat ze doet voor Belgen en dat Vlaanderen geen nieuwe migranten meer zou mogen toelaten. Vier op de tien is tegen het stemrecht voor migranten, en ruim driekwart is voorstander van de verplichte inburgeringscursus.

Jongeren en veiligheid

'Ik ben voor een zero-tolerancebeleid': 28,7%

De ondervraagde jongeren achten de kans op een terreuraanslag in België minder groot dan in 2005: 17,7% tegenover 29,8%. Een meerderheid vindt het gebruik van camera's om de criminaliteit te bestrijden een goede zaak, maar heel wat minder enthousiasme is er als expliciet gevraagd wordt of men zélf bereid zou zijn een stuk privacy af te staan ten behoeve van de veiligheid: 28,1% van de respondenten ziet dat niet zitten.

Nog veel meer oppositie (maar wel iets minder dan vijf jaar geleden) is er tegen strengere verkeersregels: 42,2% vindt de boetes nu al overdreven, 30,8% ziet wel wat in hogere maximumsnelheden en 66,1% is expliciet tegen een rijverbod voor jongeren tijdens weekendnachten. Alleen een verdere verlaging van het toegelaten alcoholpercentage heeft nu heel wat voorstanders: 32,3% tegenover 24,7% vijf jaar geleden.

Ronduit spectaculair is de toegenomen bijval voor het zero-toleranceprincipe: van 9,8% naar 28,7%! Dat er minder jongeren tegen de doodstraf zijn (43% tegenover 55,4%) en nog maar 16,3% (tegenover 26,5%) het een goed idee zou vinden om softdrugs te legaliseren wijst ook op een mentaliteitsverandering ten voordele van de harde aanpak. Bijna zeven op de tien jongens en meisjes zijn van oordeel dat ook criminele leeftijdgenoten zwaarder gestraft zouden moeten worden.

Betekent al dat enthousiasme voor een repressief beleid dan dat de geënquêteerden zélf niks op hun kerfstok hebben? Iets meer dan de helft heeft inderdaad nog niets mispeuterd, de anderen hebben zich weleens schuldig gemaakt aan zwartrijden op het openbaar vervoer (34,4%), vandalenstreken (17,4%), diefstal (14,5%), vechtpartijen (4,7%), drugsverkoop (4%) en verboden wapendracht (4%). Het spreekt voor zich dat de jongens meer bijdragen tot die cijfers dan de meisjes. Iets meer dan de helft van de ondervraagden is trouwens ook al sláchtoffer geworden van een misdrijf, met name diefstal (35,4%), vechtpartijen (16,2%) en vandalisme (11,7%). Van de meisjes heeft 9,8% al te maken gehad met seksuele agressie.

Jongeren en solidariteit

'Ik ben voor het afschaffen van uitkeringen voor langdurig werklozen': 47,2%

Net als in 2005 is bijna geen enkele jongere principieel tegen het toepassen van euthanasie op vraag van de persoon zelf. Euthanasie op verzoek van de naaste familie ligt iets delicater, maar toch gaat 50,6% akkoord. Als het van de jeugd afhangt, kan je trouwens maar beter terminaal zijn dan langdurig werkloos, want het percentage voorstanders van de afschaffing van uitkeringen voor langdurig werklozen is gevoelig gestegen: van 33,1% naar 47,2%. Holebikoppels met een kinderwens kunnen dan weer wél op veel begrip rekenen: 58,8% ziet er geen graten in dat ze kinderen adopteren.

Alle groots opgezette benefieten van de laatste jaren ten spijt, geeft maar een derde van de jongeren af en toe geld aan een goed doel. Een kwart doet weleens vrijwilligerswerk.

Jongeren en geloof

Het percentage atheïsten is gestegen van 27,4% naar 41,2%

Het aantal jongeren dat in 'een god' gelooft is ongewijzigd gebleven (17,3%) en acht op de tien van hen noemt zich katholiek. Dat de atheïsten met zoveel meer zijn (van 27,4% naar 41,2%) gaat dus vooral ten koste van de vage gelovigen, die hun heil zoeken bij 'een hoger wezen of kracht'. Opvallend is dat 45,9% van de jongeren (55,1% van de meisjes!) wél in een leven na de dood gelooft.

Jongeren en hun leven

Acht op de tien is tevreden met het leven dat hij nu leidt

De grote meerderheid van de jongeren (83,1%) is tevreden en ziet zijn persoonlijke toekomst zonnig in (80,6%). Iets meer dan zes op de tien is ook trots op wat ie tot nu toe bereikt heeft in het leven. Klinkt niet als de puber die u in huis hebt? Dan moet dat er eentje zijn van de 10% (vooral jongeren tussen 17 en 18 jaar) die zich niét goed in zijn vel voelt, en zichzelf als een mislukkeling ziet (9,6%) of zich niet thuis voelt in zijn leven (13,5%). Jongeren zeggen trouwens ook vaker dan vijf jaar geleden dat ze zich niet erg gezond (79,1% tegenover 67%) en fit (72,5% tegenover 57,5%) voelen. Misschien omdat er ook minder (43,3% tegenover 55,5%) op gezonde voeding wordt gelet? Een en ander zorgt er kennelijk ook voor dat het percentage dat geregeld medicijnen neemt is gestegen tot 14,8%, dat 29,9% zichzelf te dik vindt en dat één op de tien meisjes soms geld uitgeeft aan vermageringspillen.

Over de toekomst van ons land zijn de meningen verdeeld, maar er zijn wel opvallend meer optimisten dan in 2005: zo'n 43%, om precies te zijn. Vast jongens en meisjes die vinden dat het bezwaarlijk slechter kan... Voor de wereld ziet het er minder rooskleurig uit: slechts een kwart ziet het de goede kant uitgaan en voor 38,5% zal het alleen maar slechter tot veel slechter worden.

Humo's Grote politiek & geloof-debat: Clara Cleymans (23), Eva Mouton (21) en Alessandro Astorino (16)

Vier weken heb ik met het puikje van de Vlaamse jeugd mogen praten. Gesprekken vol radicale beslistheid, schuifelende twijfel, spits geformuleerde meningen. Het was een wonderlijk bad. Wat begon met seks en tetten eindigt deze week bij politiek, maatschappij, geloof en zelfperceptie.

Clara Cleymans (21) - actrice - en Eva Mouton (23) - tekenares/schrijfster - kent u al uit vorige afleveringen. In deze laatste rit krijgen ze Alessandro Astorino (16) aan hun zij. Hij is een jonge ket, geboren in België maar met Italiaanse roots, voor wie Brussel een tweede huid is. Aan het Nederlandstalige Sint-Guido-Instituut - het decor van 'De school van Lukaku' - zit hij in z'n vijfde jaar, richting Onthaal en Public Relations. Aimabeler maken ze ze niet meer: Alessandro blijkt een schuchtere, minzame, wijze gast. Avanti!


Enkele quotes uit het debat


Eva Mouton «Ik was heel trots toen ik voor de eerste keer mocht gaan stemmen. Eindelijk, dacht ik, eindelijk ga ik mee beslissen over de toekomst van dit land! Ondertussen is mijn enthousiasme al wat getemperd: gaandeweg ben ik gaan inzien hoe abstract het allemaal is - hoe ingewikkeld de dingen in elkaar zitten.»


Clara Cleymans «Ik vind het eng dat we niet precies weten wat er gebeurt aan de top van de politiek. Dat er allerlei verhaaltjes de wereld ingestuurd worden waarvan je nooit kan inschatten of ze waar zijn.»


Allesandro Astorino «Ik ga niet huilen als Vlamingen en Walen straks beslissen het zonder elkaar te doen. Maar als je mij echt om een mening vraagt, dan ben ik voor het voortbestaan van België. Het heeft toch altijd iets triests, hè, een land dat uit elkaar valt.»


Clara Cleymans «Ik ben geen onvoorwaardelijke fan van de democratie. Ik weet dat ik me nu op gevaarlijk terrein begeef, maar het volk is niet altijd in staat zijn eigen belangen te verdedigen. Kijk naar Amerika, waar veel mensen tegen de hervorming van de gezondheidszorg zijn. Daarmee gaan ze lijnrecht in tegen hun eigen belang. Het klinkt wat provocerend, maar ik zie wel iets in een verlicht despoot.»


Allesandro Astorino «Ik probeer aandachtig te zijn voor m'n leefomgeving - een snoeppapiertje gooi ik netjes in de vuilnisbak. Maar ik ga niet mee in de groene hysterie: ik geloof dat het allemaal wel in orde komt. En een béétje opwarming van de aarde lijkt me zo slecht nog niet - 't is hier in België altijd zo vreselijk koud (lacht).»


Eva Mouton «Weet je, ik vind dat elke cultuur het recht heeft op eigen principes. Ergens voor staan: dat is goed. Maar wat me dan gigantisch ergert, is hypocrisie. Als moslims vinden dat seksualiteit iets exclusiefs is, iets waar je niet te vroeg mee begint, dan vind ik dat prima. Het is niet mijn mening, maar ik respecteer ze. Maar als dan blijkt dat die waarden vooral voor de meisjes gelden - niet in sexy kleren de straat op, maagd blijven tot het huwelijk - en niet voor de jongens, die het wél op een vrolijk vogelen zetten, dan vind ik dat van een verschrikkelijke hypocrisie.»

Het volledige debat leest u in Humo 3659 van dinsdag 19 oktober 2010.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234