null Beeld

Humo's Zomerliefdes (4): 'Ten zuiden van de grens' van Haruki Murakami

Acht weken lang presenteert Humo liefdesverhalen van topschrijvers. Immers: geen beter beschermlaagje tegen de brandende zon dan een lik literaire hartstocht. Volgende week: ‘Ten zuiden van de grens’ van Haruki Murakami.

mke

'Bij Murakami kan een mens van niets zeker zijn, zeker niet van de liefde'

De eerste zin: ‘Ik ben geboren op 4 januari 1951. De eerste week van de eerste maand van het eerste jaar van de tweede helft van de twintigste eeuw.’

De laatste zin: ‘Totdat iemand naar me toe kwam en zacht een hand op mijn schouder legde, dacht ik aan de zee.’

Daartussen: Hajime groeit op als een buitenbeentje in het naoorlogse Japan: hij is enig kind en voelt zich fundamenteel anders dan zijn leeftijdsgenootjes. Enkel in Shimamoto, een meisje met een mooie glimlach en een mank been dat eveneens verstoken is gebleven van broers en zussen, vindt hij een zielsgenoot. Na een gezamenlijke jeugd vol kindergeluk en zuivere, maar onuitgesproken liefde, scheiden hun wegen. Hajime trouwt, krijgt twee bloemen van dochters, opent twee jazzbars en doet hard zijn best om in de pas te lopen met de levenswandel die het lot voor hem heeft uitgekozen. Maar dan duikt Shimamoto weer op om zijn gezapige gezinsgeluk danig op de proef te stellen.

De liefde: De amoureuze tragiek lijkt ’m in ‘Ten zuiden van de grens’ aanvankelijk te zitten in het feit dat de liefde hopeloos te laat komt aankloppen. Hajime en Shimamoto ontmoeten elkaar in de prille lente van hun leven, lopen elkaar mis in de bloei ervan, en vinden elkaar pas echt wanneer het te laat is – in de bitterzoete nazomer. Maar zoals wel vaker bij Murakami dient de vraag gesteld: hoe echt is dat ‘vinden’ eigenlijk? Shimamoto blijft een ongrijpbaar mysterie voor Hajime – en zo ook voor de lezer.

De sleutelquote: ‘Ze had voor mijn neus gestaan, maar nu was ze verdwenen. Op een plek waar geen neutrale dingen bestaan, bestaat ook geen middenweg. Wie weet bestaat er ten zuiden van de grens een ‘misschien’. Maar niet ten westen van de zon.’ Bij Murakami kan een mens van niets zeker zijn, zeker niet van de liefde. Om maar te zeggen: na ‘Ten zuiden van de grens’ zult u niet meteen onbezorgd een zomerliefje tegemoet huppelen.

De schrijver: Murakami is al jaren het meest succesvolle literaire exportproduct van Japan. Met ‘Norwegian Wood’, een prachtige, melancholische roman voor tieners van alle leeftijden, verwierf hij wereldfaam. Ondertussen werden zijn boeken al in meer dan vijftig talen vertaald en wordt hij jaarlijks genoemd als kanshebber voor de Nobelprijs. Murakami staat bekend om zijn afkeer van publieke aandacht – hij geeft zelden interviews – en zijn ijzeren discipline: elke dag staat hij klokvast om vier uur op om te schrijven, hardlopen en zwemmen. Als u dit vanuit uw luie vakantiestoel leest: geen zorgen, wij vinden hem óók een beetje een uitslover.

Het boek: Deze ode aan de veelvormige liefde is één van de drie boeken, naast ‘De opwindvogelkronieken’ en ‘Dans, dans, dans’, die Murakami schreef tijdens zijn verblijf in Amerika. Op het Nederlandstalige grondgebied betekende het zijn definitieve doorbraak – nog voor ‘Norwegian Wood’. Met die succesroman deelt deze novelle trouwens veel DNA: de ongrijpbare meisjes, de jazzy soundtrack – ook hier verwijst de titel naar een liedje, van Nat King Cole – en de zilte waas van melancholie.

null Beeld

De troef: ‘Ten zuiden van de grens’ bevat alle hierboven opgesomde kenmerken die van Murakami zo’n straffe schrijver maken, minus zijn gebruikelijke breedvoerigheid. Zo komt de novelle akelig dicht in de buurt van de franjeloze perfectie. Of zoals Murakami zelf schrijft: ‘Boven de begraafplaats dreef één wolk, een witte, scherp omlijnde wolk. Het was zo’n duidelijk afgetekende wolk dat het leek alsof je erop kon schrijven.’

De interviewquote: ‘Wat ik misschien goed kan, is een soort krankzinnigheid in vrouwen waarnemen. In mijn romans fungeren ze steevast als een medium, iemand die de lezer bij de hand neemt en naar een dromerige, andere wereld meetroont.’

De kritiek: ‘Het is verleidelijk om te blijven puzzelen met alle onderdelen van dit verhaal, maar daarin schuilt niet per se de kwaliteit ervan. Het knappe is dat ‘Ten zuiden van de grens’ ook nog weet te ontroeren.’ (De Volkskrant)


Humo's Zomerliefdes (4): 'Ten zuiden van de grens' van Haruki Murakami, voor maar 4,95 euro bij uw Humo van 7 juli.

Lees meer over de actie »

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234