Humo sprak met dictatorjager Reed Brody

In het Brusselse kantoor van Reed Brody hangt een wereldkaart die volgeplakt is met foto’s van een dertigtal nog levende dictators en bedenkelijke wereldleiders. ‘Die’, zegt de advocaat van Human Rights Watch beslist, terwijl hij gniffelend van voorpret George W. Bush aanwijst, ‘die wil ik zeker nog voor het gerecht brengen.’

Reed Brody (60) is van geen kleintje vervaard: hij ging achter de Chileense generaal Augusto Pinochet aan en maakt sinds 1999 jacht op Hissène Habré, die volgend jaar in Senegal berecht zal worden voor oorlogsmisdaden, foltering en misdaden tegen de mensheid – iets wat zonder de hulp van België nooit was gelukt.

Vijftien jaar lang aan hetzelfde dossier werken: Brody draait er zijn hand niet voor om. Hij wordt niet voor niks ‘the dictator hunter’ genoemd – een bijnaam waar de advocaat en mensenrechtenactivist liever niet mee uitpakt, maar die wel volledig de lading dekt. Brody is de nagel aan de doodskist van autocraten, tirannen, dictators en andere despoten. Zo heeft hij het behalve op Pinochet en Habré op de Haïtiaanse dictator Jean-Claude ‘Baby Doc’ Duvalier gemunt en verzamelde hij getuigenissen tegen de Contra’s in Nicaragua. Tussendoor bewaakte hij de mensenrechten in El Salvador, Oost-Timor en Tibet, en als het even kan, wil hij dus ook George Bush dagvaarden.

Hissène Habré is één van de brutaalste dictators die door de VS in het zadel werd geholpen. Tijdens zijn bloederige, acht jaar durende bewind liet hij duizenden Tsjaadse burgers vermoorden en een veelvoud van hen folteren, tot hij in 1990 verdreven werd. Habré beval etnische zuiveringen en had zelfs een gevangenis in zijn tuin. Toch bleven Frankrijk en de VS hem steunen, als tegengewicht voor zijn noordelijke buur, de Libische leider Moammar al-Kadhafi. Na jarenlang procederen en actievoeren werd Habré vorig jaar gearresteerd in Senegal, waar hij al die tijd comfortabel in ballingschap had geleefd.

HUMO Hoe kwamen jullie eigenlijk bij Habré terecht? Hoe erg zijn misdaden ook mogen zijn: er zijn grotere genocidairen dan hij.

Brody «Nadat ik had meegewerkt aan het dossier tegen Pinochet, werd ik benaderd door mensen van over de hele wereld, die me vroegen: ‘Wat met Stroessner in Paraguay? Soeharto in Indonesië? Idi Amin in Oeganda?’ Zo is trouwens mijn dictatorkaart ontstaan. Overal was er wel iemand die het vervolgen waard was. En op een dag kreeg ik in New York bezoek van Delphine Djiraibe, het hoofd van de Tsjaadse mensenrechtenbeweging. Zij vertelde me dat Habré zich schuilhield in Senegal. Dat was voor mij de klik: als het universele recht écht universeel is, dan was dit onze kans om het ook in een derdewereldland te laten gelden.

»Human Rights Watch heeft een team naar Tsjaad gestuurd om de zaak te onderzoeken en we hebben geld ingezameld om slachtoffers in staat te stellen een klacht in te dienen in Senegal. Voor we het goed en wel beseften, was de zaak vertrokken. Tot Habré plots met geld begon te zwaaien om zich letterlijk uit de problemen te kopen – voor ons het signaal om een versnelling hoger te schakelen. Samen met één van mijn studenten aan de Columbia Law School, waar ik lesgeef, begon ik de genocidewetten in Europa te bestuderen. We vonden niet meteen wat we zochten, tot ons oog op de Belgische genocidewet viel: daar moesten we zijn!»

HUMO Waarom België? Nederland en Duitsland hebben ook een genocidewet.

Brody «Op dat moment waren er maar twee landen waar het niet nodig was dat de beschuldigde of de slachtoffers in het land zelf aanwezig waren: Spanje en België. België leek ons het gemakkelijkste, wegens de taal: alles kon in het Frans. Ik leerde advocaat Georges-Henri Beauthier kennen, en die zag het meteen zitten. Hij stelde voor om ook Belgische slachtoffers een klacht tegen Habré te laten indienen – dat zou de zaak nog meer urgentie geven. Via een bevriende Tsjaadse journalist in Parijs hebben we een groep Tsjaden gevonden die genaturaliseerd waren. In 2001 hebben zij in Brussel een klacht ingediend tegen Habré.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234