Humo sprak met een pedofiel: 'Iedere gehandicapte moet leren leven met zijn beperking. Mijn beperking is: kinderen'

Wat gebeurt er precies achter de gevels van een dadercentrum of een centrum waar pedofielen en andere zedendelinquenten ambulante therapie zouden krijgen? Humo ging het ter plekke uitzoeken en sprak met één van de daders.


Lees ook: De hulplijn voor pedofielen: een jaar later. Humo sprak met een hulpverlener en een dader

(Verschenen in Humo 3714 op 8 november 2011)

We ontmoeten Mark (een schuilnaam) bij I.T.E.R., een Brusselse instelling die nu al doet wat ze in Hasselt van plan waren. Eén tot twee uur per week komt hij hier langs: om te praten met therapeuten, of om groepsgesprekken te voeren met andere zedendelinquenten. Die gesprekken gaan over hemzelf, en over de misdaad die hij begin 2003 beging. Daarover is hij kort: ‘Laten we het erop houden dat ik een zedendelict met een minderjarige heb gepleegd.’ Hij is als de dood dat zijn slachtoffer het verhaal in Humo zou herkennen en dat hij op die manier oude wonden zou openrijten – telkens als ons gesprek ook maar in de buurt van de feiten komt, wordt hij nerveus en raakt hij, als in een tic, met zijn linkerduim zijn rechterneusvleugel aan.

Maar over de weg die hij nadien heeft afgelegd, vertelt Mark openlijk en zonder moeite. Hij ziet dit interview als een soort boetedoening tegenover zijn slachtoffer. Tegelijk wil hij mededaders tonen dat er een uitweg is, dat er nog een leven is na het misbruik.

Mark «Mijn aankomst in de gevangenis was meteen een ‘voltreffer’. Ik kwam in een cel met verschillende gevangenen, aan wie ik meteen opbiechtte waarom ik daar zat – liegen ligt niet in mijn aard. Onmiddellijk bedreigden ze me met fysiek geweld. Om me te beschermen kreeg ik een aparte cel. Daarna ging het iets beter: de bewoners in een gevangenis wisselen snel, en tegenover de nieuwkomers hield ik wijselijk mijn mond. Ik heb léren zwijgen: voor mijn eigen veiligheid, en voor die van de andere gevangenen.»

HUMO Hoe bedoel je: die van de andere gevangenen?

Mark «Omdat zij mij probeerden aan te vallen, werden ze door de bewakers gestraft. Dat wilde ik niet – zij moesten niet boeten voor wat ik had gedaan.»

HUMO Dat is wel een heel empathische redenering. Dacht je dat écht?

Mark «Ik hoop dat andere mensen me bekijken als méns – als mens vind ik mezelf nog altijd waardevol. Maar beoordelen ze me enkel op mijn gedrag van toen, dan begrijp ik dat ze me links laten liggen. Wat ik gedaan heb, was het laagste van het laagste. Vanaf dag één in de gevangenis dacht ik er al zo over. Ik was gedegouteerd van mezelf. Het enige wat me tegenhield om er een eind aan te maken, was dat het dan nooit tot een proces zou zijn gekomen. Ik wilde mijn slachtoffer de kans niet ontnemen om zijn gelijk te halen voor de rechter.

»Wat me enorm heeft geholpen, is een gesprek met een politie-inspecteur, na één dag cel. Die man blafte me niet af, maar sprak me rustig toe: ‘De enige manier waarop je je slachtoffer nu nog een beetje kan helpen, is door alles op te biechten.’ Dat heb ik gedaan. Ik ben meteen daarna ook alles gaan opschrijven. Ik voelde dat ik dat moest doen. Om het te begrijpen en om het te verwerken.

»De meeste medegevangenen, ook de zedendelinquenten, ontkenden de feiten die ze gepleegd hadden. Ik niet. Elke kans die ik kreeg om een cursus te volgen, greep ik met beide handen. Ik wist dat er iets schortte aan mijn gevoelsbeleving. Via een cursus persoonlijkheidsbeleving heb ik ervaren dat ik heel moeilijk over mezelf kan praten, dat ik al jaren een muur rondom me had opgetrokken. Ik ben daaraan beginnen te werken: ik heb geprobeerd poëzie te schrijven, ik heb zelfs een cursus gevolgd waarin je aan de slag gaat met verf en penseel om je gevoelens op doek te zetten. Maar in de gevangenis kan je maar in beperkte mate werken aan jezelf. Op een gegeven moment heb ik zelf een psycholoog naar de gevangenis gehaald en uit eigen zak betaald, gewoon om mijn verhaal aan iemand kwijt te kunnen.»

HUMO Na een tijd kreeg je van de rechter de keuze: je gevangenisstraf volledig uitzitten en daarna zonder voorwaarden vrijkomen, of therapie gaan volgen in een gesloten psychiatrisch centrum en aan strenge voorwaarden gebonden zijn.

Mark «Ik heb voor optie twee gekozen. Omdat ik wist dat ik mezelf moest veranderen. Ik had vroeger een heel stresserende job. Die had niks te maken met kinderen, maar in mijn vrije tijd werkte ik wel als jeugdcoach. Mijn job en mijn hobby namen al mijn tijd in beslag – ik sliep amper zes uur per nacht. Ik stond onder enorme stress, ik had een burnout... Daardoor ben ik doorgeslagen, en heb ik de misdaad begaan.

»Stress was dus de druppel die de emmer deed overlopen, maar de hoofdreden is mijn geaardheid. Ik zie heel graag kinderen. Sommige mensen noemen dat pedofilie, maar die term vind ik verkeerd: pedofiel wil eigenlijk gewoon zeggen dat je graag kinderen ziet, zonder dat daar seksuele aantrekking bij komt kijken. Het probleem is pedoseksualiteit: misbruik van kinderen voor je eigen seksuele lust. Ik heb pedoseksuele feiten gepleegd, omdat ik kinderen op een verkeerde, een seksuele manier graag heb gezien.»

HUMO Kán therapie daar iets aan veranderen? Het klinkt even onwaarschijnlijk als door therapie iemands homoseksuele geaardheid proberen om te buigen.

Mark «Het kan, op voorwaarde dat je de therapie combineert met de gepaste medicatie.

»Eén van de voorwaarden om de gevangenis te mogen verlaten en aan de therapie te mogen beginnen, was dat ik medicatie zou nemen die mijn libido tot een minimum herleidt. Die bestaat in twee vormen: in pilvorm heet het Androcur; injecties gebeuren met Salvacyl. Ik heb eerst Androcur genomen, maar na een tijdje trad er gewenning op: ik moest mijn dosis constant verhogen om nog effect te voelen. Toen stelde mijn huisdokter voor om over te schakelen op Salvacyl. Tot nog toe ben ik daar heel tevreden over. Om de drie maanden ga ik bij hem langs voor een inspuiting. Hij geeft me dan een briefje mee voor mijn justitieassistent, die moet controleren of ik mijn medicatie wel blijf nemen.

»Dankzij de medicatie ga ik veel minder dwangmatig om met seks. Vroeger moest ik dagelijks masturberen om me goed te voelen. Ik had ook last van dwangmatige fantasieën, en bijna altijd met kinderen. Het klinkt misschien ongeloofwaardig, maar dankzij de medicatie kan ik die fantasieën voor een groot stuk onderdrukken. Voor alle duidelijkheid: ik heb het nu wel over mijn dwangmatige fantasieën, die in me opkwamen zonder dat ik het zelf wilde. Ik kan nog altijd wel bewust fantaseren, net als iedereen. Het verschil is dat ik, ook en vooral dankzij de therapie, niet meer wíl fantaseren over kinderen.»

HUMO Heeft de medicatie ook bijwerkingen?

Mark «Omdat het je testosterongehalte naar beneden haalt, verhoogt de kans dat je osteoporose krijgt, maar daar heb ik nog geen last van. Maar je kan als man ook wat borstvorming krijgen, en dat heb ik wel een beetje.

»Een bijkomend gevolg is uiteraard dat je seksueel leven op een laag pitje komt te staan, maar dat zie ik juist als iets positiefs. Het is niet zo dat ik géén seksueel leven meer heb. Om affectie te tonen – iemand te strelen of zo – heb je geen testosteron nodig.»

HUMO Maar seks heb je op dit moment niet?

Mark «Seks met mezelf lukt af en toe nog, maar het is veel minder dwangmatig, en het duurt veel minder lang. Seks met anderen heb ik bijna niet. Ik ben wel een paar keer naar een prostituee geweest, maar door die medicatie kan ik heel moeilijk klaarkomen. Dan voel ik me verlegen en minder man, en dus doe ik dat niet meer.

»Ik vind de term ‘chemische castratie’ verkeerd klinken, maar daar komt het wel op neer. ‘Castratie’ veronderstelt dat je helemaal niet meer in staat zou zijn om seks te hebben. Mijn injecties verminderen de behoefte, maar ze nemen die niet volledig weg. Het kán nog. Met af en toe masturberen voel ik me veel beter dan met totaal geen seks. Nu heb ik tenminste het gevoel dat ik toch nog een man ben, en geen seksloos wezen. Ik kan iedere zedendelinquent de medicatie aanraden.»

HUMO Stel dat je er morgen mee stopt, verdwijnen de effecten dan onmiddellijk?

Mark «Na een paar weken tot maanden, ja. Dat zou verschrikkelijk zijn. Ik ben gaan inzien dat ik die medicatie nodig heb om een normaal, of toch een normaler leven te leiden. Ik ben van plan ze mijn leven lang te blijven nemen. Ook al kan een rechter me daar niet toe verplichten.»

HUMO Wat als je straks gewenning begint te vertonen voor de injecties, net zoals bij de pillen? Ben je daar bang voor?

Mark «Ja. Daar denk ik op dit moment liever niet te veel over na. Ik weet niet hoe we dat zouden oplossen, maar ik wil in geen geval terug naar vroeger. Ik heb vreselijke herinneringen aan het ogenblik dat ik merkte dat de Androcurpillen me geen rust meer brachten – ik begon weer met het idee te spelen om naar kinderporno te surfen. Gelukkig ben ik meteen aan de alarmbel gaan hangen: ik ben naar mijn psychiater gestapt en heb met de vuist op tafel andere medicatie gevraagd. Hij hoefde niet lang na te denken: zodra ik vertelde met welke gedachten ik zat, wist hij dat ik aan het hervallen was.»


Trekken en sleuren

Dokter Johan Baeke richtte het dadercentrum FIDES in Beernem op; tot twee jaar geleden was hij ook actief als gerechtspsychiater. Hij is niet verbonden aan I.T.E.R., maar hij kent Androcur en Salvacyl maar al te goed.

Johan Baeke «Die middelen zijn bedoeld om de testosteronspiegel te verlagen en de patiënt prepubertair te maken: je maakt er hormonaal weer een jongetje van. Idealiter is er dan geen erectie meer mogelijk; op zijn minst wordt een erectie krijgen en klaarkomen moeilijker. Er komt veel meer trek en sleurwerk bij kijken, zeg maar (lacht). Dat komt doordat Androcur en Salvacyl de productie van testosteron wel stilleggen in de teelballen, maar niet in de bijnierschors. Die zal altijd mannelijk hormoon blijven aanmaken, zélfs als je zou overgaan tot chirurgische castratie en de teelballen eraf zou knippen. Het testosterongehalte in een man helemaal op nul brengen, dat is onmogelijk.

»Zelf ben ik geen onvoorwaardelijke voorstander van de medicatie. Bij Androcur heb je om te beginnen al geen zekerheid over de inname: enkel een dader die vol wroeging zit, die de pillen zelf wil slikken en ervan overtuigd is dat ze zullen werken, zal dat trouw blijven doen. Maar over het algemeen is de therapietrouw bij zedendelinquenten laag. Mark is duidelijk niet het typevoorbeeld van de seksuele delinquent.

»Bovendien valt bij Androcur moeilijk in te schatten of de dosis wel volstaat. Bij een bloedtest blijkt soms dat, na inname van de pillen, het testosterongehalte minder hard is gedaald dan je verwacht had. Dan verhoog je de dosis en moet je weer gaan testen. Met andere woorden: het vergt een constante controle via bloedafnames. »Bij de injecties met Salvacyl ben je wél zeker dat ze worden ingenomen én dat ze werken. Maar je blijft met de vervelende bijwerkingen zitten waarover Mark al sprak: botontkalking – net zoals bij vrouwen in de menopauze – een zekere vervrouwelijking van het lichaam, borstontwikkeling... Die borstvorming is esthetisch hinderlijk, en soms ook pijnlijk. Bij sommige patiënten worden de borsten chirurgisch weggesneden. Je krijgt ook een verhoogd risico op diabetes en zo meer. Daarom wordt elke patiënt van nabij gevolgd door een endocrinoloog.»

'Pedofiel wil eigenlijk gewoon zeggen dat je graag kinderen ziet'

HUMO Kan de medicatie ook fantasieën wegnemen, zoals Mark beweert?

Baeke «Ook daar zit je weer met grote onzekerheid. Ik heb mannen gekend die door de injecties geen erectie meer konden krijgen, maar toch verslaafd bleven aan kinderporno. Hun deviante fantasie bleef bestaan. Die kan zelfs blijven bestaan als je een pedofiel chirurgisch zou castreren, zoals ze dat in sommige Amerikaanse staten doen. Het enige verschil met chemische castratie is dat het onomkeerbaar is, én dat de pedofiel voortaan onvruchtbaar is.

»Als ik het ideale medicijn voor seksuele delinquenten kon samenstellen, dan zou dat de deviante fantasieën wegnemen zonder aan de andere seksuele fantasieën te raken. Die heeft elke mens namelijk nodig. Wij denken te vaak dat de modale pedofiel alleen maar geilt op kinderen, en seksueel onverschillig blijft tegenover volwassen mannen of vrouwen. Dat klopt niet. Heel veel pedofielen hebben een echtelijk leven, waarin ze óók seksualiteit willen beleven. Door de medicatie kan dat vaak niet meer. Aan de echtgenote van een patiënt die onder chemische castratie stond, heb ik ooit Viagra voorgeschreven. Ik zei haar: ‘Jij bent de meester van de Viagra. Als jullie willen vrijen, dan geef jij je man zo’n pilletje. Maar geef die Viagra niet aan hém, want dan gaat-ie misschien strafbare dingen doen.’ Ik vond dat zelf ook belachelijk: alsof je op de rem gaat staan en tegelijk op het gaspedaal duwt. Als arts heb je dan het gevoel: waar ben ik in godsnaam mee bezig? Voor mij was dat hét signaal om die patiënt te laten stoppen met zijn chemische castratie, en in plaats daarvan zijn therapiesessies op te drijven.

»Chemische castratie is zeker niet het wondermiddel dat sommige populistische politici ervan maken. ‘Als ik verkozen word, laat ik straks alle pedofielen castreren!’ Dat haalt niks uit. We denken te vaak dat zedendelicten alleen een kwestie van testosteron zijn. Nee, het gaat ook over machtsmisbruik, en dat neem je niet weg door te castreren. Chemische castratie is een wapen in ons arsenaal, maar slechts een klein wapen. Er zijn collega’s die zweren bij medicatie. Die zeggen: ‘Ik ga het gevecht liever aan met een vijand die al één arm op z’n rug heeft gebonden.’ Mij niet gelaten: voelt een patiënt zich geholpen met die pillen en spuitjes, dan moet hij er vooral mee doorgaan. Ik heb er zelfs nog persoonlijk voor geijverd om die medicijnen te laten terugbetalen door de sociale zekerheid – dat kon vroeger al voor transseksuelen die die middelen namen om vrouw te worden; nu kan het ook voor zedendelinquenten. Maar wil medicatie succes hebben, dan móét ze gepaard gaan met intensieve gedragstherapie. En persoonlijk heb ik meer vertrouwen in de therapie dan in de spuit.»

Mark «Misschien is het uitzonderlijk dat de medicatie bij mij zo goed aanslaat. Tja, dan is dat maar zo. Ik vóél me in elk geval geen uitzondering – ik heb in therapie voldoende metgezellen gevonden die er op dezelfde manier over denken. Ook al ben ik me er heel erg van bewust dat enkel maar medicatie niet voldoende is: therapie blijft het sleutelwoord.»


Broek op de enkels

Na twee jaar in de gesloten instelling achtten Marks dokters hem in staat om zelfstandig te gaan wonen en voortaan de therapiesessies ambulant te volgen bij I.T.E.R.

Mark «In die therapie heb ik geleerd hoe mijn delictketting eruitziet – de stappen die tot het delict geleid hebben. In mijn geval begint het altijd met stress. Dan begin ik te drinken, te roken... Na de stress komt het surfen: eerst naar gewone porno, daarna naar kinderporno. En dan sluit ik me af van de wereld en ga ik dwangmatig fantaseren over kinderen. In de therapie heb ik geleerd hoe ik die ketting kan doorbreken: zodra ik nu stress voel opkomen, stap ik onmiddellijk naar mijn huisarts of mijn vrienden. Die zijn mijn eerste hulplijn. Vind ik daar niet de juiste hulp, dan kan ik nog altijd bij I.T.E.R. terecht, of kan ik desnoods terug naar de instelling.

»Waar we in de therapie ook aandacht aan besteden, is de voedingsbodem van het delict. Bij mij is dat bijvoorbeeld mijn jeugd. Ik heb als kind een paar dingen meegemaakt die er bijzonder diep hebben ingehakt. Op mijn vijfde moest ik in de kleuterklas, samen met nog een paar andere kindjes, op tafel gaan staan en mijn broek afdoen voor de hele klas. Dat was onze straf omdat we tijdens de speeltijd in de zandbak hadden rondgelopen met onze broek op onze knieën. Ik heb dat ervaren als een seksuele vernedering. Ook thuis heb ik zo’n situatie meegemaakt: omdat ik op een avond niet stil wilde zijn, moest ik in mijn onderbroek voor het venster van mijn slaapkamer gaan zitten. Iedereen die voorbijliep, kon me zien. Sindsdien ben ik niet in staat om over seks te praten – dat onderwerp is toen voor mij een taboe geworden. Ik heb er ook nooit over kunnen spreken met mijn ouders. Ook omdat ik een tirannieke vader had voor wie ik niks goed kon doen en die me geregeld sloeg.»

HUMO Maar welk kind van vijf kan wél praten over seks?

Mark «Dat denk jij. Een kind van vijf heeft op zijn niveau ook seksuele gevoelens. Ik kan alleen maar zeggen dat ik me enorm vernederd voelde toen ik daar voor de klas stond met mijn broek op de grond.»

HUMO Vind jij dan dat je ouders medeschuldig zijn?

Mark «Nee. De misdaad die ik heb begaan, is alleen mijn schuld.»

HUMO Voel je dat echt, of ben je dat gaan voelen door de therapie te volgen?

Mark «Als ik dat zo niet had ervaren, was ik zelfs nooit aan de therapie begonnen. Je moet eerst bekennen wat je gedaan hebt, en bereid zijn om aan jezelf te werken. Dat is de basis van alles, en daar had ik geen enkel probleem mee.

»Natuurlijk heb ik op moeilijke momenten ook weleens geprobeerd de schuld elders te zoeken. Zeker toen ik me tijdens de therapie realiseerde welke rol mijn spartaanse opvoeding gespeeld heeft. Maar stilaan ben ik gaan beseffen dat mijn ouders ook maar hun best deden om me groot te brengen, dat ik niet kwaad op hen mag zijn. Net zo min als ik de schuld kan leggen bij mijn vrienden van vroeger. Die moeten ook gezien hebben dat er iets mis was met mij, en ze hebben nooit ingegrepen. Maar dat maakt hen nog niet schuldig.

»Op mijn 20ste heb ik voor het eerst een kind seksueel betast. Die keer bleef het bij betasten. Iets hield me toen nog tegen om verder te gaan, maar stilaan viel die remming weg. Daarna zijn er nog wat kleine, korte feiten gebeurd – ik probeerde iets, maar stopte er dan onmiddellijk mee. Telkens ging ik een stapje verder. Ik merkte wel aan de reactie van die kinderen dat het fout was wat ik deed: hun vertrouwen in mij was weg. Dat vond ik vreselijk, maar ik stopte niet. Ik bleef ook voor mezelf ontkennen dat ik met een probleem zat. Dat heeft zo jaren geduurd. Nooit is er iemand naar de politie gestapt, nooit is er een aangifte gebeurd. Ik snap nog altijd niet goed waarom. Ik denk wel dat sommige mensen het wisten, maar ze lieten het gebeuren. Mijn reputatie als coach heeft er ook nooit echt onder geleden. Tot die ene verkrachting.

»Toen de politie me, zo’n twaalf uur na de feiten, kwam oppakken, dacht ik niet meteen: ‘Oei, nu vlieg ik voor lange tijd in de cel.’ Dat kwam niet eens bij me op. Vreemd genoeg dacht ik eerst aan praktische zaken: ‘Hoe ga ik dit regelen op mijn werk?’ Het was ook een immense opluchting dat mijn geheim eindelijk aan het licht was gekomen. »Het klinkt raar, maar ik ben pas tijdens de therapie gaan beseffen dat ik kinderen op een verkeerde manier graag zag. Ik ben ook heterofiel: tests bij I.T.E.R. hebben aangetoond dat ik me ook tot vrouwen aangetrokken voel. Maar daarnaast zie ik dus ook heel graag kinderen. Had ik vroeger beseft dat ik verkeerd bezig was, of had ik eerder iemand in vertrouwen kunnen nemen, dan had het zover niet hoeven te komen.»

HUMO Je moet toch beseft hebben dat je foute dingen deed?

Mark «Ja. Ik had een collectie kinderporno, en die heb ik verschillende keren weggedaan. Het was heel dubbel. Terwijl ik naar die porno keek, besefte ik dat het niet correct was. Tegelijk wilde ik niet inzien dat ik echt een probleem had, dat ik ook in staat was om kinderen te misbruiken. Ik dacht dat ik daar controle over had, maar dat had ik dus niet. Ik verlegde altijd mijn grenzen – ik heb niet van het ene op het andere moment een zwaar vergrijp gepleegd. Net zoals ik niet van bij het begin naar kinderporno keek. Het begon met gewone foto’s van naakte kinderen, en het evolueerde zo naar foto’s van misbruik. Met een beetje zoeken op internet kan je daar makkelijk aan geraken.»

HUMO Je zegt dat je ook heterofiel bent.

Mark «Mijn droom is dat ik ooit nog een vrouw tegenkom met wie ik een normale relatie kan opbouwen – iemand die weet wat ik gedaan heb, en die kan leven met de beperkingen die mijn medicatie zou hebben op ons seksleven. Ik ben wel op zoek, maar ik schat de kans niet hoog dat ik ooit zo’n vrouw tegenkom. Ik heb ook nog nooit een vriendin gehad. De eerste keer dat ik seks had, was met een prostituee. Geen succes: ik was zo dronken dat het met een sisser afliep. Dat was zo’n serieuze afknapper dat ik twintig jaar lang geen seks meer heb gehad.»

HUMO Speelde dat voorval een rol in je latere misbruik van kinderen, denk je?

Mark «Waarschijnlijk wel, ja.»

HUMO Beangstigt seks met een vrouw je?

Mark «Vroeger wel, ja. Elke relatie was toen voor mij een probleem, zeker een intieme relatie. Omdat ik in mijn jeugd nooit geleerd heb om mensen te vertrouwen, laat staan lief te hebben. Contact met kinderen was veel minder beangstigend. Ik kon gewoon veel beter met kinderen omgaan dan met volwassenen.

»Ik had een beeld in m’n hoofd van het ideale kind – in mijn geval was dat een sportief kind. Kwam ik zo’n kind tegen, dan werd ik er verliefd op. Ik stelde me dan ook voor dat dat wederzijds was. Als een kind mij een goeie coach vond, ging ik ervan uit dat er meer achter zat. Dat was een duidelijke denkfout, waar ze me in de therapie op hebben gewezen: een kind kon mij misschien wel affectie tonen, maar da’s niet hetzelfde als verliefd zijn.

»Als coach kon ik ook geen twee minuten in de kleedkamer van de kinderen blijven. Ik ging me er fysiek slecht voelen, omdat ik me seksueel aangetrokken voelde tot die kinderen en ergens wel wist dat dat niet mocht.»

HUMO Hoe zou je jezelf nu voelen in zo’n kleedkamer?

Mark «Ik zou er me meteen wéér slecht voelen. Ik hoor daar niet thuis. Ik zou ook bang zijn dat die gevoelens van vroeger zouden terugkomen.»

HUMO Je legt jezelf constant beperkingen op.

Mark «Ja. Een gehandicapte leeft ook met beperkingen, hè. Kinderen zijn mijn beperking. Ik vermijd nu elk contact.»

HUMO Beschouw je jezelf als gehandicapt?

Mark «Op sommige gebieden wel, ja. Relationeel gehandicapt, zeg maar. Er zijn mensen met wie ik niet in aanraking mag komen.»

HUMO Van genezing kan er bij jou dan ook geen sprake zijn.

Mark «Op veel gebieden voel ik me genezen: ik kan nu normale relaties met volwassenen aanknopen, ik kan mijn gevoelens uiten, ik heb vrienden, ik heb normale seksuele relaties – misschien niet met anderen, maar toch met mezelf – en dankzij mijn medicatie ben ik van mijn dwangmatigheid af. Maar die medicatie zal ik altijd moeten blijven nemen, en ik heb me erbij neergelegd dat ik geen contact meer mag hebben met kinderen, dat dat voor mij een brug te ver is. Hoe jammer ik dat ook vind – ik was een heel goeie jeugdcoach, als ik dat mag zeggen. Zeg nooit nooit, maar ik weet niet of daar nog ooit beterschap in komt. Dus speel ik liever op veilig.»

HUMO De cijfers over hervallen zijn in elk geval weinig bemoedigend.

Mark «Voor de daders die niet in therapie gaan, zijn de cijfers slecht. Daar spreken ze over 50 procent kans op hervallen. Maar voor daders die wel in therapie gaan én die therapie ernstig nemen, ziet het er veel beter uit: slechts 10 â 12 procent hervalt. Je begrijpt waarom therapie, samen met medicatie, mijn grote houvast is.

»Ik weet dat er altijd mensen zullen zijn die op die 10 procent blijven hameren en niet geloven in therapie. Maar moet de 90 procent die wél geholpen wordt, dan boeten voor de 10 procent die hervalt? Mensen denken misschien dat therapie volgen makkelijk is. Integendeel: het is veel makkelijker om in de gevangenis te blijven zitten wachten tot ze je vrijlaten.»

Ook Dr. Baeke spreekt niet over genezing in het geval van pedofielen.

Baeke «Die mensen zijn niet ziek, het zijn criminelen. Genezing, daar gaat het eigenlijk niet om. Die therapie heeft maar één doel: de kansen op recidive doen dalen. Kijk, als jij morgen kanker krijgt, en een dokter vindt een medicijn of een therapie waardoor de kans dat je eraan overlijdt zakt van pakweg 70 naar 40 procent, dan zul jij die man om de hals vallen van blijdschap. Daar is het mee te vergelijken. Voor elke pedofiel die dankzij de therapie en de medicatie niet hervalt, zijn er ontelbare slachtoffers gered.»


Aan de schoolpoort

Naast de verplichting om medicatie te nemen moet Mark zich nog aan een heleboel andere voorwaarden houden – zestien in totaal.

Mark «De belangrijkste zijn dat ik geen contact meer mag hebben met kinderen zonder aanwezigheid van derden, dat ik het internet alleen mag gebruiken voor mijn job, en dat ik niet in de buurt van kinderen mag wonen. Die laatste voorwaarde is bijna ondoenbaar, en daar heb ik dan ook een paar keer op gefaald: dan ging ik ergens wonen, en bleek achteraf dat ik te dicht bij een school woonde. Ik deed dat zeker niet met opzet, maar dat heeft me de eerste keer toch weer zeven weken cel opgeleverd.

»De commotie die er nu is ontstaan over dat nieuwe dadercentrum in Hasselt, dat begrijp ik wel. Ik vind het heel onhandig om zo’n centrum naast een paar scholen en een kinderopvang te zetten. De daders die er komen zijn wel allemaal gemotiveerd om aan hun probleem te werken, maar ze staan pas aan het begin van hun therapie. Met zoveel kinderen in de buurt lijkt het me moeilijk om ooit tot rust te komen, en juist die rust heb je nodig om te slagen. Ik zou me daar eerlijk gezegd niet op mijn gemak voelen. Ik voel me sterk genoeg om voorbij een school te komen, maar vraag me niet om er vijf minuten te blijven rondhangen.»

HUMO Je kreeg van de rechter ook een verbod om terug te keren naar de streek waar je slachtoffer woont. Weten de mensen uit je huidige buurt wat je gedaan hebt?

Mark «Gelukkig niet. »Om te voorkomen dat je hervalt, is het heel belangrijk dat je én een goeie job én een vaste woonplaats hebt. Mijn huidige werkgever weet niets van mijn problemen. Als ze me zouden verplichten hem in te lichten, zou ik wellicht mijn job verliezen. En als ze zo’n bord voor mijn deur zouden zetten met wat ik heb mispeuterd, zoals dat in sommige Amerikaanse staten gebeurt, dan zou ik bedreigd worden door buurtbewoners. Met die schrik leef ik constant. Dan zou ik niet meer buiten durven komen, al mijn sociale contacten verliezen en wellicht weer hervallen. Mijn anonimiteit maakt het net leefbaar.»

HUMO Maar begrijp je dat je buren waarschijnlijk wel willen weten wat hun buurman heeft uitgespookt?

Mark «Ja. Maar ik doe heel hard mijn best om een nieuw leven op te bouwen, zonder misbruik. En om daarin te slagen moet ik het verleden eerst achter me kunnen laten.

»In therapie hebben we het vaak over de slachtoffers, en ik heb mijn slachtoffer een brief geschreven. Die mag ik natuurlijk niet opsturen, maar dat helpt me wel bij de verwerking. In die brief heb ik geschreven dat het me spijt. Da’s niet zo moeilijk, schrijven dat het je spijt. Daarom heb ik in die brief ook concreet uitgelegd wat ik zoal heb ondernomen om te vermijden dat ik nog eens ooit een kind zou misbruiken. Voor mijn slachtoffer is dat heel belangrijk: weten dat ik nooit meer andere slachtoffers zal maken. Ik zal er alles aan doen om het nooit meer zo ver te laten komen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234