null Beeld

Humo sprak met Christophe Deborsu: '80 procent van de Franstaligen zou niet voor deze regering stemmen. Dáárdoor is de actiebereidheid hier groter'

Zelfs met veel nattigheid is Namen een stadje waar je moeiteloos ‘namoureus’ op kunt worden. Zo omschrijft Christophe Deborsu, zowat de bekendste Waal in Vlaanderen, steevast de liefdesverhouding met zijn geboorteplek. Er hangt een Europese vlag aan zijn terras – klein statement na de brexit. ‘Wij denken dan weer dat iedere Vlaming thuis een Vlaamse Leeuw heeft hangen en niets liever wil dan onafhankelijkheid.’

'80 procent van de Franstaligen zou niet voor deze regering stemmen. Dáárdoor is de actiebereidheid hier groter'

Deborsu is na het opdoeken van ‘De Kruitfabriek’ een beetje van de Vlaamse televisieschermen verdwenen. Woestijnvis heeft ’m uitgeleend aan RTL, waar hij op zondagochtend ‘C’est pas tous les jours dimanche’ presenteert – de Waalse versie van ‘De zevende dag’, zeg maar.

Op communautair vlak leek het even rustig in het land, maar stakende cipiers, woeste betogers en treinen die alleen in het zuiden van het land niet reden, hebben de cliché’s van luie Walen versus hardwerkende Vlamingen nieuw leven ingeblazen. Maar kloppen ze ook?

Christophe Deborsu «Voor 2015 wél. Je ziet dat er vorig jaar – en dit jaar gaat het dezelfde richting uit – drie keer meer stakingsdagen in Wallonië en Brussel waren dan in Vlaanderen. Maar als je de afgelopen twintig jaar bekijkt, zie je dat er in die periode nauwelijks verschil was. Dus vandaag is er iets abnormaals aan de hand, een opstoot, en daar kun je geen andere verklaring voor vinden dan de regering-Michel, die hier wordt ervaren als de vijand van Wallonië. Terecht of onterecht, in ieder geval leeft de perceptie dat dit een regering vóór Vlaanderen en tégen de Franstaligen is.

»Ik ga voor mijn programma iedere week de straat op met een stemmachine, en pik lukraak een honderdtal mensen uit om te stemmen over iets. Volstrekt wetenschappelijk en representatief, dus (lacht). Maar toch: in volle cipierstaking was ik in Dinant, en 70 procent van de stemmers was het eens met de stelling dat er veel geïnvesteerd was in de Vlaamse gevangenissen, en veel minder in de Waalse. En dat het dus perfect begrijpelijk was dat de Vlaamse cipiers het werk hervatten, terwijl hun Waalse collega’s bleven staken.»

undefined

null Beeld

undefined

'Eind deze maand ga ik weg bij Woestijnvis. Ik stap helemaal over naar RTL.'

HUMO In Vlaanderen leeft dan weer het beeld dat de Vlaamse cipiers bereid zijn te onderhandelen, sereen, terwijl de Walen principiële keikoppen zijn, er enkel op uit de regering te doen vallen.

Deborsu «Ze geven ook toe dat het voor een deel een politieke staking is. Maar zelfs justitieminister Koen Geens heeft moeten toegeven dat de Waalse gevangenissen er een stuk slechter aan toe zijn dan de Vlaamse. Het is makkelijker om cipier te zijn in een gevangenis waar overal camerabewaking is, dan in een gevangenis waar geen enkele camera meer werkt. In die tweede gevangenis heb je meer mensen nodig. Dat is elementaire logica, geen bewijs van syndicale koppigheid. Is dat een bewuste politieke strategie of een beleidskeuze? Ik betwijfel dat, maar meer en meer Walen zijn ervan overtuigd dat ze al jaren, ook door vorige regeringen, systematisch benadeeld worden. En dat deze regering het alleen maar erger zal maken. Feit is dat de opeenvolgende staatshervormingen en financieringswetten het zuiden van het land niet hebben verrijkt: de Vlaamse overheid beschikt nu over 6.000 euro per jaar per Vlaming, Wallonië en de Franse gemeenschap samen over slechts 5.500 euro per Waal. Terwijl ze daar net meer behoefte hebben aan relancemaatregelen.»

HUMO Waarom zou deze regering het alleen maar erger maken? Omdat ze niet links is?

Deborsu «Vooral omdat er drie Vlaamse partijen in zitten en maar één Franstalige. Maar het gaat breder dan dat. Iedere Waal die Vlaanderen binnenrijdt, stelt vast dat alles daar in betere staat is. Ook al klagen jullie daarover: in jullie wegen zitten minder putten dan in de Waalse, jullie sportinfrastructuur is moderner en mooier dan de onze. Namen heeft een tijdje in tweede nationale gespeeld, en bij iedere verplaatsing naar Vlaanderen wisten we dat we in een beter stadion zouden terechtkomen. Op de RTBf heeft mijn broer onlangs een item gemaakt over de slechtste sportinfrastructuren in Wallonië. Wat je daarin zag! Een Vlaming zou het gewoon niet voor mogelijk houden. Ook de privéwoningen zien er bij jullie beter uit. Het laatste jaar dat de welvaart in Wallonië even hoog lag als die in Vlaanderen, was in mijn geboortejaar 1965 – 51 jaar geleden. Vandaag zijn we zelfs 25 procent armer. Iedereen van mijn leeftijd en jonger heeft nooit anders meegemaakt dan dat Vlaanderen het beter deed. En ieder jaar zie je het verschil groeien, want alle relancemaatregelen ten spijt is de groei hier nog altijd enkele tienden procenten lager dan in Vlaanderen. Na vijf decennia wéégt dat op de mentaliteit van een volk. Dan krijg je het vermoeden dat er ergens verborgen agenda’s spelen, dat je het slachtoffer bent van een groot Vlaams complot dat de Belgische politiek al jaren domineert, en vandaag zelfs meer dan ooit.»

HUMO Maar sportinfrastructuur is toch al sinds mensenheugenis een bevoegdheid van de gemeenschappen, en niet langer van de federale regering?

Deborsu «Natuurlijk. Sterker nog: alles wat écht meespeelt in het dagelijkse leven is inmiddels gefederaliseerd. Sport, onderwijs, cultuur, media, wegenwerken, noem maar op. Alleen de onaangename dingen blijven Belgisch: belastingen, verkeersboetes, gevangenisstraffen. Maar alles wat naar de gemeenschappen is gegaan, loopt om één of andere reden beter in Vlaanderen. Dus krijg je dat verongelijkte, benadeelde gevoel. Ik denk dat de stakingen mede door dat sentiment gevoed worden. En daarnaast blijf je met puur meetbare parameters zitten: een Waal verdient gemiddeld 17 procent minder dan een Vlaming, de werkloosheid is hier dubbel zo groot. Als je met een samenleving vol sociaaleconomisch fragiele mensen zit, is het verleidelijk om de rijkere buur de schuld te geven.»

HUMO Wallonië is vijftig jaar geleden de bron van zijn welvaart kwijtgeraakt: zware industrie, staal en kolen. Maar na een halve eeuw zou het die klap toch al te boven gekomen moeten zijn?

Deborsu «Er ís ook reconversie, er ís economische groei in Wallonië. Maar Vlaanderen groeit met 1,4 procent per jaar, wij met 1,2. Dus de achterstand groeit ieder jaar een beetje. Waals minister-president Paul Magnette was vorige week te gast bij ons, en zei toen dat het zijn grootste wens is dat de transfers ooit zouden ophouden. Nu, 6 miljard per jaar, 1.000 euro per Vlaming: dat is inderdaad een fors bedrag. Het is slecht voor de perceptie, slecht voor ons zelfbeeld, ook al zijn de transfers tussen West- en Oost-Duitsland, of tussen industrieel en landelijk Frankrijk veel groter.»

undefined

'Zelfs als Bart De Wever zijn mond eens níét opendoet, blijft hij een thema in de Franstalige pers'


Scheiding der geesten

HUMO Het is allemaal de schuld van de socialisten, zeggen ze dan bij de N-VA.

Deborsu «Ook dat cliché klopt niet. De PS blijft de grootste partij, zeker in die oude industriële oost-westas, maar trek een lijn van Brussel naar Luxemburg en je ziet een ander beeld. Na de laatste syndicale verkiezingen is ook in Wallonië het CSC (de Franstalige vleugel van het ACV, red.) de grootste vakbond, en de christelijke mutualiteit heeft hier meer leden dan de socialistische. Dat de FGTB (het ABVV, red.) hier alles te zeggen heeft, is dus niet waar. De PS haalt nog een kwart van de stemmen, de PTB (de Franstalige vleugel van de Partij van de Arbeid, red.) haalt 13 procent. Samen maakt dat 38 procent. Dat is een sterke fractie, maar geen meerderheid, toch? De onvrede heeft zeker niet alleen te maken met een rood-rode oppositie, maar veel meer met het gegeven dat deze regering misschien wel een meerderheid van Kamerzetels heeft, maar niet representatief is voor het zuiden van het land. De MR had bij de laatste peiling van RTL nog 20 procent over, dat wil dus zeggen dat 80 procent van de Brusselaars en de Walen niet voor deze regering zou stemmen. Dan moet je toch niet verwonderd zijn dat de actiebereidheid hier groter is? Gaat het dan om een politieke staking? Natuurlijk, wat wil je anders met die cijfers?»

HUMO Premier Charles Michel is populairder in Vlaanderen dan in het zuiden.

Deborsu «Bij jullie staat hij op de derde plaats, bij ons op de zevende. Hij kan het goed uitleggen, maar heeft last om mensen voor hem warm te maken. Een beetje het probleem dat François Hollande ook heeft.»

undefined

null Beeld

HUMO Wat zijn papa Louis Michel nochtans wel had, dat joviale.

Deborsu «Ook alleen maar later in zijn carrière, hoor. Vader Michel is gestart als een soort schoothondje voor de echte baas Jean Gol. Hij werd niet serieus genomen, politieke journalisten hadden zelfs een klein beetje medelijden met hem. Pas na de dood van Gol is hij kunnen doorbreken. Dus als Charles ook een laatbloeier is, komt het misschien nog goed (lacht).»

HUMO Waarom heeft hij ooit dat risico genomen, perfect wetende dat hij in het zuiden niet de steun van de bevolking had?

Deborsu «Omdat de MR geen andere optie had. Elio Di Rupo werkte naar een nieuwe tripartite toe, maar CD&V zag dat absoluut niet zitten. De PS zag de bui al een beetje hangen en wilde zich indekken door aan Franstalige kant een coalitie aan te gaan met CdH. Waardoor Michel op federaal niveau wel ja móést zeggen, anders was hij misschien overal in de oppositie beland. En laat dat net het grote politieke trauma van vader Michel geweest zijn: tussen 1988 en 1999 heeft die maar liefst elf lange, ondraaglijke jaren in de oppositie gezeten. Zoon Michel heeft die periode als puber meegemaakt, tussen zijn 13de en zijn 24ste. Als je dan, brandend van ambitie, het premierschap op een presenteerblaadje aangeboden krijgt door Bart De Wever, twijfel je toch niet, zelfs al heb je weinig steun in jouw landsgedeelte?»

HUMO Waarom is hij er niet in geslaagd CdH ervan te overtuigen om net als CD&V toch mee in de regering te stappen?

Deborsu «Dat blijft ook voor mij dé sleutelvraag. Ideologisch zou die daar toch weinig problemen mee moeten hebben, zeker nu na het vertrek van Milquet alle nieuwe kopstukken een stuk rechtser denken. Ze hebben lang getwijfeld, en er uiteindelijk voor gekozen om het niet te doen. Om verschillende redenen: het klikt niet zo tussen CdH-voorzitter Benoît Lutgen en Wouter Beke. Die twee kennen elkaar amper, spreken letterlijk en figuurlijk niet dezelfde taal. Ze hebben een andere achtergrond, denken erg verschillend. Bovendien was de CdH mathematisch niet echt nodig, en dan heb je altijd minder in de pap te brokken.

»Maar het belangrijkste, denk ik, al kan ik het niet bewijzen: Lutgen komt uit Bastenaken. Die stad werd tijdens de Tweede Wereldoorlog platgebombardeerd, de Battle of the Bulge is daar uitgevochten. Nergens is W.O. II zo aanwezig in dit land, nergens is de emotionele weerstand tegen Duitsers en collaborateurs groter. En Bart De Wever blijft de kleinzoon van een man uit de collaboratie, ook al heeft hij daar herhaaldelijk afstand van genomen. Voor veel Walen blijft de N-VA de partij van ‘de zwarten’.»

HUMO Spelen die persoonlijke aversies hier een grotere rol dan in Vlaanderen?

Deborsu «Ik denk het wel. Ook Paul Magnette (Waals minister-president, red.) en Charles Michel kunnen nauwelijks nog door één deur. Sinds de verkiezingen is er nog geen enkel debat geweest met de Franstalige partijvoorzitters samen, niet bij ons, niet op de RTBf. Dat zegt toch alles?»

HUMO Michels zware gok loont voorlopig niet. De peilingen geven hem nog maar 20 procent.

Deborsu «Daarom dat hij nu een tegenoffensief begonnen is. De MR gaat overal vertellen dat de vakbond de bevolking ‘desinformeert’, en het FGTB geeft dan weer af op de MR. We hebben vakbondsleider Goblet uitgespeeld tegen minister Willy Borsus, al jaren de trouwste sherpa van de familie Michel: dat was bijna een scheldpartij. Ze zijn echt kwaad, maar het lukt ze moeilijk om de beeldvorming gekeerd te krijgen. Zelfs als De Wever zijn mond eens níét opendoet, blijft hij een thema in de Franstalige pers. En er zijn niet veel weken dat hij zijn mond niet opendoet (lacht). Tijdens de stakingen heeft hij zich nog wat ingehouden, om Michel niet in de problemen te brengen. Maar nu is het weer prijs: ‘Als de Walen PS blijven stemmen, eindigen ze als Griekenland,’ zei hij onlangs. Als Michel nog maar een vijfde van de Franstaligen overtuigt, is dat niet zijn probleem, wist hij een week later, enzovoort, enzoverder. Dat moet je vooral doen bij een publiek dat er nu al van overtuigd is dat de échte eerste minister van het land in het stadhuis van Antwerpen zit.»

undefined

'Vlamingen gaan nog eens wandelen in de Ardennen, Brusselaars komen nooit verder dan Walibi'

HUMO Dat jennen zit in zijn karakter, natuurlijk.

Deborsu «Ja, maar hij doet het ook bewust, omdat hij zo voortwerkt aan de scheiding der geesten. En hij slaagt daar wonderwel in. Enerzijds wordt er soms erg overdreven gereageerd op de favoriete Vlaamse boeman, onlangs werd hij nog een ‘waanzinnige’ genoemd door PS-begrotingsminister Lacroix. Maar anderzijds merk ik echt een verwaalsing van Wallonië – bij politici en in de publieke opinie. Paul Magnette kreeg bij ons een vraag over een campagne van de N-VA-jongeren, die stelden dat de transfers tussen Engeland en Europa die de brexitaanhangers aankloegen, kleiner waren dan de transfers in België.»

HUMO Dat is echt gespreksstof voor jullie, een pamflet van de N-VA-jongeren?

Deborsu «Zo gevoelig ligt het, ja. Magnette zei toen: ‘Als de Vlamingen willen dat het gedaan is, dat ze dan weggaan. We zullen ons plan wel trekken met Wallonië en Brussel.’ Dat was al tien jaar niet meer gezegd binnen de PS. Er is hier dus een verwaalsing bezig, en dat zal De Wever graag horen.

»Maar of een scheiding verstandig zou zijn? Dat is een andere kwestie. Volgens berekeningen van professor Jules Gazon van de universiteit van Luik gaan we er dan onmiddellijk 25 procent op achteruit op financieel vlak. En dan komen we inderdaad in de buurt van Griekenland terecht. Raar, hè? In Vlaanderen is het al heel lang niet meer zo stil geweest rond communautaire kwesties, en hier wordt er iedere week over gepraat.»

undefined

null Beeld


Kerkhof van premiers

HUMO Niemand ziet Wallonië graag, te beginnen met de Walen zelf, schreef je ooit.

Deborsu «Als je hier een programma wilde maken met lage kijkcijfers, moest je het woord ‘Wallonië’ in de titel hebben (lacht). Ook dat is dit jaar aan het keren: er sluipt toch heel langzaam weer een soort fierheid binnen, een iets grotere liefde. Zo spreekt men niet langer over het ‘parlement Wallon’, maar over het ‘parlement de Wallonie’ om de naam Wallonië meer naar voren te brengen. Of dat veel uithaalt, zullen we nog moeten zien. Maar het leeft. Wij scoren bijvoorbeeld beter dan onze tegenhanger op RTBf, en volgens mij heeft dat onder meer te maken met het feit dat wij meer de Waalse kaart trekken, en zij de Brusselse. Zo hoor je ook steeds meer stemmen opgaan om een apart Waals onderwijsnet te creëren en eigen culturele bevoegdheden, los van Brussel.»

HUMO Voor Vlaanderen nochtans allemaal mensen die Frans spreken.

Deborsu «Nu kwets je mij, als Waal (lacht). Als België splitst, wil slechts één vierde van de Brusselaars samengaan met Wallonië, terwijl twee derden van de Walen bij Brussel willen horen. De meerderheid van de Brusselaars wil een zelfstandig gewest worden, bij ons is dat slechts 8 procent – de rest wil samengaan met Frankrijk. De Brusselse identiteit groeit niet alleen sterk, ze hebben nog negatievere meningen over Wallonië dan Vlaanderen. Brusselaars komen ook minder in Wallonië dan Vlamingen. Jullie gaan nog eens wandelen in de Ardennen, Brusselaars komen nooit verder dan Walibi, dat ze als de zuidgrens van Brussel beschouwen (lacht).

»Er is een groot verschil tussen de mentaliteiten. Bijna de helft van de Waalse gemeenten zijn echt landelijk, in Vlaanderen is dat maar 6 procent. We zijn uitgestrekter en hebben tegelijk minder wegen, zodat de puur fysieke afstand met Brussel groter is. Wij Walen zien in dat de Brusselaars steeds minder van ons houden, dat we steeds minder één geheel vormen, en als tegenreactie krijg je een sterker Waals bewustzijn.»

HUMO Je kunt moeilijk klagen over een slecht imago als jullie bekendste filmmakers, de broers Dardenne, de regio in iedere film voorstellen als een industriële woestijn waarin alleen uitkeringstrekkers in trainingspakken leven.

Deborsu (kortaf) «Niemand in Wallonië kijkt naar de broers Dardenne

HUMO Komaan, die mannen grossieren in Gouden Palmen.

Deborsu «De laatste jaren niet meer. Als ze een goede film hebben, gaat er hier geen 100.000 man kijken. Erik Van Looy haalt een miljoen of meer. Ook op tv halen ze nauwelijks kijkcijfers. Ze hebben geen kijkers, dus beïnvloeden ze ook de perceptie niet. Ze zijn hooguit een schoolvoorbeeld van het gebrek aan patriottisme in Wallonië. Ze zijn daarin niet alleen hoor: nogal wat Franstaligen, van Magritte over Simenon tot Brel, hadden als grootste ambitie het te maken in Brussel – en nog liever in Parijs. We beschouwen onszelf een beetje te veel als Franse provinciaaltjes. Benoît Poelvoorde, Cécile de France: Waalse acteurs zijn ook voornamelijk in Franse films te zien. Nu ja, de Franse zenders halen hier ook een marktaandeel van 30 procent.»

undefined

'Het laatste jaar dat de welvaart in Wallonië even hoog lag als die in Vlaanderen, was in mijn geboortejaar: 1965'

HUMO Onlangs bleek dat in Wallonië één op de vijf kinderen opgroeit in een gezin waarin nog nooit iemand gewerkt heeft. In Vlaanderen is dat één op de vijftien.

Deborsu «De armoedecijfers zijn nog sprekender: één op de vier in Wallonië, één op de tien in Vlaanderen. Geen enkele Waal voelt zich verantwoordelijk voor die teloorgang. Niemand hier gelooft dat hij iets misdaan heeft, lui is geweest, en hij heeft nog gelijk ook, want Walen zijn niet lui. Ik moet de eerste Waalse werkloze nog tegenkomen die daar oprecht blij over is. Dus al die verdachtmakingen maken mensen nog bozer dan ze al zijn.»

HUMO En laten ze nog meer extreem-links stemmen. De PTB, zoals de PVDA bij jullie heet, ligt in de peilingen al op 13,5 procent.

Deborsu «Afwachten. Ze hebben met Raoul Hedebouw en Marco Van Hees ook twee goede parlementsleden die veel lawaai maken, maar het blijft natuurlijk een zeer linkse, populistische partij. Walen hebben bovendien de neiging bij peilingen meer proteststemmen te geven dan in werkelijkheid. Vlak voor de laatste verkiezingen scoorde de PTB 10 procent in de peilingen, bij de verkiezingen zelf 5 procent.»

HUMO Ongeveer dezelfde boosheid, het gevoel onrecht te zijn aangedaan, niet meer meester te zijn van het eigen lot, heeft veel Britten tot de brexit doen besluiten, al worden ze er zelf armer van. Ik hoor je ongeveer hetzelfde zeggen over de Walen.

Deborsu (even stil) «Zo had ik het nog niet bekeken, maar je hebt gelijk, het is heel vergelijkbaar. Interessant (lacht). Zie je, zelfs de Vlaamse politieke analisten zijn beter dan wij. Ook al hebben we ondertussen een Waalse premier, zij het bij de gratie van De Wever. Want voor hem is dat ideaal om de Franstaligen te sussen.

»Je ziet het zelfs aan de Belgische vlaggen bij het EK: het is voor het eerst dat ik er meer zie hangen in Vlaanderen dan in Wallonië. Misschien trek ik te grote conclusies, maar ook het Belgicisme leeft hier minder dan vroeger.»

HUMO Raar toch, nu we voor het eerst twee Franstalige premiers op rij hebben. Dat was nooit eerder gebeurd.

Deborsu «Toch wel, je hebt in 1950 ook nog Jean Duvieusart en Joseph Pholien vlak na elkaar gehad, al heeft die eerste het maar twee maanden volgehouden. Hij werd de laan uitgestuurd door zijn eigen partij omdat hij Leopold III tot troonsafstand had gedwongen. Het is ook de enige die nooit een borstbeeld heeft gekregen in het parlement, waarschijnlijk om dezelfde reden (lacht). Het is voor het eerst dat het zo lang duurt, dat klopt. Maar het zal nog wel even duren voor we de 58 jaar op rij van de Vlamingen inhalen, zeker?»

HUMO Omgekeerd zou je kunnen zeggen dat het de Vlamingen niet meer interesseert. CD&V wou liever een eurocommissaris, bij de NV-A was er geen bal belangstelling.

Deborsu «De CD&V zat te kijken op een kerkhof van gesneuvelde premiers, was het deels daarom ook beu. Ze wisten bovendien dat wie het ook werd, de bevolking De Wever als echte premier zou zien. Ze zijn daarin niet onverstandig geweest.»

undefined

null Beeld

undefined

'Wij denken een beetje over de Vlamingen zoals meer en meer Belgen denken over moslims.'


Tous ensemble

HUMO Volgens Siegfried Bracke is dit land tot splitsen gedoemd omdat we niet naar dezelfde tv-programma’s kijken, en dus geen socio-culturele eenheid vormen.

Deborsu «Dat is quatsch. Er bestaat sinds 1953 televisie, sindsdien kijken we naar andere dingen, en we zijn nog altijd één land. Vlamingen lezen minder Franstalige kranten dan vroeger, kijken minder dan vroeger naar Franstalige zenders, da’s juist. Maar Walen hebben nooit Vlaamse kranten gelezen. En we kijken misschien naar andere programma’s en presentatoren, maar de thema’s van de binnenlandse en buitenlandse politiek waarover we discussiëren, zijn wel hetzelfde. We supporteren voor andere ploegen, maar we kijken naar dezelfde samenvattingen van de competitie in eerste klasse, en nu zijn we allemaal ‘tous ensemble’ voor de Duivels. Dus we delen zeker nog dingen, al praten we inderdaad niet zoveel met elkaar. Maar dat hebben we sinds 1830 nooit gedaan. Het verschil is alleen dat vandaag sommigen dat als een groot probleem zijn gaan beschouwen.

»Ik ben geen Belgicist, ik weet niet of dit land nog honderd jaar zal bestaan, maar we moeten nu ook weer niet alles in termen van verschil gaan zien: er bestaat ook nog een Belgische ruimte, er zijn veel meer Waalse columnisten in Vlaamse kranten dan vroeger, meer Franstalige gasten in praatprogramma’s. Al moet gezegd dat omgekeerd de N-VA zeer lang geweigerd heeft bij ons te gast te zijn, volgens een hooggeplaatste N-VA-bron om de indruk te vermijden dat er wel degelijk een Belgische debatruimte zou bestaan. Ze zijn daarop teruggekomen na de aanslagen in Brussel.»

HUMO Is dat Brussel niet de ultieme reden dat dit land nooit zal splitsen? We hebben er verdorie veertig jaar over gedaan om het kiesarrondissement B-H-V te splitsen, hoelang zou een volledige scheiding dan niet duren?

Deborsu «In juli 1830 geloofde ook niemand dat het kon, er was maar één echte Belgicist in het land, journalist Louis De Potter. De toenmalige Brabançonne was zelfs een Orangistisch strijdlied, en twee maanden, één operavoorstelling en wat betogingen later was het toch zover. Zo moeilijk is dat niet, om daar een staatkundig onafhankelijke identiteit van te maken. ‘Be yourself, be Brussels’, de slogan die ze nu van Berlijn hebben gekopieerd… Veel nationalistischer kan het toch niet? Onze vrienden Duitstaligen, ook een beetje anti-Waals, zijn zo mogelijk nog een stukje nationalistischer. Parlementsvoorzitter Jan Peumans zegt dat hij de Vlaamse onafhankelijkheid nog zal meemaken en hij is tien jaar ouder dan ik. Ik vind dat niet lachwekkend, ik durf dat zelfs niet volledig uit te sluiten. Vier onafhankelijke gewesten zonder territoriale band, het is niet eens zo moeilijk om te doen, als de wil er bij iedereen is. Al is het niet mijn voorkeur. Ik ben getrouwd met een Vlaamse journaliste, ik wil mijn levensstandaard niet plots met een kwart zien dalen, maar ik sluit het niet uit. Bijna geen enkele Waal: als acht op de tien Walen geloofden dat de fictiedocumentaire ‘Bye Bye Belgium’ destijds, waar de splitsing werd geconstrueerd, realiteit was, dan weet je dat het scenario echt ernstig wordt genomen.»

undefined

'Politieke journalistiek is sinds mijn tienerjaren mijn passie. In mijn jongenskamer hingen foto's van politici, niet van rocksterren'

HUMO Wat zijn de meest foute cliché’s die we over elkaar hebben?

Deborsu «Toch die vermeende luiheid van de Walen, dat is te gek voor woorden. Ik ken luie Walen én luie Vlamingen, maar als typisch kenmerk? Nooit, ik vind dat degoutant en belachelijk als omschrijving. Hemeltergend zelfs. Wat klopt, is dat we vier keer meer rosé drinken dan Vlamingen. Wat klopt, is dat onze levensverwachting drie jaar lager ligt, ook een onderdeel van die kleine Waalse wanhoop. Drie jaar, dat zijn 900 minder afleveringen van ‘Thuis’, weet je (lacht). Wij denken dan weer dat iedere Vlaming thuis een Vlaamse Leeuw heeft hangen en niets liever wil dan onafhankelijkheid, terwijl het er maar een kleine 20 procent zijn. Wij denken een beetje over de Vlamingen zoals meer en meer Belgen denken over moslims: dat het misschien wel allemaal potentiële terroristen zijn, wat ook volslagen debiel en verwerpelijk is.

»Wat wel klopt, is dat het Vlaamse onderwijs beter is dan het Franstalige. Mijn zoon zit in de beste school van de stad, terwijl zijn stiefbroer in hetzelfde jaar zit in Vlaanderen: het niveauverschil in taalkennis is enorm groot. Waalse kinderen kiezen stelselmatig ook minder voor Nederlands als tweede taal. In 2010 koos nog de helft Nederlands, de helft Engels. Vorig jaar koos nog maar 40 procent Nederlands, 60 procent Engels. Dus zal de meerderheid van de jongere generatie binnenkort zelfs niet een paar woorden Nederlands kunnen spreken of begrijpen. Dat baart me toch zorgen.»

HUMO Wanneer duik je nog eens op bij een Vlaamse zender?

Deborsu «Dat zal occasioneel worden, want ik ga eind deze maand weg bij Woestijnvis. Ik stap helemaal over naar RTL om er een nieuw seizoen van ‘C’est pas tous les jours dimanche’ te maken. Politieke journalistiek is sinds mijn tienerjaren een passie, in mijn jongenskamer hingen foto’s van politici, niet van rocksterren (lacht). In die richting heeft Woestijnvis voorlopig geen plannen. RTL was dan weer zeer tevreden over de samenwerking en wilde een definitieve transfer, en ik heb ja geantwoord.»

HUMO Oei, zijn ze bij Woestijnvis weer een gezicht kwijt.

Deborsu «Het gebeurt in de beste verstandhouding hoor, ik heb vier fantastische jaren bij hen gehad. Het betekent ook niet dat Woestijnvis geen interesse meer heeft in Franstalig België. De nieuwe reeks van ‘De rechtbank’ blijft bijvoorbeeld Waalse rechters volgen, ik heb aan die zoektocht nog meegewerkt. En samenwerkingen tussen Woestijnvis en Franstalige tv-zenders blijven zeker mogelijk. Ik heb me daar anderhalf jaar voor ingespannen, het zal vroeg of laat weleens vruchten afwerpen, zeker? (lacht) Ik heb bij Woestijnvis enorm veel bijgeleerd, bijvoorbeeld hoe sterk een team kan zijn en hoe je ervoor kunt zorgen dat iedereen het beste van zichzelf geeft. Ik heb er ontmoetingen gehad die mijn hele professionele en privéleven zullen blijven tekenen. (Denkt even na) Nog een cliché dat ik daar heb leren doorprikken. Alleen Walen zijn zogezegd nooit op tijd voor een afspraak, toch? Wie dat zegt, heeft nooit bij Woestijnvis gewerkt (lacht).»

HUMO Allemaal dankzij Yves Leterme, die ooit de Marseillaise voor je zong.

Deborsu «De vier seconden die mijn leven volledig veranderd hebben, want langer duurt dat fragment niet. Daardoor vroegen ze me voor ‘De slimste mens ter wereld’, daardoor ben ik bij Woestijnvis terechtgekomen, daardoor heb ik mijn vrouw (journaliste Annick De Wit, red.) ontmoet. Daardoor heb ik twee boeken – het tweede samen met Annick, trouwens – kunnen schrijven. Het is niet voor niets dat zijn foto een ereplaatsje op mijn toilet heeft (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234