Humo's Grote MultiMediaPedia

Oké: u had het onderstaande gerust allemaal zelf kunnen opzoeken op het internet, maar u hebt het helaas te druk met bloggen, chatten, twitteren en facebooken.

Vandaar dat we u Humo's Grote en - omdat ze in de Silicon Valleys dezer wereld sneller dingen uitvinden dan wij het kunnen bijhouden - Geenszins Volledige MultiMediaPedia serveren: een web van producten, ideeën en begrippen die de wereld veranderden of nog zullen veranderen. Gratis en draadloos: meer moet dat niet zijn!




3D-printer

'Een nieuwe industriële revolutie!' orakelde Matthijs van Nieuwkerk toen een techneut onlangs een 3D-printer kwam demonstreren in 'De wereld draait door'. We zijn geneigd 'm te geloven: een printer die in luttele minuten een object tevoorschijn tovert door laagjes op elkaar te stapelen in een materiaal naar keuze (glas, metaal of plastic): halleluja!

Binnen afzienbare tijd zullen we niet meer moeten wachten tot onze dagelijkse gebruiksvoorwerpen - koffiekoppen, oordopjes, sneakers - van een transportband in China rollen en middels oceaanstomers en vrachtwagens netjes in het dichtstbijzijnde warenhuis worden afgeleverd, waar wij ze ten slotte in ons winkelkarretje mikken. We kunnen het driedimensionale ontwerp gewoon downloaden van het internet en afprinten.

Staat voor 'Asymmetric Digital Subscriber Line', de datacommunicatietechnologie waarmee we razendsnel gegevens versturen via analoge telefoonlijnen. Dat was in de jaren 90 wel anders, met die tergend trage inbelverbindingen via de telefoonmodem.

Bij ADSL wordt de telefoonlijn in tweeën gesplitst: telefoongesprekken lopen via het ene deel, het internetverkeer via het andere. Wordt bij ons aangeboden door Belgacom. Zie ook: glasvezelkabel.


Android

Open source-besturingssysteem van Google voor mobiele telefoons - de tegenhanger van iOs, het besturingssysteem van de iPhone van Apple. Open source wil zeggen dat ontwikkelaars de code van de software naar eigen goeddunken kunnen aanpassen.

Applicaties (apps, zie hieronder) shoppen doet u in de Android Market (market.android.com); de blog AndroidZoom (androidzoom.com) helpt nieuwelingen uit de startblokken.


App

Afkorting van 'application software'; tegenwoordig een synoniem voor de duizenden programma's die je kunt downloaden op een smartphone. (Over dat downloaden: als u hieronder leest dat downloaden out is, weet dan dat apps de uitzondering op de regel zijn!)

Er zijn apps om - we halen even diep adem - games te spelen, recepten op te vragen, muziek te componeren, de aankomst van uw vliegtuig te checken, pizza te bestellen, uw lichaamsgewicht in het oog te houden, de weersvoorspellingen te raadplegen en ga zo maar een paar uur door. En haal dan nog eens diep adem.


Apple

Sterk merk dat sinds eind jaren 70 grossiert in multimediale revoluties dankzij zijn gebruiksvriendelijke en fraai uitziende producten. De Macintosh-computer, de iPod, de iPhone en - recent - de iPad hebben huiskamers, kantoren en elders danig ondersteboven gehaald.

En met het muzieksoftwareprogramma iTunes gaf het team van oprichter en CEO Steve Jobs ook de slabakkende muziekindustrie een schop onder de kont. Onnozel detail: het befaamde bedrijfslogo (een appeltje met één hap eruit) zou verwijzen naar de dood van computerpionier Alan Turing (zie aldaar), die stierf nadat hij van een vergiftigde appel had gegeten - al ontkent ontwerper Rob Janoff in alle toonaarden.


Augmented Reality

Interessante vluchtheuvel tussen virtuele (zie: virtual reality) en echte realiteit, waarbij computergestuurde beelden op voorwerpen worden geplakt; de gebruiker bekijkt ze op een smartphone of met een speciale head-mounted display, een beeldscherm dat op het hoofd wordt gedragen.

Met Augmented Reality kunnen toeristen in real time informatie aflezen van de ruïnes die ze bezoeken; chirurgen kunnen tijdens operaties vitale informatie in hun gezichtsveld laten projecteren; reddingswerkers en soldaten kunnen tijdens gevaarlijke operaties kaarten met vluchtwegen raadplegen.

Nu al helemaal ingeburgerd zijn de cirkeltjes die rond de bal worden getoond tijdens voetbalwedstrijden op tv, of de steeds wisselende advertenties op de reclamepanelen rond het veld. Zie ook: Goggles, SixthSense.


Avatar

Foto of icoon op postzegelformaat die dient als afbeelding van de gebruiker op internetfora en in chatprogramma's. Ook wel: driedimensionaal virtueel alter ego van de spelers van games (zoals 'World of Warcraft') of virtuele werelden als Second Life (zie aldaar).

Tevens de titel van een door James Cameron ('Titanic', 'Terminator') geregisseerde blockbuster uit 2009, die dé grote doorbraak moest betekenen voor de 3D-cinema. Quod (voorlopig) non.

Humo's MultiMediaPedia: van blog tot CYSP1

Blog

Internetdagboek waarin gebruikers kond doen van hun dagelijkse beslommeringen, of commentaar leveren op diverse, al dan niet maatschappelijk relevante thema's met boodschappen, foto's of filmpjes. Ook een uitstekend vehikel voor bedrijven die snel willen communiceren met klanten (of zich een hip imago willen aanmeten), of voor politieke activisten in landen die het niet zo nauw nemen met de persvrijheid.

Internetspecialisten schatten het aantal blogs op honderd miljoen, al zijn het tegenwoordig vooral grote 'microblogservices' als Twitter en Tumblr die de plak zwaaien. De oudste blogger ter wereld heet Bernando LaPallo (in augustus wordt hij 110); zijn virtuele stek heeft hij 'Age less, live more' gedoopt.


Brain/computer interface (BCI)

Directe link tussen het menselijk brein en een computer of smartphone: elektroden worden rechtstreeks in het brein ingeplant, of een toestel zet de elektromagnetische straling van de hersenen om in data die de computer kan lezen. Dankzij BCI kunnen verlamde patiënten een rolstoel of een bionische arm bedienen; met een programma als Brain Speller (zie hieronder) kunnen ze gedachten omzetten in letters op een computerscherm. Zie ook: Emotiv, Imec EEG headset.

Headset met bijbehorende software, waarmee u gedachten kunt omzetten in letters op een scherm.


Bush, Vannevar

Amerikaans ingenieur en schrijver van het ongemeen invloedrijke wetenschappelijke essay 'As We May Think' (verschenen in The Atlantic Monthly in juli 1945). Daarin zette hij allerhande nieuwe technologische concepten uiteen, waarin onder andere personal computers, hyperlinks, spraaktechnologie, het internet en Wikipedia te herkennen zijn.

Tevens uitvinder van de memex (zie daar), een soort voorhistorische tabletcomputer met internetverbinding. Geen familie van de latere presidenten.


Chatten

Populaire vorm van internetcommunicatie, waarbij korte tekstboodschappen in real time worden verstuurd en gelezen in een private of voor iedereen toegankelijke chatroom. Aanvankelijk vooral gebruikt door computertechneuten, later ook door lui die over hun gezamenlijke interesses wilden discussiëren. Filmfanaten, sportfreaks, religieuze extremisten of fetisjisten: ze hebben allemaal hun eigen chatrooms.

In de sociale sector bieden organisaties als Tele-Onthaal, de Kinder- en Jongerentelefoon en het Centrum ter Preventie van Zelfdoding hun diensten aan via chat, omdat patiënten sneller geneigd zijn hun zielenroerselen in korte tekstboodschappen te gieten dan erover te praten. Zie ook: Skype, videochat, Chatroulette.


Chatroulette

Website die willekeurige internetgebruikers met elkaar verbindt en via webcam met elkaar laat communiceren. Staat de voorgestelde gesprekspartner je niet aan, dan druk je gewoon op 'Volgende' en een nieuwe dient zich aan. Handig, want volgens een onderzoek zou één op de acht deelnemers (vooral mannen) naakt voor de camera zitten.

Dat ondervonden ook de kijkers van 'De wereld draait door': toen de website live op antenne werd voorgesteld, verscheen plots een zwiepende erectie in beeld. Kortom: betreden op eigen risico.

Downloaden is out, streamen is in. De komende jaren zullen we onze programma's, muziek-, foto- en filmbestanden massaal parkeren in een zogenaamde cloud, een virtuele internetwolk die ons de mogelijkheid geeft om bestanden via een draadloze verbinding af te spelen op onze computers of smartphones.


Croft, Lara

Het rondborstige hoofdpersonage uit de avonturengamereeks 'Tomb Raider' - de eerste verscheen in 1996 - en het eerste virtuele sekssymbool.


CYSP1

Het eerste interactieve multimediakunstwerk ter wereld. In het hart van deze sculptuur - gebouwd door ene Nicolas Schöffer in 1956 - zit een computer die ontworpen werd door Philips. Fotocellen en een microfoon registreren kleuren, lichtintensiteit en geluiden, waardoor deze primitieve robot reageert op zijn omgeving.

Systeem dat huishoudelektronica zoals verwarmingstoestellen, bewakingscamera's, verlichting en allerlei sensoren beheert, zodat u van op afstand - met een afstandsbediening of uw smartphone - uw rolluiken kunt neerlaten, lichten dimmen en elektrische dekens activeren. Of de nieuwe Beastie Boys door het huis laten schallen op het moment dat u thuiskomt.


Draadloos

In juni 1880 testte Alexander Graham Bell zijn naar eigen zeggen belangrijkste uitvinding - belangrijker nog dan de telefoon, waarvoor hij vier jaar eerder een patent had aangevraagd: de fotofoon, een instrument dat geluid draadloos kon overbrengen via lichtstralen, en dus een voorloper van de glasvezeltechnologie. Een beetje multimediatoestel is vandaag bijna per definitie wireless: telefoon, harde schijf, webcam, internetmodem, stereo-installatie, computermuis, headset of toetsenbord.


E-reader

Digitaal leesapparaat met de afmetingen van een doorsneeboek, waarop u via een draadloze verbinding e-boeken kunt downloaden en lezen. De bekendste is de Kindle van onlinewinkel Amazon. Het e-book zit in de lift: in 2010 werden in de VS meer e-books dan papieren paperbacks verkocht.

Toch wordt verwacht dat de e-reader uiteindelijk het onderspit zal delven tegen de tabletcomputer (zie daar). Mooi meegenomen: een pak klassiekers uit de Nederlandse en de wereldliteratuur is gratis te downloaden, van de 'Camera Obscura' van Nicolaas Beets en 'Het ivoren aapje' van Herman Teirlinck tot vertalingen van onder anderen Shakespeare, Jules Verne en Oscar Wilde. Surf naar gutenberg.org en fluister daar de gewenste titel in het oor van de bibliothecaresse.


Facebook

Netwerksite met meer dan 600 miljoen gebruikers, onder wie dik vier miljoen Belgen. Wordt gebruikt als microblog (zie daar), gameplatform (zie Zynga) en chatkanaal. In februari 2011 noemde een Egyptische vader zijn pasgeboren dochter Facebook als hulde aan de website, die een grote rol speelde in de volksopstand tegen president Moebarak.


Glasvezelkabel

Halverwege de jaren 90 gaf de verspreiding van de glasvezelkabel de telecommunicatiesector een fikse duw in de rug - tot dan moesten internetgebruikers surfen via een trage telefoonverbinding. Eindelijk konden veel meer gegevens veel sneller getransporteerd worden: de informatiesnelweg was een feit. Een simpele webpagina tevoorschijn halen duurde geen minuten meer, foto's en filmpjes stonden in luttele seconden op het scherm.

Softwareontwikkelaar Greg Mahlknecht gooide vorig jaar een kaart van het wereldwijde onderzeese glasvezelkabelnetwerk op het net (cablemap.info). En wat leren wij: één van de twee kabels die boven water komen in Mariakerke bij Oostende, duikt ook op in Karachi (Pakistan), Mount Lavinia (Sri Lanka) en Perth (Australië).


Goggles

Visuele herkenningsapplicatie van Google. Het volstaat om met de smartphone een fotootje te maken van het object (gebouw, boekcover, kunstwerk), de advertentie of de tekstboodschap waarover u meer wilt weten, en de app serveert er meteen de juiste zoekresultaten op het internet bij.

Handig voor wie tijdens het flaneren in Parijs plots niet meer op de naam kan komen van dinges, die toren daar in de verte, of voor wie een goede brasserie in de buurt zoekt. Werkt volgens het demonstratiefilmpje van Google nog niet met voedingswaren, gezichten of planten, maar dat zou slechts een kwestie van tijd zijn.


Google

Internetzoekmachine die dankzij het revolutionaire algoritme PageRank (zie daar) de belangrijkste zoekkanonnen van de jaren 90 - Yahoo, AltaVista, Lycos en Gopher - in géén tijd van de kaart veegde. Het bedrijf van Larry Page en Sergey Brin beschikt over een miljoen servers, die dagelijks een miljard zoekopdrachten verwerken.

Naast zijn krachtige zoekmachine biedt Google een waslijst andere producten en diensten aan, waaronder een webbrowser (Chrome), chatapplicatie (Talk), mailprogramma (Gmail), beeldherkenningsapp (Goggles, zie daar), vertaalprogramma (Translate), besturingssysteem (Android, zie daar), smartphone (Nexus) en het verbluffende Street View, waarmee u virtueel door de straten van pakweg Barcelona of Brooklyn kunt flaneren.

Het bedrijf experimenteert ook met een technologie die auto's kan laten rijden zonder bestuurder, met behulp van camera's en sensoren.

Plek waar (binnen een straal van enkele tientallen meters) draadloze internettoegang wordt aangeboden. Bezoekers van cafés, stations of bedrijven kunnen er - al dan niet tegen betaling - met hun laptop of smartphone (zie daar) inloggen op het netwerk en vrijelijk surfen. Zie ook: cloud computing, WiFi.


Imec EEG headset

Prototype van een draadloze elektro-encefalografische headset, ontworpen door het Leuvense technologiebedrijf Imec, die de elektrische stroom in de hersenen versterkt en omzet in computercommando's. Gedachten lezen kan-ie nog niet, maar er zijn wel tal van andere mogelijkheden: stressdetectie, het opsporen van leerstoornissen, communiceren met patiënten met het locked-insyndroom (een aandoening waarbij de communicatiemogelijkheden zijn weggevallen, zodat het lijkt alsof de patiënt comateus is, red.), of toepassingen in de game-industrie.


Intel

Uitvinders van de 4004-microprocessor (in 1971), een postzegelgrote chip die evenveel vermogen had als de eerste elektronische computer - die had met zijn 18.000 elektronenbuizen maar liefst 90 vierkante meter ruimte nodig. Intel leverde later processors aan IBM, dat ze in de eerste personal computers verwerkte.


Internet

Wereldwijd netwerk van computers. De voorzet werd eind jaren 50 gegeven door het Amerikaanse ministerie van Defensie, dat een systeem liet ontwikkelen om datapakketten uit te wisselen via de computer. Dertig jaar later ontwikkelden de Engelse ingenieur Tim Berners-Lee en de Belg Robert Cailliau het World Wide Web, een systeem om teksten te lezen en multimedia te bekijken via een browser.

Door de introductie van de glasvezelkabel (zie daar) groeide het internet in de jaren 90 uit tot 's werelds meest gebruikte medium voor communicatie en het vergaren van informatie. Begin 2011 maakte een Amerikaans onderzoeksbureau bekend dat het internet de belangrijkste nieuwsbron is, vóór de televisie.


Internet der Dingen

Wereldwijd netwerk van gebruiksvoorwerpen die zijn uitgerust met een RFID-chip (radio frequency identification), of die rechtstreeks aangesloten zijn op het internet, zodat ze noodzakelijke dan wel nuttige informatie kunnen doorspelen aan de gebruikers.

Zo kan een frisdrankautomaat automatisch doorgeven wanneer hij bijna leeg is, zodat hij tijdig aangevuld kan worden; pillendoosjes waarschuwen een patiënt dat hij op tijd zijn medicatie moet nemen; slimme badges laten gebruikers binnen in parkeergarages of op het openbaar vervoer; chips in bibliotheekboeken waarschuwen de lener wanneer ze teruggebracht moeten worden.

Tegen 2020 zullen naar schatting 50 miljard voorwerpen en machines met elkaar communiceren.


iPad

Tabletcomputer (zie daar) van Apple, geïntroduceerd in april 2010.


Iwatani, Toru

Docent aan de polytechnische universiteit in Tokio, die eind jaren 70 de razend populaire computergame Pac-Man bedacht.


Kinect

Draadloze gamecontroller voor de Xbox van Microsoft, die via een 3D-scanner met infraroodlicht de bewegingen van het menselijk lichaam detecteert en omzet in gamecommando's. Kortom: het lichaam als joystick. Denk aan Tom Cruise in 'Minority Report', die met zijn handen virtueel bewijsmateriaal sorteert in de lucht.

Het antwoord van Microsoft op de razend populaire Nintendo Wii (zie daar) is volgens sommigen niet meer dan een gimmick; volgens Microsoft zelf is het - wat had u gedacht - de eerste stap naar een compleet nieuwe manier van computers bedienen.


Kiss Transmission Device

Alias de e-Kisser, een Japans toestel waarmee u en uw lief elkaar via het internet een levensechte tong kunnen draaien. Voorlopig simuleert het ding alleen de draaibewegingen van de tong, maar er wordt hard gewerkt om er smaak, ademhaling en vochtigheidsgraad aan toe te voegen.

Schept nieuwe mogelijkheden voor de porno-industrie (zie: teledildonics), en het is aftellen tot een zieke geest een 'Draai een tong met...'-app op de markt gooit, zodat tweens (of erger) virtueel kunnen muilen met hun idolen.

Duitse futuristische elektronicagroep die sinds het einde van de sixties het concept Gesamtkunstwerk van Richard Wagner in de praktijk brengt. In hun beginjaren projecteerden ze vloeistofdia's tijdens concerten, later zetten ze naar hun evenbeeld ontworpen robots op het podium, en anno nu zijn hun shows een multimediaal feest.

Op het album 'Computer World' (uit 1981!) zongen ze over de uitwassen en gevaren van een door computers geobsedeerde samenleving: cyberseks in 'Computer Love', of het gebrek aan privacy in de titelsong.

Humo's MultiMediaPedia: van Lanier, Jaron tot OXO

Lanier, Jaron

Pionier van de virtual reality (zie daar). Leerde bij zijn toenmalige werkgever Atari Thomas Zimmerman kennen, de uitvinder van de data glove (een handschoen met sensoren waarmee je computers kunt besturen). Samen richtten ze een bedrijf op dat virtual reality-technologieën (brillen en handschoenen) op grotere schaal wilde commercialiseren, maar dat mislukte.


L.A. Noire

Splinternieuwe avonturengame en nu al blockbuster van het jaar. Zit op het snijpunt van game en film, en geeft een voorsmaakje van hoe games er in de toekomst zullen uitzien. De speler kruipt in de huid van een politieagent die in het Los Angeles van 1947 misdaden moet oplossen door plaatsen delict te onderzoeken, verdachten te ondervragen en bad guys overhoop te schieten.

Elke beslissing van de speler stuurt het verhaal ongemerkt een ander smerig straatje in - niet te verwonderen dat het oorspronkelijke scenario 22.000 pagina's telde. Speciaal voor deze game werd de MotionScan-technologie ontwikkeld: 32 HD-camera's registreren de vaak subtiele gezichtsbewegingen van de acteurs, waardoor hun virtuele personages levensecht over het scherm bewegen.

Zo levensecht, dat 'L.A. Noire' eerder dit jaar voor een - zittend - publiek werd gespeeld tijdens het TriBeCa-filmfestival in New York: een wereldprimeur in he genre.


Memex

In zijn essay 'As We May Think' uit 1945 beschrijft ingenieur Vannevar Bush (zie daar) de memex als een elektromechanisch apparaat waarin gebruikers al hun boeken, muziekplaten en communicatie kunnen opslaan, zodat ze er razendsnel dingen in kunnen opzoeken - de beelden kunnen ze raadplegen via een tafelscherm. Kortom: een tabletcomputer met internettoegang avant la lettre.


Minority Report

Film van Steven Spielberg uit 2002, gebaseerd op een verhaal van sciencefictionschrijver Philip K. Dick. Het hoofdpersonage, politieagent John Anderton (Tom Cruise), gebruikt bij het vergelijken van bewijsmateriaal technologie die erg lijkt op de Kinect (zie daar). Pikkedieven!

Japanse gamegoeroe, sinds 1979 op de payroll van Nintendo. Hij heeft de legendarische games 'Mario Bros.', 'Donkey Kong' en 'The Legend of Zelda' op zijn naam staan. Miyamoto leidde ook het team achter de Wii. Fun fact: de man beweert dat hij inspiratie vindt in zijn avontuurlijke jeugd in het landelijke Kyoto, maar hij houdt zelf hele generaties jongeren binnenskamers.

Populairste uitspraak: 'Hoezo, games zijn slecht voor jongeren? Werd dat ook niet gezegd van rock-'n-roll?' Zie ook: Wii.


Modem

Samentrekking van modulator-demodulator, een apparaat dat digitale informatie omzet in een analoog signaal en dat dat signaal via een telefoonlijn verstuurt - omgekeerd decodeert het binnenkomende analoge signalen tot digitale info.


Netbook

Goedkope, zeer compacte laptop voor mensen die maar een beperkt aantal programma's tegelijk willen gebruiken. Zou binnen enkele jaren verdwijnen als de tabletcomputer nog meer ingeburgerd raakt.


Nishikado, Tomohiro

Mastermind van 'Space Invaders', de moeder van de shoot'em up-games. Nishikado had al eerder sportgames ('Soccer', 'Davis Cup') ontworpen toen hij in 1977 in zijn eentje een schietspelletje bedacht dat losjes gebaseerd was op de oude lunaparkgame 'Spacewar!'.


OXO

Eén van de vroegste computergames, ontsproten uit het brein van een Engelse professor in Cambridge. Ook bekend als boter-kaas-en-eieren.

Humo's MultiMediaPedia: van PageRank tot Second Life
PageRank

Het door Google-baas Larry Page in elkaar geknutselde algoritme dat internetpagina's ordent volgens hun belangrijkheid. Zie ook: Google.


Pajitnov, Aleksei

Russische computeringenieur die in 1984 'Tetris' ('Blokken') bedacht toen hij voor de Wetenschapsacademie werkte. En er dus geen rotte frank aan verdiende, omdat de Sovjetoverheid de rechten voor zich hield. Halverwege de jaren 90 richtte Pajitnov The Tetris Company op en kocht hij de rechten terug.

'Tetris' wordt beschouwd als één van de belangrijkste games aller tijden: in 2010 maakte het bedrijf bekend dat het in vijf jaar tijd 100 miljoen exemplaren voor de mobiele telefoon had verkocht.


PaperPhone

Flinterdunne smartphone uit doorschijnend flexibel plastic, die bediend wordt door erop te schrijven en 'm te buigen. Kan uitgeprint worden met een 3D-printer (zie daar).






Plastikman

Het alter ego van technopionier en multimediafreak Richie Hawtin. Voor zijn liveset (in 2010 stond hij nog op Pukkelpop) liet Hawtin SYNK ontwikkelen, een app waarmee fans in real time - via het draadloze netwerk dat ze oppikken op hun smartphone - een videostream van het podium kunnen bekijken, en gesamplede stemmen en visuals kunnen activeren. Met de Replikants-app kunt u op uw iPhone of iPad oudere songs van Hawtin remixen.




PlayStation

Videogameplatform van Sony, gelanceerd in 1994. Via het PlayStation Network kunnen gamers online-toernooien houden, nieuwe game-episodes downloaden of met andere gamers communiceren. In april 2011 werd het netwerk gehackt, waarna Sony bekendmaakte dat de persoonlijke gegevens van miljoenen gamers (mailadressen, paswoorden en kredietkaartnummers) gestolen waren.


Podcast

Digitale audio- of videobestanden - zoals radioprogramma's, hoorcolleges of handleidingen - die met enige regelmaat op het internet worden gezet en die u al dan niet automatisch kunt downloaden.



Pong

Legendarische tennisgame van Atari. Niet de allereerste videogame ('Computer Space' was er iets eerder), wél de bekendste en populairste uit de prehistorie van het gamen.





PowerPoint

Ontworpen door softwarebedrijf Forethought en in 1987 gekocht door Microsoft. Verdrong diaprojectoren, overheadprojectors en ouderwetse krijtborden uit vergaderruimtes en klaslokalen.

Humo's MultiMediaPedia: van Second Life tot Streaming

Second Life

Kruising tussen een internetgame en een socialenetwerksite, waarin spelers (avatars genaamd) rondhangen - en vooral: elkaar proberen binnen te doen - in virtuele bars, massagesalons, parken, shoppingcenters en ander met dollars betaald vastgoed. Kortom: het echte leven, maar dan zonder valkuilen en verplichtingen.


Sensorama

Eenmanstheater van de Amerikaanse filmmaker Morton Heilig, in 1962 het toppunt van multimediatechnologie. Er werden korte 3D-films in afgespeeld - met stereogeluid, uiteraard - terwijl wind en geuren de andere zintuigen van de kijker prikkelden.


The Sims

Avonturengamereeks waarin spelers een stel virtuele personages door het leven moeten helpen door in hun plaats financiële, emotionele en praktische beslissingen te nemen. Doe ons maar een partijtje 'Space Invaders'!


SixthSense

Een draagbare interface (versta: een camera, projector en smartphone in één) die de wereld rondom ons opleukt met digitale informatie. In de boekhandel scant het toestel bijvoorbeeld automatisch de cover van een boek dat u vastneemt, en prompt serveert het een link naar recensies op het internet.

De interface is ontworpen door het team van de Belgische Pattie Maes, de drijvende kracht achter het Media Lab aan het Massachusetts Institute of Technology.


Skype

Videochatprogramma waarmee gebruikers gratis kunnen telefoneren en chatten via het internet. Het bedrijf werd onlangs gekocht door Microsoft.


Smartphone

Gsm, computer, gps-toestel én spelconsole in zakformaat. Het belangrijkste controlepaneel voor de vele multimediale toepassingen van de eenentwintigste eeuw.


Socialenetwerksite

Virtueel netwerk van familieleden, vrienden, kennissen en collega's waarop gebruikers korte berichten, foto's, filmpjes en links naar andere interessante berichten, foto's en filmpjes met elkaar delen. Ze kunnen er ook met elkaar chatten, e-mailen en games spelen.

De grootste netwerksite is Facebook (640 miljoen gebruikers); andere bekende merken zijn LinkedIn (100), Twitter (175), MySpace (100) en het Chinese QZone (480 miljoen gebruikers!).


Sony

Japans bedrijf dat in 1955 furore maakte met de allereerste transistorradio. Lanceerde later de Betamax-videospeler, de Betacam (een professionele videocamera), de Walkman en de Discman (respectievelijk een draagbare cassette- en compactdiscspeler), en de gameconsole PlayStation.


Spotify

Zweedse muziekstreamingservice met 7 miljoen gebruikers (van wie 1 miljoen betalende), en volgens sommigen het interessantste model om anno 2011 muziek aan de man te brengen. Radio, maar dan met muziek die u zelf à la carte kiest. iTunes, maar dan zonder de tientallen gigabytes aan muziekbestanden op uw harde schijf.


Storify

Een veelgehoorde klacht over het internet is dat het er wemelt van de korte berichten zonder diepgang en dat er toch zo weinig Echte Verhalen op verschijnen. Enter storify.com, een gebruiksvriendelijke website waarop iedereen stukken en brokken (Facebookberichten, tweets, foto's op Flickr of YouTube-filmpjes) tot één samenhangend verhaal kan smeden. Met dank aan Xavier Damman, een Waalse whizzkid die naar San Francisco is uitgeweken.


Streaming

Nogmaals: downloaden is out, streamen is in. Vroeger moest u alle bestanden die u wilde bekijken, beluisteren of gebruiken (muziek, films, software) downloaden; vandaag kunt u ze parkeren in een zogenaamde computer cloud en van daaruit streamen.

Er worden niet alleen entertainmentproducten gestreamd; ook webcams zijn vaak handig, bijvoorbeeld om te checken of er files zijn van of naar het werk. Zie ook cloud, Spotify, Trojan horse en webcam.

Humo's MultiMediaPedia: van tabletcomputer tot Zynga

Tabletcomputer

Ultradunne draagbare computer die u bedient via een aanraakscherm en die u kunt gebruiken voor allerhande multimediatoepassingen: surfen op het internet, boeken en tijdschriften lezen, films bekijken. Al in 1968 ontwierp ene Alan Kay een premature tabletcomputer, en drie decennia later probeerde Microsoft het concept nieuw leven in te blazen.

Maar de grote doorbraak kwam er in januari 2010 met de iPad van Apple; sindsdien proberen alle grote technologiebedrijven (HP, Dell, Asus, enzovoort) een stuk van de koek in te pikken. Ook wel 'laptopkiller' genoemd, vanwege het gebruiksgemak en de beperkte afmetingen.


Tap Tap Revenge

Razend populair muziekspelletje (in 2008 de meest gedownloade gratis app in Apples App Store) voor de smartphone, bedacht door de in Silicon Valley werkende Belg Bart Decrem. De hele Tap Tap-franchise omvat intussen meer dan twintig games en staat met zijn 35 miljoen downloads tussen die uit de stal van Pixar ('Toy Story', 'Wall-E', 'Cars') en de 'Halo'-reeks van Microsoft in de lijst van best verkochte games.


Teledildonics

Seksspeeltjes die via de computer bestuurd kunnen worden. Zoals: de Fleshlight (een virtuele vagina die, enfin, zoekt u het zelf eens uit) of de Thrixxx-games, die gebruik maken van de Kinect. Virtueel tettekenruis!


Trojan Room webcam

Opdat hun naar cafeïne hunkerende collega's niet te vroeg naar de Trojan Room of koffiekamer zouden afzakken, richtten whizzkids van het computerlab aan de universiteit van Cambridge in 1991 een camera op hun koffiezetmachine.

Ze schreven er meteen een handig softwareprogrammaatje bij: dat zorgde ervoor dat de camera op gezette tijden een nieuwe foto maakte en die werd op het bureaublad van de gebruikers gepost: zo zagen ze wanneer de koffie klaar was. Twee jaar later gingen ze de beelden ook streamen via het internet: de eerste onlinewebcam was een feit. Zie ook: webcam, streaming.


Tron

Cultfilm uit 1982 met Jeff Bridges, over een hacker die door een softwarepiraat naar cyberspace wordt ontvoerd. Kreeg eind vorig jaar nog een vervolg: 'Tron Legacy'.




Turing, Alan

Brits wiskundige en computergeleerde. Werkte tijdens de Tweede Wereldoorlog bij de dienst die geheime boodschappen van de Duitsers moest ontcijferen en ontpopte zich later als één van de invloedrijkste denkers over computers en virtuele intelligentie.

Stierf in 1954 na het eten van een vergiftigde appel, al zijn er speculaties dat de Britse geheime dienst hem uit de weg heeft geruimd.




Twitter

Microblogservice, gelanceerd in de zomer van 2006, waarin gebruikers tekstboodschappen ('tweets') van maximaal 140 tekens kwijt kunnen, evenals links naar webpagina's en foto's. Aan de leiding met bijna tien miljoen volgelingen staat Lady Gaga, op de hielen gezeten door Justin Bieber, Barack Obama en Britney Spears. Gebruikers versturen hun tweets via hun computer of smartphone.


Video On Demand

Een onderdeel van interactieve digitale televisie, waarbij kijkers videobeelden (via streaming of download) kunnen bekijken wanneer ze maar willen.


Virtual Reality

Een door computers gesimuleerd universum dat als decor dient voor game-ervaringen of interactieve multimediale kunstwerken. Bron van inspiratie voor sciencefictionschrijvers en -filmmakers: denk aan de cyberpunkroman 'Neuromancer' van William Gibson, of films als 'Welt am Draht' (Rainer Werner Fassbinder), 'The Lawnmower Man', 'Tron' (zie daar), 'The Matrix' of 'ExistenZ'.


Webcam

Videocamera die beelden in real time doorstuurt naar een computer. Populair afgeleid werkwoord: cammen - cyberseks hebben voor de webcam. Populair afgeleid substantief: webcamslet - een meisje dat makkelijk over te halen valt voor een potje cammen. Zie ook: Skype.


WiFi

Acroniem (wireless fidelity) voor een draadloos netwerk waarin computers, smartphones en andere apparaten via een zogenaamde hotspot kunnen communiceren met het internet.


Wii

Gameconsole van Nintendo, ontworpen door Shigeru Miyamoto (zie daar). Blikvanger is de draadloze controller, die is uitgerust met bewegingssensoren. Zie ook: Kinect.


Xbox

Gameplatform van Microsoft, de directe concurrent van de PlayStation van Sony (zie daar).


Yokoi, Gunpei

Mentor van Shigeru Miyamoto (zie daar) en ontwerper van de Game & Watch (1980), de allereerste draagbare gameconsole, en de veel bekendere GameBoy. Voortaan hoefden gamers niet meer naar het lunapark - ze konden hun favoriete game overal mee naartoe nemen.


YouTube

In 2005 opgestarte videosharingwebsite waar gebruikers de klok rond huisgemaakte videofilmpjes opladen, en die onze hele manier van beelden bekijken overhoop heeft gehaald. Wachten tot je favoriete muziekclip voorbijkomt op MTV, TMF of JIM hoeft niet meer: we kijken waar en wanneer we willen - en dat mag u sinds de opkomst van de smartphone (zie daar) letterlijk nemen.


Zoo TV

In februari 1992 trapte U2 in Florida de Zoo TV-tournee af, een mijlpaal in de geschiedenis van de multimediale rockconcerten. In een woud van televisieschermen en videowalls die een stroom van tekstslogans ('Everything You Know Is Wrong'!), foto's en fragmenten uit films (onder anderen van Leni Riefenstahl) uitbraakten, speelde de groep songs uit haar laatste album 'Achtung Baby'. Nooit eerder had een stadionconcert de zintuigen zo gebombardeerd. Later waren ook de PopMart-tournee (van 1997) en de 360°-tour (van 2009) multimediale voltreffers.


Zynga

'Connecting the world through games': ziedaar het motto van gameontwerpers Zynga, verantwoordelijk voor 'FarmVille' (45 miljoen gebruikers), 'CityVille' (90 miljoen) en 'Mafia Wars' (10 miljoen). Die games kunt u gratis spelen op socialenetwerksites als Facebook of Netlog.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234